AHP, COPRAS ve Tamsayılı Programlama Entegrasyonu ile Demiryolu Araçlarında Bakım Planlaması

Öz

Lojistik sektöründe Demiryolu taşımacılığının güvenli, kesintisiz ve verimli olarak sağlanması, müşteri beklentilerinin zamanında ve tam olarak karşılanması amacıyla araç bakımlarının zamanında yaptırılması, hazır bulunurluklarının sağlanması şarttır. Bakım faaliyetleri genel olarak maliyetli ve kısıtlı kaynaklar altında yapılan işlemlerden oluşmaktadır. İşletmelerin bakım ihtiyaçlarının tam olarak karşılanması ancak sistematik ve etkin bakım planlama modellerinin kullanılması ile mümkün olmaktadır. Demiryolu araçlarının üretim ve bakım maliyetlerinin düşünüldüğünden çok daha yüksek olması, araçların kullanım ömürlerinin 70-80 yıla kadar uzaması, olası kazaların sonuçlarının düşünülenden daha çok zararlar vermesi demiryolu araçlarının bakımının önemini ortaya çıkarmaktadır. Tüm bunların yanı sıra demiryolu işletmelerinin de bakım konusundaki tutumlarını etkileyen birçok unsur bulunmaktadır. İşletme politikası, bütçe kısıtları, kısa ve orta vadeli taşıma planları, müşteri beklentileri bu unsurların başında gelmektedir. Tüm bu sorunlar ve kısıtlar altında, bir demiryolu tren işletmecisinin bakım optimizasyonu için sahip olduğu yük vagonlarının kritiklik seviyeleri AHP-COPRAS kombinasyonu ile belirlenmiş ve bu vagonlar için bir yıllık bakım planı tam sayılı programlama modeli ile elde edilmiştir. Bu birlikteliğin oluşturduğu çözüm sayesinde işletmenin taşıma faaliyetlerini minimum düzeyde etkileyecek bir yıllık revizyon bakım planı oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Raylı Sistemler,Demiryolu Araçları,Bakım Planlaması,AHP,COPRAS

Maintenance Planning of Railway Vehicles with AHP, COPRAS and Integer Programming Integration

Öz

In the logistics sector, maintenance of vehicles on time and ensuring their availability are essential to ensure safe, uninterrupted and efficient rail transport and to meet customer expectations in a timely and complete manner. Maintenance activities generally consist of costly and limited resources. It is only possible to meet the maintenance needs of the enterprises by using systematic and effective maintenance planning models. The production and maintenance costs of railway vehicles are higher than they are considered, the service life of the vehicles goes up to 70-80 years, and the possible accident results can be very hazardous, which shows the importance of maintenance of railway vehicles. In addition to these, there are many factors that affect the attitude of the railway enterprises on maintenance. Business policy, budget constraints, short- and medium-term transport plans and customer expectations are the most important factors. Under all these problems and constraints, the critical level of freight wagons owned by a railway train operator for maintenance optimization has been determined with the AHP-COPRAS combination and a one-year maintenance plan for these wagons has been obtained with an integer programming model. Thanks to the solution created by this cooperation, an annual revision maintenance plan has been created to minimize the transportation activities of the enterprise.

Anahtar Kelimeler

• Rail Systems,Railway Vehicles,Maintenance Optimization,AHP,COPRAS

Kaynakça

1. [1] “Demiryolu,” Ulaşan ve Erişen Türkiye 2019, vol. 10, pp. 223–384, 2019.
2. [2] Resmi Gazete, May 2013. [Online]. Available:https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/05/20130501.htm, [Accessed January 20, 2020].
3. [3] Ş. Oktar, “Demiryollarında Araç Bakım ve Onarımı,” Demiryolu Mühendisliği, No. 1, pp. 38–40, Dec. 2014.
4. [4] R. Çak, S. Aslanlar, and M. Z. Çelebi, “Demiryolları İle Yolcu Taşlmacılığı ve Yolcu Vagonu Onarımı," SAU Fen Bilim. Enstitüsü Dergisi, vol. 1, pp. 142–146, 2002.
5. [5] B. Bergquist and P. Söderholm, “Data Analysis for Condition-Based Railway Infrastructure Maintenance,” Qual. Reliab. Eng. Int., vol. 31, no. 5, pp. 773–781, 2015.
6. [6] M. V. Taciroğlu, “Demiryolu Hat Oturmasının Matematiksel Modelleri ve Hat Oturmasına Etki Eden Parametrelerin İncelenmesi,” Mühendislik Bilim. ve Tasarım Dergisi, vol. 4, no. 3, p. 239, 2016.
7. [7] G. Budai, D. Huisman, and R. Dekker, “Scheduling preventive railway maintenance activities,” J. Oper. Res. Soc., vol. 57, no. 9, pp. 1035–1044, 2006.
8. [8] T. Farrington-Darby, L. Pickup, and J. R. Wilson, “Safety culture in railway maintenance,” Saf. Sci., vol. 43, no. 1, pp. 39–60, 2005.

9. [9] S. Eskandarzadeh, T. Kalinowski, and H. Waterer, “Maintenance scheduling in a railway corridor,” 22nd Int. Congr. Model. Simulation., pp. 1–25, 2019.
10. [10] D. Arenas, P. Pellegrini, S. Hanafi, and J. Rodriguez, “Timetable rearrangement to cope with railway maintenance activities,” Comput. Oper. Res., vol. 95, pp. 123–138, 2018.
11. [11] R. Nappi, “Integrated Maintenance: Analysis And Perspective Of İnnovation İn Railway Sector,” pp. 1–7, 2014.
12. [12] R. Kour, P. Tretten, and R. Karim, “Maintenance solution through online data analysis for railway maintenance decision-making,” J. Qual. Maint. Eng., vol. 20, no. 3, pp. 262–275, 2014.
13. [13] A. Zoeteman and C. Esveld, “State of the art in railway maintenance management: Planning systems and their application in Europe,” in Conference Proceedings - IEEE International Conference on Systems, Man and Cybernetics, vol. 5, pp. 4165–4170, 2004.
14. [14] A. Higgins, “Scheduling of Railway Track Maintenance Activities and Crews,” J. Oper. Res. Soc., vol. 49, no. 10, p. 1026, 1998.
15. [15] R. Macedo, R. Benmansour, A. Artiba, N. Mladenović, and D. Urosevic, “Scheduling preventive railway maintenance activities with resource constraints,” Electron. Notes Discret. Math., vol. 58, pp. 215–222, 2017.
16. [16] F. Yang, E. Stewart, and C. Roberts, “A Framework for Railway Maintenance Function Allocation,” 2018 Int. Conf. Intell. Rail Transp. ICIRT 2018, pp. 1–5, 2019.
17. [17] E. C. Özcan, S. Ünlüsoy, and T. Eren, “A combined goal programming – AHP approach supported with TOPSIS for maintenance strategy selection in hydroelectric power plants,” Renewable and Sustainable Energy Reviews, vol. 78. Elsevier Ltd, pp. 1410–1423, 2017.
18. [18] H. Arslan, “Ahp-Vıkor Yöntemi İle Etkin Tasarrufa Yönelik En İyi Tedarikçi Seçimi,” Elektron. Sos. Bilim. Derg., vol. 16, no. 63, pp. 1203–1217, 2017.
19. [19] Ö. Görçün, “İstanbul Kentinde Silivri - Sabiha Gökçen Havalimanı Arası Ulaşım Alternatiflerinin AHP TOPSIS Yöntemleri ile Analizi,” İdealkent, vol. 10, no. 27, pp. 800–823, 2019.
20. [20] K. Toker and A. Görener, “Lojistik yönetimi kapsamında ulaştırma modunun seçimi" Kırıkkale Üniversitesi Kütüphane Kaynakları.[Online]. [Accessed: 07-Jan-2020]. Available:http://0210a3dfs.y.http.eds.b.ebscohost.com.proxy.kirikkale-elibrary.com/eds/detail/detail?vid=0&sid=d78bb128-666f-45bd-b967-3b8c92bb4cc6%40pdc-v-sessmgr04&bdata=Jmxhbmc9dHImc2l0ZT1lZHMtbGl2ZQ%3D%3D#AN=155574&db=uvt.
21. [21] S. Unlu, A. Serim, A. Kelimeler, and A. Serim, “Tesis Yeri Seçiminde Farklı Bir Yaklaşım:Bulanık Analitik Serim Süreci," Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, vol. 12, no. 2, pp. 2–35, 2010
22. [22] A. Aktepe and S. Ersöz, “AHP-VIKOR ve MOORA Yöntemlerinin Depo Yeri Seçim Probleminde Uygulanması,” Endüstri Mühendisliği Derg., vol. 1, no. 2, pp. 2–15, 2014.
23. [23] R. W. Saaty, “The analytic hierarchy process-what it is and how it is used,” Math. Model., vol. 9, no. 3–5, pp. 161–176, doi: 10.1016/0270-0255(87)90473-8, 1987.
24. [24] T. L. Saaty, “How to make a decision : The Analytic Hierarchy Process,” vol. 48, 1990.
25. [25] A. Kaklauskas, E. K. Zavadskas, and S. Raslanas, “Multivariant design and multiple criteria analysis of building refurbishments,” Energy Build., vol. 37, no. 4, pp. 361–372, 2005.