Türkiye Demiryolu Araçları, Tramvaylar ve Komponentleri Sektörünün Uluslararası Rekabet Gücü Analizi

Öz

Demiryolu endüstrisi birçok ülkeyi hem ekonomik hem de ticari olarak bugünkü haline getirmeye yardımcı olmuş, en önemli altyapı endüstrilerindendir. Günümüzde de birçok ülkenin ekonomisini geliştirmeye artan oranda katkı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türk demiryolu araçları ve komponentleri sektörünün rekabet gücünü farklı analiz yöntemleri ile analiz etmektir. Bu bağlamda Türk raylı sistemler sektörünün rekabet gücü, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler -diğer adıyla Balassa Endeksi- (RTA, BI), Nispi Ticaret Avantajı (RCA) ve Açıklanmış Rekabet Üstünlüğü (RC) göstergeleriyle analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda; Türk raylı sistemler sektörünün Dünya piyasasında belirli bir rekabet gücüne ulaşamadığı ancak son yıllarda pozitif yönlü bir ivme yakaladığı görülmüştür. Bu bağlamda küresel ölçekte yaşanan yoğun rekabet, söz konusu sektöre yönelik yeni politikalar geliştirilmesi ve inovatif ürünlerin geliştirilmesine odaklanılmasıyla mevcut rekabet gücünün yükseltilmesini gerekli kılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Raylı Sistemler Sektörü
• Uluslararası Rekabet Gücü
• RCA
• RTA
• RC

International Competitiveness Analysis of Turkish Railway Vehicles, Trams and Components Sector

Öz

The railway industry is one of the most important infrastructure industries, helping many countries to become what they are today, both economically and commercially. Today, it contributes to the development and recovery of the economy of many countries at an increasing level. This study aims to analyze the competitiveness of the Turkish railway vehicles, trams, and components sector with different analysis methods. In this context, the competitiveness of the Turkish rail systems sector has been analyzed with the indicators of revealed comparative advantages, also known as the Balassa Index (RCA, BI), Relative Trade Advantage (RTA, BI), and The Revealed Competitive Advantage Index (RC). As a result of the analysis, the Turkish railway vehicles, trams, and components sector has not reached a certain competitive power in the world market but has gained positive momentum in recent years. In this context, the intense competition experienced on a global scale makes it necessary to increase the current competitiveness by focusing on the development of new policies for the sector in question and the development of innovative products.

Anahtar Kelimeler

• Rail Systems Industry
• International Competitiveness
• RCA
• RTA
• RC

Kaynakça

1. [1] R. Li, C. Zheng, H. Wang, D. Zhao, B. Ran, and X. Xue, “Intersection traffic signal optimisation considering the impact of upstream curbside bus stops,” IET Intelligent Transport Systems, vol. 14, no. 8, pp. 880–888, 2020, doi: 10.1049/iet-its.2019.0660
2. [2] Y. Dalgıç, Y.B. Ulutaş, S. Karasungur, “TR41 bölgesi raylı sistemler sektörü raporu; Dünü, Bugünü ve Geleceği,” BEBKA, 2016
3. [3] M. Kılıç, T. Yalılı Kılıç, T. Dönmez, S. Adalı. "Karayolu ulaşımında yakıt tüketimine bağlı karbon ayak izi değişimi: Çanakkale örneği," Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi vol.11, no 3 pp. 943-955, 2021, doi: 10.17714/gumusfenbil.848016
4. [4] S. Şahin, “Malatya'da kent içi ulaşım ve toplu taşıma sistemlerinin karşılaştırmalı incelenmesi: Trambüs ve hafif raylı sistem örneği,” Yüksek Lisans tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Malatya, 2020
5. [5] TÜDEMSAS, “Sivas demiryolu makine ve ekipmanları sektörü kümelenme stratejisi ve eylem planı raporu,” 2013.
6. [6] İ. Pektaş, “Raylı ulaşım sistemleri sektör analizi,” ARUS Kümelenmesi, 2018
7. [7] T.C. Kalkınma Bakanlığı, “Raylı sistem araçlarında yerli üretim çalışma grubu raporu,” 2018
8. [8] B. Balassa, "Trade liberalization and 'revealed' comparative advantage," Manchester School vol. 33, no. 2, pp. 99 —123, 1965

9. [9] T. L. Vollrath, “A theoretical evaluation of alternative trade ıntensity measures of revealed comparative advantage,” Weltwirtschafliches Archiv, vol.127, pp. 165-279, 1991
10. [10] B.C. Başer, O.A. Mutlu, A. Yılmaz. “Anadolu raylı ulaşım sistemleri kümelenmesi ihracatının artırılması projesi ihtiyaç analizi raporu,” ARUS Kümelenmesi, 2018
11. [11] İ. Pektaş, "Raylı sistemlerde en az % 51 yerli katkı şartı tüm sektörlere örnek olacak." Demiryolu Mühendisliği, vol. 7, pp. 48-49, 2018
12. [12] A. Uğur. "Investigation of the world railway sector development prospects and turkey's status," Alphanumeric Journal, vol. 7, no. 2, pp. 369-398, 2019, doi: 10.17093/ alphanumeric.582290
13. [13] İ. Şenlik, “Kent içi raylı ulaşım sistemleri,” Elektrik Mühendisliği Dergisi, no. 408, pp. 37-39 Eylül, 2016
14. [14] D. Ricardo, Principles of political economy and taxation, G. Bell and Sons, 1891
15. [15] E. Heckscher, “Utrikeshandelns verkan på inkomstfördelningen. några teoretiska grundlinjer,” Ekonomisk tidskrift, vol 21, pp.1−32, 1919
16. [16] B. Ohlin, Interregional and international trade, Harvard University Press, 1933
17. [17] H. H. Liesner, “The European common market and British industry”, Economic Journal, vol. 68 no.270, pp. 302-316, 1958
18. [18] B. Erkan, “Ülkelerin ihracat performanslarının belirlenmesinde açıklanmış karşılaştırmalı üstünlüklerinin kullanılması: yükselen ekonomiler örneği,” Yayınlanmamış Doktora Tezi, Celal Bayar Üniversitesi SBE, Manisa, 2009
19. [19] K. Gürpınar, M. Barca, “Türk mobilya sektörünün uluslararası rekabet gücü düzeyi ve nedenleri,” Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, vol.2, no.2, pp. 41- 43, 2007
20. [20] M. Ozan BAŞKOL, “Türk Otomotiv Sektörünün Uluslararası Rekabet Gücü”, PARADOKS Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, vol: 7, no. 2, pp. 63-78, 2011
21. [21] H. Çeştepe A.Tunçel, “Türkiye Demir Çelik Sektörünün Uluslararası Rekabet Gücü Analizi”, International Congress on Social Sciences II (INCSOS 2018 Quds) Volume 13/15, Spring 2018, p. 113-129
22. [22] Demiryolu Araçları Tescil ve Sicil Yönetmeliği, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 16.07.2015.
23. [23] BEBKA, Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı 2014-2023, 2015