YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞLARINDA VİNÇ VE MAÇUNALAR

Derya Geçili

YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞLARINDA VİNÇ VE MAÇUNALAR

Öz

Vinçler, kapalı veya açık alanda, insan gücünün yeterli gelmediği durumlarda ağır ve taşınması zor olan malzemeleri bulundukları noktadan diğer bir noktaya, sürekli veya aralıklı çalışarak dikey ve yatay hareketlerle taşıma işlemini sağlayan makinelerdir. Taşıma işleminin temel amacı; malzemenin kısa sürede ve güvenli bir şekilde yapılmasını sağlamaktır. İlk tasarımını Romalı mimar Vitruvius’un yaptığı vinçler, direkler, halatlar ve makaralardan basit bir şekilde oluşturulmuştur. Sanayi teknolojisinin gelişmeye başlaması ile zamanla çok büyük ağırlıkları kaldırabilen vinç sistemleri yapılmıştır. Avrupalı Devletlerin, vinçlerin kara ve deniz araçlarında, inşaat sırasında ve fabrikalarda yüklerin taşınmasında önemini fark etmeleri üzerine değişik modelleri üretilmiştir. Osmanlı Devleti’nde de ticari, askeri, inşaat ve diğer nedenlerden dolayı vinç ihtiyacının ortaya çıkması üzerine bu konu üzerinde incelemeler yapılarak satın alınmaya başlamışlardır. Aşağıda vinçlerin çeşitleri, genel özellikleri ve satın alınma süreçleri anlatılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Sadaret Mektubi Mühimme Kalemi (A.MKT.MHM), 424/15-1-1. Babıali Evrak Odası (BEO), 226/16886-1, 226/16886-2, 8 Şevval 1310 ( 25 Nisan 1893). BEO, 4176/313133. BEO, 3113/233440-1-1, 19 Cemâziyelevvel 1320 (24 Ağustos 1902). BEO, 3356/251692-1-1, 3356/251692-2-1, 15 Cemâziyelevvel 1326 (15 Haziran 1908). BEO, 3050/228722-1-1, 3050/228722-2-1, 3050/228722-3-1.
Ceride-i Bahriye (C.BH), No. 64/3005, Tarih. 18 Rebiülahir 1222 (25 Haziran 1807). HAT, 577/28277-1-1. Hariciye Nezareti Mektubi Kalemi (HR.MKT), 767/20. Hariciye Nezareti Müteferrik (HR.M), 379/24-2-2. Hariciye Nezareti Sefaret (HR.SFR3), 26/11-1, 10 Ocak 1856. Hariciye Nezareti (HR.TH), 344/20-1-1. İrade Rüsumat (İ.RSM), 28/32-1-1, 28/32-2-1. 24/22-2-1, 24/22-3-1, 24/22-4-1, 32/10-1-1, 32/20-2-1, 32/20-3-1.
Maliye Vekaleti (MV), 115/91-1-2. Proje ve Krokiler (PLK.p), 3195-1, 3195-2, 3195-3. Sadaret Mektubi Mühimme Kalemi (A.MKT.MHM), 424/15-1-1. Şurayı Devlet (ŞD), 599/44-1-1, 514/20-1-1, 601/13-1-1, 600/84-2-1, 600/84-3-1. Yıldız Perakende Evrakı Askeri Maruzat (Y.PRK.ASK), 88/87-1-1. Deniz Müzesi Arşivi (DMA) Bahriye Vekaleti (BV), 167/2950-75, 167/2950-76, 167/2950-77, 167/2950-79, 167/2950-80, 167/2950-1, 167/2950-2, 167/2950-3, 167/2950-4, 167/2950-6, 167/2950-7.
Telif Eserler, Ali Muzaffer, “Maçunalar”, Mektep, Sekizinci Fasıl, Cilt. 2, Sayı. 69. Erol, Aykut. (1987). Gemi Kullanma, Kuramsal Temel Bilgiler, İstanbul. “Liman İnşası Cismiyesinde Kullanılan Maçunalar”, Liman Mecmuası, Yıl.1, Sayı. 6, Teşrinievvel 1927. Vitruvius. (2017). Mimarlık Üzerine, Latinceden Çeviren: Çiğdem Dürüşken, 1. Basım.
“Sed İnşasında Maçunalar”, Servet-i Fünûn, No. 1150, Sayı. 2, İstanbul, 1927. “Sac Vinçler”, Liman Mecmuası, No. 2657, Sayı. 3, İstanbul, 1927. “Maçunalar”, Servet-i Fünun, No: 816, Cilt. 32, 13 Aralık 1906. Süleyman Nutki. (2011). Kamus-i Bahri. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Derya Geçili ^*
0000-0002-1579-9578
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

8 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

12 Nisan 2021

Kabul Tarihi

26 Temmuz 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 3 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA35TE65RR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Geçili, D. (2021). YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞLARINDA VİNÇ VE MAÇUNALAR. Mersin Üniversitesi Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi, 3(1), 22-39. https://izlik.org/JA35TE65RR

AMA

1.Geçili D. YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞLARINDA VİNÇ VE MAÇUNALAR. DENLOJAD. 2021;3(1):22-39. https://izlik.org/JA35TE65RR

Chicago

Geçili, Derya. 2021. “YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞLARINDA VİNÇ VE MAÇUNALAR”. Mersin Üniversitesi Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi 3 (1): 22-39. https://izlik.org/JA35TE65RR.

EndNote

Geçili D (01 Eylül 2021) YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞLARINDA VİNÇ VE MAÇUNALAR. Mersin Üniversitesi Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi 3 1 22–39.

IEEE

[1]D. Geçili, “YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞLARINDA VİNÇ VE MAÇUNALAR”, DENLOJAD, c. 3, sy 1, ss. 22–39, Eyl. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35TE65RR

ISNAD

Geçili, Derya. “YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞLARINDA VİNÇ VE MAÇUNALAR”. Mersin Üniversitesi Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi 3/1 (01 Eylül 2021): 22-39. https://izlik.org/JA35TE65RR.

JAMA

1.Geçili D. YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞLARINDA VİNÇ VE MAÇUNALAR. DENLOJAD. 2021;3:22–39.

MLA

Geçili, Derya. “YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞLARINDA VİNÇ VE MAÇUNALAR”. Mersin Üniversitesi Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 1, Eylül 2021, ss. 22-39, https://izlik.org/JA35TE65RR.

Vancouver

1.Derya Geçili. YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞLARINDA VİNÇ VE MAÇUNALAR. DENLOJAD [Internet]. 01 Eylül 2021;3(1):22-39. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35TE65RR