Çağdaş Mimari Tasarımlarda Doğal Taş ve Mermer Kullanımının İncelenmesi

Öz

Tarih boyunca yapı malzemesi olarak pek çok ürün kullanılmıştır. Bu malzemelerin en eskilerinden biri doğal taşlardır. Doğal taşlar farklı tekniklerle işlenebilmekte ve istenilen her yerde özgürce kullanılabilmektedir. Yeni yapı malzemeleri ve tekniklerinin keşfiyle birlikte mimari tasarımlarda doğal taş kullanımının geçmişe göre değiştiği gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, doğal taşların günümüz mimari tasarımlarındaki kullanımlarını inceleyerek malzemenin günümüzdeki durumunu ortaya koymaktır. Bu nedenle çalışmada doğal taşlar, çağdaş mimari tasarımlar üzerinden incelenmiştir. Seçilen tasarımlarda kullanılan doğal taşların özelliklerine ve tasarım fikirlerine göre hangi türünün seçildiği incelenmiştir. Her tasarımın kendine has özellikleri olması nedeniyle doğal taşların formu, fonksiyonu, rengi, deseni ve dokusuna bakılarak uygulama detayları belirtilmiştir. Doğal taşların mimari tasarımlarda tercih edilmeye devam edilmesinin nedenleri yapılan incelemeler sonucunda ortaya konulmuştur. Buna göre doğal taşların dayanıklı, uzun ömürlü, bakım gerektirmeyen bir malzeme olduğu, durumuna göre çeşitli fonksiyon, şekil, renk, desen ve dokularda bulunabileceği tespit edilmiştir. Ayrıca farklı işlemlere tabi tutulabilmeleri, uygulama detayları ile farklı çözümlere dahil edilebilmeleri, ülkemizde geniş rezervlere sahip olmaları, geri dönüştürülebilir ve sürdürülebilir olmaları da doğal taşların mimari tasarımlarda tercih edilmelerinin nedenleri olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle gelecekte mimari tasarımlarda doğal taşların tercih edilecek bir malzeme olacağı açıktır.

Anahtar Kelimeler

• Mimari Tasarım
• Mermer
• Doğal Taş

An Analysis of The Use of Natural Stone and Marble in Contemporary Architectural Designs

Öz

Throughout history, many products have been used as construction materials. One of the oldest of these materials is natural stone. Natural stones can be processable with different techniques and be freely used in any desired place. It has been observed that the use of natural stone in architectural designs has changed compared to the past, with the discovery of new construction materials and techniques. The aim of this study is to make known the situation of natural stones in today's architectural designs by revealing the changes. For this reason, the use of natural stone has been examined through contemporary architectural designs. In the selected designs, what types of natural stones are selected according to their characteristics and design ideas have been examined. Due to the fact that each design has its own characteristics, the application details are specified by looking at the form, function, colour, pattern and texture of the natural stones. The reasons why natural stones continue to be preferred in architectural designs have been determined as a result of the examinations made. Accordingly, it can be ascertained that natural stones are durable, long-lasting, maintenance-free, and can be found in various functions, shapes, colours, patterns and textures according to their conditions. They are also subjected to different processes. In addition, they can be included in different solutions through application details, have wide reserves in our country, are recyclable and sustainable. For this reason, it is clear that natural stones will be the preferred materials in architectural designs in the future.

Anahtar Kelimeler

• Architectural Design
• Marble
• Natural Stone

Kaynakça

1. Angı, O. S., Arslan Dinçay, D., Berkin, G., Aslan, D., İyigönül, E. Türkeri, A. N., Baş, C., Acun Özgünler, S., Saatçioğlu Uygur, N., & Angı, O. S. (2023). Mimarlar için doğal taş rehberi. Stoneline Yayınları.
2. Angı, S.O. (2023). Mimaride doğal taş seçim kriterleri. In O. S. Angı (Eds), Mimarlar İçin Doğal Taş Rehberi (pp. 99-181). Stoneline Yayınları.
3. Bilgin. (n.d.). Mohs sertlik skalası. Değerli Taşlar. Retrieved December 15, 2020, from https://www.degerlitaslar.gen.tr/mohs-sertlik-skalasi
4. BINAA. (n.d.) Argul Weave. BINAA. Retrieved November 27, 2021, from https://www.binaa.co/EN/Project/Argul-Weave/20/#/
5. Çakır, O. (n.d.). Barbaros House (Built / Completed). Retrieved January 25, 2022, from https://cargocollective.com/onurcancakir
6. DS. (n.d.). Medipol Kavacık Campus Entrance Square. DS-LA Studio. Retrieved May 5, 2022, from https://www.ds-la.studio/work/medipol-kavacik-campus-entrance-square/
7. DS. (n.d.). Karahan House. DS-LA Studio. Retrieved May 8, 2023, from https://www.ds-la.studio/work/karahan-house/
8. DS Mimarlık. (2015). Atipik bir mimarlık örneği olarak DS kır resminden peyzaja belgelemeden korumaya. YEM Yayınları.

9. EAA. (n.d.). Gokturk Kemerlıfe XXI Housing. EAA. Retrieved January 28, 2022, from https://emrearolat.com/project/gokturk kemerlife-xxi-housing/
10. Erbaş, I. (2018). Taş ve taş yapı kültüründe değişim ve dönüşüm. ATA Planlama Ve Tasarım Dergisi, 2(1), 29-37. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataplanlamavetasarim/issue/38384/445104
11. Görcelioğlu, E. (2014). Yapı malzemesi olarak kullanılan başlıca doğal taş çeşitlerinin bazı teknik özellikleri. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 26(1), 148-166. https://doi.org/10.17099/jffiu.48680
12. Günerhan, H. (2004). Duyulur ısı depolama ve bazalt taşı. Mühendis ve Makine Dergisi, 45(530), 12-17. https://www.mmo.org.tr/sites/default/files/2fc990265c712c4_ek.pdf
13. Güngör, H. (2005). Görsel sanatlar ve mimarlık için temel tasar (basic design). Esen Ofset Matbaacılık.
14. Karahan, D.S. (2018). Dünyada ve Türkiye’de doğal taşlar. Fizibilite Etütleri Daire Başkanlığı Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü, 1-37. https://www.mta.gov.tr/v3.0/sayfalar/bilgi-merkezi/maden-serisi/img/DOGALTAS.pdf
15. Karakaya, E. (n.d.). Zonguldak mağaraları ziyaretçi merkezi. Natura Dergi. Retrieved February 21, 2023, from https://www.naturadergi.com/anasayfa/zonguldak-magaralari-ziyaretci-merkezi/
16. Karakoç, T. H., Turan, O., Binyıldız, E., & Yıldırım, E. (2011). Isı yalıtım malzemeleri ve özellikleri. Rota Yayın Yapım Tanıtım.
17. Kaya, A. İ., & Dalgar, T. (2017). Ses yalıtımı açısından doğal liflerin akustik özellikleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversi-tesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(1), 25-37. https://doi.org/10.29048/makufebed.322754
18. Köylü, P., & Yılmaz, O. (2021). Peyzaj tasarımı temel kavramlar ve tasarım ilkeleri. YEM Yayıncılık.
19. Krüger, K. (2022). Planlama ilkeleri projeler ve yapılar doğal taş cepheler. Stoneline Yayınları.
20. NDD Mimarlık (n.d.). Latus Evleri. NDD Mimarlık. Retrieved November 6, 2022, https://www.nttmimarlik.com/portfolio/dugerek-evleri/
21. Sard Studio. (n.d.). Danisment house. Sard Studio. Retrieved November 5, 2022, from https://www.sard.studio/mies_portfolio/danisment/
22. Slash Architects. (n.d.). The Farm of 38°30° Cheese Factory. Slash Architects. Retrieved May 5, 2022 from https://www.slasharchitects.com/project/the-farm-of-3830
23. Taşlıgil, N., & Şahin, G. (2016). Yapı malzemesi olarak kullanılan Türkiye doğal taşlarının iktisadi coğrafya odağında analizi. Marmara Coğrafya Dergisi (33), 607-640. https://doi.org/10.14781/mcd.95032
24. Rhizome Architects. (n.d.). No.45. Retrieved May 5, 2022, from http://yy-tr.com/en/
25. Uzunkaya, A. (n.d.). Ulus Savoy konutları. Arkiv. Retrieved June 12, 2024, from http://www.arkiv.com.tr/proje/ulus-savoy-konutlari-peyzaj-projesi/4429
26. Yavuz, A. B., Türk, N., & Koca, M. (2002). Muğla yöresi mermerlerinin mineralojik, kimyasal fiziksel ve mekanik özellikleri. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 26(1), 1-18. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jmd/issue/52395/686374
27. Yıldırım, G., & Erdoğan, N. (2023). “Doğal taş cepheler” ve günümüzdeki uygulamaları. İDEALKENT, 15(39), 227-234. https://doi.org/10.31198/idealkent.1251184