Türkiye’de Endüstriyel Ahşap Yapı Sistemleri: Uygulanabilirlik ve Potansiyel Üzerine Bir Çalışma

Öz

Türkiye, yüksek derecede aktif bir deprem kuşağında yer almakta olup, tarih boyunca çok sayıda yıkıcı deprem yaşamıştır. Bunların en sonuncusu olan 2023 Kahramanmaraş depremleri, büyük can kaybına ve ciddi yapısal hasarlara neden olmuştur. Bu durum, deprem dayanımını artırabilecek ve aynı zamanda çağdaş sürdürülebilirlik kriterlerini karşılayabilecek alternatif yapı sistemlerinin araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Hafif ve sünek bir malzeme olan ahşap, yüksek dayanım/ağırlık oranı sayesinde deprem dayanımlı yapı tasarımında önemli avantajlar sunmaktadır. Geleneksel yapı uygulamalarında uzun yıllardır kullanılan ahşap, Sanayi Devrimi’nden sonra önemli bir dönüşüm geçirmiştir. Mühendislik ürünü ahşap malzemelerin ve endüstriyel ahşap yapı sistemlerinin ortaya çıkması, yapısal performansın, malzeme verimliliğinin ve dayanıklılığın artmasını sağlamış, aynı zamanda çevreye duyarlı yapı üretimini desteklemiştir. Bu gelişmeler, ahşabı modern yapı üretiminde geleneksel yapı malzemelerine alternatif olarak öne çıkarmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de endüstriyel ahşap yapı sistemlerinin uygulanabilirliğini ve potansiyelini; yapısal, çevresel ve teknolojik özellikleri açısından değerlendirmektedir. Ayrıca çağdaş ahşap yapı teknikleri incelenmiş ve Türkiye’nin deprem bölgesinde gerçekleştirilmiş güncel bir endüstriyel ahşap konut uygulaması örnek olay çalışması olarak ele alınmıştır. Çalışma sonuçlarının, dayanıklı ve sürdürülebilir yapı üretimi konusundaki bilimsel çalışmalara katkı sağlaması ve endüstriyel ahşap yapı sistemlerinin Türkiye yapı sektöründe daha yaygın kullanılmasına destek olması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Depreme Dayanıklı Yapılar
• Mühendislik Ürünü Ahşap
• Endüstriyel Ahşap Sistemler
• Sürdürülebilir Yapı
• Ahşap Yapı

Industrial Timber Construction Systems in Turkey: A Study on Applicability and Potential

Öz

Turkey is located in a highly active seismic zone and has experienced numerous destructive earthquakes throughout its history, most recently the 2023 Kahramanmaras earthquakes, which caused extensive loss of life and structural damage. This context necessitates the exploration of alternative construction systems that can enhance seismic resilience while meeting contemporary sustainability criteria. Timber, as a lightweight and ductile material with a high strength-to-weight ratio, offers significant advantages for earthquake-resistant construction. Following its long-standing use in traditional building practices, timber construction has undergone substantial transformation since the Industrial Revolution. The emergence of engineered wood products and industrial timber systems has enabled improved structural performance, material efficiency, and durability, while also supporting environmentally responsible construction. These developments position timber as a viable alternative to conventional building materials in modern construction. This study evaluates the applicability and potential of industrial timber construction systems in Turkey through an assessment of their structural, environmental, and technological characteristics. In addition, contemporary timber construction techniques are reviewed, and a recent industrial timber housing application in a seismic region of Turkey is examined as a case study. The findings aim to contribute to the ongoing discourse on resilient and sustainable construction practices and to support the wider integration of industrial timber systems into the Turkish building sector.

Anahtar Kelimeler

• Earthquake-Resistant Structures
• Engineered Wood
• Industrial Timber Systems
• Sustainable Construction
• Timber Construction.

Kaynakça

1. Akbaş, A., & Yılmaz, T. (2023). Evaluation of the 2023 Kahramanmaraş earthquakes: Seismological and engineering aspects. Journal of Earthquake Engineering, 27(3), 145–162. https://doi.org/10.1080/13632469.2024.2390085
2. Alecci, V., & De Stefano, M. (2019). Building irregularity issues and architectural design in seismic ar-eas. Frattura ed Integrità Strutturale, 13(47), 161–168. https://doi.org/10.3221/IGF-ESIS.47.13
3. Kartal, B. (2015). Yapılarda ahşap kullanımı ve çağdaş yapı teknolojisinde ahşap kullanımı (Master’s thesis). YÖK Ulusal Tez Merkezi.
4. Büyüksaraç, A., & Aydınoğlu, N. (2020). Seismic hazard and risk assessment in Turkey: Current per-spectives. Natural Hazards, 103(2), 2189–2212. https://doi.org/10.1007/s11069-020-04081-1
5. Ceccotti, A., Sandhaas, C., Okabe, M., Yasumura, M., Minowa, C., & Kawai, N. (2013). SOFIE pro-ject: 3D shaking table test on a seven-storey full-scale cross-laminated timber building. Earthquake Engi-neering & Structural Dynamics, 42(13), 2003–2021. https://doi.org/10.1002/eqe.2309
6. Çavuş, M., & Özmen, B. (2019). Deprem mühendisliğinde yapı malzemelerinin davranışı. İTÜ Yayın-ları.
7. Erdik, M., & Durukal, E. (2008). Earthquake risk and mitigation in Istanbul. Natural Hazards, 44(2), 181–197. https://doi.org/10.1007/s11069-007-9110-9
8. Fukuyama, H., & Sugano, S. (2000). Japanese seismic design of timber structures. Progress in Struc-tural Engineering and Materials, 2(3), 303–311. https://doi.org/10.1002/pse.2

9. Gülkan, P., & Sözen, M. A. (1974). The 1970 Gediz earthquake: An engineering analysis. Earthquake Engineering & Structural Dynamics, 3(2), 145–152. https://doi.org/10.1002/eqe.4290030205
10. National Research Council Canada. (2023). Timber construction performance in seismic regions. Na-tional Research Council of Canada.
11. Kramer, S. L. (1996). Geotechnical earthquake engineering. Prentice Hall.
12. Mazzolani, F. M., & Dolce, M. (2009). Seismic design principles in architecture and engineering. CRC Press.
13. NMK Architecture. (2023). Osmaniye timber housing project design report. NMK Architecture.
14. OGM – General Directorate of Forestry. (2022). Timber use promotion workshop report. Republic of Türkiye Ministry of Agriculture and Forestry.
15. Özer, E., & Akbaş, S. (2021). Sustainable timber housing in seismic zones: A review of material and design strategies. Journal of Sustainable Architecture and Civil Engineering, 31(2), 78–93. https://sace.ktu.lt
16. Plekhanova, A. (2025). Türkiye’de depreme dayanıklı endüstriyel ahşap konut projelerinin incelen-mesi: Orman Genel Müdürlüğü Osmaniye konutları örneği / Earthquake-resistant industrial wooden housing in Turkey (Master’s thesis). YÖK Ulusal Tez Merkezi.
17. Plekhanova, A., & Erdoğan, N. (2025). Earthquake resistant industrial wooden housing in Turkey. Vo-cational Education, 27(5–6), 219. https://doi.org/10.53656/voc25-5-6-01
18. Plekhanova, A., & Erdoğan, N. (2025). Timber as a future material for construction technologies. In Proceedings of the 17th International Congress on Standardization, Prototypes and Quality (Vol. 77, pp. 222–229). https://doi.org/10.31926/RECENT.2025.77.222
19. Smith, I., Landis, E., & Gong, M. (2003). Fracture and fatigue in wood. Wiley.
20. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2018). Türkiye bina deprem yönetmeliği. Ankara: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı.
21. UL Solutions. (2023). Timber construction system application [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=LnprrsH-oVM
22. Waugh, A. (2019). Wood: New directions in timber architecture. Thames & Hudson.