Bazı turunçgil genotiplerinden tetraploid bitki elde edilmesi

Berken Çimen; Turgut Yeşiloğlu; Meral İncesu; Bilge Yılmaz; Yıldız Aka Kaçar

doi:10.16882/derim.2016.267423

Bazı turunçgil genotiplerinden tetraploid bitki elde edilmesi

Öz

Dünyada ve ülkemizde turunçgil çeşit geliştirme programlarının en güncel hedefi çekirdeksiz yeni çeşitlerin geliştirilmesidir. Turunçgillerde çekirdeksizlik doğal ve yapay mutasyonlarla sağlandığı gibi, diploid ebeveyn bitkiler veya diploid ve tetraploid ebeveyn bitkiler arasında gerçekleşen melezlemeler yoluyla da sağlanmaktadır. Bu nedenle çekirdeksizlik ıslahı çalışmaları açısından, turunçgil gen kaynaklarında doğal olarak bulunmayan tetraploid bireylerin üretilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, ploidi ıslahı yoluyla çekirdeksiz yeni turunçgil çeşitlerini geliştirmek amacıyla tetraploid bitki elde edilmesine yönelik olarak planlanmıştır. Çalışmada, Klemantin 22D mandarini, W. Murcott mandarini ve Moro kan portakalı genotipleri kullanılmış ve bu genotiplerin aşı kalemlerine kolhisin uygulamasının tetraploid bitki elde edilmesine etkileri araştırılmıştır. Aşı kalemlerine %0.0, %0.2, %0.4, %0.6 ve %0.8 dozlarında 4, 6 ve 8 saat süreyle kolhisin uygulaması gerçekleştirilmiştir. Kolhisin uygulamaları sonucu elde edilen bitkilerde canlılık oranı (%) belirlendikten sonra tüm bitkilerden alınan yaprak örneklerinde flow sitometri yoluyla ploidi analizi yapılmıştır. Ayrıca tetraploid bitkilerde stomal gözlemler (stoma yoğunluğu, uzunluğu, genişliği, büyüklüğü ve indeksi) yapılarak diploid bitkiler ile karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda, Klemantin 22D aşı kalemine 6 saat süreyle %0.4 dozunda yapılan uygulama sonucu bir adet tetraploid (4x) bitki elde edilmiştir. Ayrıca W. Murcott mandarini ve Moro Kan portakalı çeşitlerinden mixoploid (2x+4x) bitkiler elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Turunçgil,Kolhisin,Flow sitometri,Stomatal özellikler

Kaynakça

Aleza, P., Juárez, J., Ollitrault, P., & Navarro, L. (2009). Production of tetraploid plants of nonapomictic citrus genotypes. Plant Cell Reports, 28(12):1837-1846.
Barrett, H.C. (1974). Colchicine-induced polyploidy in citrus. Botanical Gazette, 135(1):29-41.
Ellialtıoğlu, Ş., Sarı, N., & Abak, K. (2000). Haploid Bitki Üretimi. In: Babaoğlu, M., Özcan, S., Gürel, E. (Eds.), Bitki Biyoteknolojisi, Cilt I:137-189, Konya.
Esen, A., & Soost, R.K. (1971). Unexpected triploids in Citrus; their origin, identification and possible use. Journal of Heredity, 62(6):329-333.
Esen, A., & Soost, R.K. (1977). Relation of unexpected polyploids to diploid megagametophytes and embryo: endosperm ploidy ratio in Citrus. In O. Carpena (ed), Proceedings of Congresso Mundial de Citricultura. 1973, International Society of Citriculture, 2:53-63.
FAO, (2016). Agricultural Statistical Database. http://www.faostat.org. Erişim tarihi: 19 Haziran 2016.
Geraci, G., Esen, A., & Soost, R.K. (1975). Triploid progenies from 2x x 2x crosses of Citrus cultivars. Journal of Heredity, 66:177-178.
Gmitter, Jr.F.G., & Ling, X. (1991). Embryogenesis in vitro and nonchimeric tetraploid plant recovery from undeveloped citrus ovules treated with colchicine. Journal of the American Society for Horticultural Science, 116(2):317-321.

Gmitter, Jr.F.G., Ling, X., Cai, C., & Grosser, J.W. (1991). Colchicine-induced polyploidy in citrus embryogenic cultures, somatic embryos, and regenerated plantlets. Plant Science, 74(1):135-141.
İncesu, M. (2004). Türkiye’de selekte edilen bazı satsuma ve klemantin mandarin tiplerinin verim ve meyve özelliklerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
Luro, F., Maddy, F., Jacquemond, C., Froelicher, Y., Morillon, R., Rist, D., & Ollitrault, P. (2004). Identification and evaluation of diplogyny in clementine (Citrus clementina) for use in breeding. In XI Eucarpia Symposium on Fruit Breeding and Genetics. Acta Horticultureae, 663:841-847.
Oiyama, L., Okudai, N., & Takahara, T. (1981). Ploidy levels of seedlings obtained from 2x × 4x crosses in citrus. Proceedings International Society of Citriculture, 1:32-34.
Ollitrault, P., Dambier, D., Luro, F., & Froelicher, Y. (2008). Ploidy Manipulation for Breeding Seedless Triploid Citrus: In Plant Breeding Reviews, Volume 30 (Ed J. Janick), John Wiley & Sons, Inc., Hoboken, NJ, USA.
Padoan, D., Mossad, A., Chiancone, B., Germana, M.A., & Khan, P.S.V. (2013). Ploidy levels in citrus clementine affects leaf morphology, stomatal density and water content. Theoretical and Experimental Plant Physiology, 25(4):283-290.
Saunt, J. (2000). Citrus Varieties of The World. Sinclair International Limited, 126 p., Norwich, England.
Sharif, N., Jaskani, M.J., & Memon, N. (2013). Responses of citrus rootstock ovules to colchicine applications in vitro. Journal of Agricultural Technology, 9(1):201-209.
Starrantino, A., & Recupero, G.R. (1981). Citrus hybrids obtained from 2× female × 4× males. Proceedings International Society of Citriculture, 1:31-32.
Tachikawa, T., Tanaka, Y., & Hara, S. (1961). Investigations on the breeding of citrus trees. 1. Study on the breeding of triploid citrus varieties. Bulletin of Shizuoka Prefectural Citrus Experiment Station, 4:33-44.
Tuna, M. (2014). 2. Flow Sitometri ve Tarımsal Araştırmalarda Kullanımı Çalıştayı. Namık Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, 16-17 Ocak 2014, Tekirdağ.
Usman, M., Fatima, B., Gillani, K.A., Khan, M.S., & Khan, M.M. (2008). Exploitation of potential target tissues to develop polyploids in citrus. Pakistan Journal of Botany, 40(4):1755-1766.
Wakana, A., Hanada, N., Park, S., Fukudome, I., & Kajiwara, K. (2005). Production of tetraploid forms of acid citrus cultivars by top grafting of shoots with sprouting axially buds treated with colchicine. Journal of the Faculty of Agriculture, Kyushu University, 50(1):93-102.
Yahata, M., Kurogi, H., Kunitake, H., Nagano, K., Yabuya, T., Yamashita, K., & Komatsu, H. (2005). Evaluation of reproductive functions in a haploid pummelo by crossing with several diploid citrus cultivars. Journal of the Japanese Society for Horticultural Science, 74(4):281-288.
Ye, Y.M., Tong, J., Shi, X.P., Yuan, W., & Li, G.R. (2010). Morphological and cytological studies of diploid and colchicine-induced tetraploid lines of crape myrtle (Lagerstroemia indica L.). Scientia Horticulturae, 124(1):95-101.
Yeşiloğlu, T., Çimen, B., İncesu, M., Yılmaz, B., Aka-Kaçar, Y., & Şimşek, Ö. (2013). Turunçgil sektörünün gereksinim duyduğu yeni çeşitlerin geliştirilmesi. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 6(2):127-132.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Berken Çimen

Turgut Yeşiloğlu

Meral İncesu Bu kişi benim

Bilge Yılmaz

Yıldız Aka Kaçar

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2016

Gönderilme Tarihi

22 Kasım 2016

Kabul Tarihi

2 Ağustos 2016

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 33 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.16882/derim.2016.267423

IZ

https://izlik.org/JA72MC53TZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çimen, B., Yeşiloğlu, T., İncesu, M., Yılmaz, B., & Aka Kaçar, Y. (2016). Bazı turunçgil genotiplerinden tetraploid bitki elde edilmesi. Derim, 33(2), 175-188. https://doi.org/10.16882/derim.2016.267423

AMA

1.Çimen B, Yeşiloğlu T, İncesu M, Yılmaz B, Aka Kaçar Y. Bazı turunçgil genotiplerinden tetraploid bitki elde edilmesi. DERİM. 2016;33(2):175-188. doi:10.16882/derim.2016.267423

Chicago

Çimen, Berken, Turgut Yeşiloğlu, Meral İncesu, Bilge Yılmaz, ve Yıldız Aka Kaçar. 2016. “Bazı turunçgil genotiplerinden tetraploid bitki elde edilmesi”. Derim 33 (2): 175-88. https://doi.org/10.16882/derim.2016.267423.

EndNote

Çimen B, Yeşiloğlu T, İncesu M, Yılmaz B, Aka Kaçar Y (01 Aralık 2016) Bazı turunçgil genotiplerinden tetraploid bitki elde edilmesi. Derim 33 2 175–188.

IEEE

[1]B. Çimen, T. Yeşiloğlu, M. İncesu, B. Yılmaz, ve Y. Aka Kaçar, “Bazı turunçgil genotiplerinden tetraploid bitki elde edilmesi”, DERİM, c. 33, sy 2, ss. 175–188, Ara. 2016, doi: 10.16882/derim.2016.267423.

ISNAD

Çimen, Berken - Yeşiloğlu, Turgut - İncesu, Meral - Yılmaz, Bilge - Aka Kaçar, Yıldız. “Bazı turunçgil genotiplerinden tetraploid bitki elde edilmesi”. Derim 33/2 (01 Aralık 2016): 175-188. https://doi.org/10.16882/derim.2016.267423.

JAMA

1.Çimen B, Yeşiloğlu T, İncesu M, Yılmaz B, Aka Kaçar Y. Bazı turunçgil genotiplerinden tetraploid bitki elde edilmesi. DERİM. 2016;33:175–188.

MLA

Çimen, Berken, vd. “Bazı turunçgil genotiplerinden tetraploid bitki elde edilmesi”. Derim, c. 33, sy 2, Aralık 2016, ss. 175-88, doi:10.16882/derim.2016.267423.

Vancouver

1.Berken Çimen, Turgut Yeşiloğlu, Meral İncesu, Bilge Yılmaz, Yıldız Aka Kaçar. Bazı turunçgil genotiplerinden tetraploid bitki elde edilmesi. DERİM. 01 Aralık 2016;33(2):175-88. doi:10.16882/derim.2016.267423