BİLİŞİN EKO-EĞİTİMSEL TEMELİ: AVCILIK VE DENİZCİLİK ÖĞRENCİLERİNDE BİLİŞSEL FARKLILIKLAR
Öz
Denizcilik mesleğinde karşılıklı bağımlılığa yönelik bir işleyiş mevcut iken avcılık daha bireysel bir faaliyet gerektiren bir alandır. Bu çalışma, doğayla olan temasların, eğitim uygulamaları nedeniyle farklılaşmasının bilişsel stiller üzerindeki etkisini incelemektedir. Bu kapsamda, mesleki uygulamaları ile doğayla temasları (deniz ve orman) ve gruba karşılıklı bağımlılıkları farklılaşan, Denizcilik ve Orman Fakültesi (Avcılık) öğrencileri, analitik ve sezgisel bilişsel stil ve çeşitli bilişsel yanlılıklar açısından karşılaştırılmıştır. Araştırmada, denizcilik öğrencilerinin daha analitik bir düşünme tarzına sahip olduğu, ormancılık öğrencilerinin ise daha sezgisel bir bilişsel stile eğilim gösterdiği bulunmuştur. Bu farklılıkların, aldıkları eğitim ile karşılıklı sosyal bağımlılıklarının ve doğayla olan etkileşimlerinin değişiminden kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Bulgular, çevresel faktörlerin ve eğitimsel deneyimlerin bilişsel süreçler ile bir ilişkisi olduğunu göstermektedir. Çalışmanın sonuçları, eko-eğitimsel ve bilişsel stiller arasındaki ilişkiyi vurgulayarak, bu alandaki literatüre katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Analitik sezgisel bilişsel stil, bilişsel yanlılıklar, doğayla temas, holistik/analitik dikkat
Kaynakça
- Alper, S. (2016). Mastering the chaos by asserting agency: Randomness salience and its effects for different models of agency (Yayımlanmamış doktora tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
- Fiske, A. P., Kitayama, S., Markus, H. R., & Nisbett, R. E. (1998). The cultural matrix of social psychology. In D. T. Gilbert, S. T. Fiske, & G. Lindzey (Eds.), The handbook of social psychology (Vol. 2, pp. 915-981). McGraw-Hill.
- Frederick, S. (2005). Cognitive reflection and decision making. Journal of Economic Perspectives, 19(4), 25-42. doi:10.1257/089533005775196732.
- Frosch, C., & Simms, V. (2015). Understanding the role of reasoning ability in mathematical achievement. In Euroasianpacific joint conference on cognitive science. In Proceedings of the EuroAsianPacific Joint Conference on Cognitive Science (pp. 633-638). https://doi.org/10.13140/RG.2.1.1107.2727.
- Gómez-Veiga, I., Vila Chaves, J. O., Duque, G., & García Madruga, J. A. (2018). A new look to a classic issue: Reasoning and academic achievement at secondary school. Frontiers in Psychology, 9, 400. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.00400.
- Gelfand, M. J., Raver, J. L., Nishii, L., Leslie, L. M., Lun, J., Lim, B. C., ... & Yamaguchi, S. (2011). Differences between tight and loose cultures: A 33-nation study. Science, 332(6033), 1100-1104. doi:10.1126/science.1197754.
- Grossmann, I., & Na, J. (2014). Research exploring the role of culture in wisdom. Journal of Experimental Psychology: General, 143(2), 843-858. doi:10.1037/a0031617.
- Ji, L.-J., Peng, K., & Nisbett, R. E. (2000). Culture, control, and perception of relationships in the environment. Journal of Personality and Social Psychology, 78(5), 943-955. doi:10.1037/0022-3514.78.5.943.
- Kryjevskaia, M., Stetzer, M. R., Lindsey, B. A., McInerny, A., Heron, P. R., & Boudreaux, A. (2020). Designing research-based instructional materials that leverage dual-process theories of reasoning: Insights from testing one specific, theory-driven intervention. Physical Review Physics Education Research, 16(2), 020140. https://doi.org/10.1103/PhysRevPhysEducRes.16.020140.
- Luria, A. R. (1971). The role of speech in the regulation of normal and abnormal behavior. Pergamon Press.