Pozitif Emniyet Kültürü Temel Öğelerini Esas Alan Kazasay Olayları (Near Miss) Raporlama Sistemi

Hasan Terzi; Cem Gazioğlu

doi:10.18613/deudfd.22456

Pozitif Emniyet Kültürü Temel Öğelerini Esas Alan Kazasay Olayları (Near Miss) Raporlama Sistemi

Öz

Denizde emniyeti arttırmaya yönelik kural ve düzenlemeler
genellikle meydana gelen kazaların incelenmesinden sonra ortaya çıkan
sonuçlara göre belirlenmektedir. Fakat bu düzenlemeler kazalar olmadan
önce de belirlenemez mi?
Oluşum süreçleri bakımından kazalarla bire bir aynı olan “kazasay
olaylarının” (Near Miss) kazalardan tek farkları gerçekleşen olay sonunda
can ve mal kaybı ya da çevre kirliliği benzeri herhangi bir kayıp yaşanmamış
olmasıdır. “Kazasay olayları” raporlanır, bunlar incelenir ve sonuçlar
analiz edilirse alınması gereken tedbirler kaza olmasını beklemeksizin
belirlenebilir.
Emniyeti arttırmaya yönelik tedbirlerin belirlenmesinde “kazasay
olaylarının” raporlanmasının gerekliliği bilinmesine rağmen raporlama
yapılmasının önünde bir takım engeller vardır. Bu kapsamda yapılan
araştırmanın birinci evresinde raporlama yapmanın önündeki sorunlar anket
yöntemiyle belirlenmiş ve ikinci aşamada ise Delphi tekniği kullanılarak bu
sorunların nasıl aşılacağı belirlenerek etkin, verimli ve sürdürülebilir bir
“kazasay olay” raporlama sisteminin esaslarının ortaya çıkartılması
amaçlanmıştır. Araştırmada Türkiye’de deniz trafik emniyetini arttırmaya
yönelik hizmet vermekte olan kurum ve kuruluşlarda görev yapmakta olan 100 kişi ankete katılmış, 42 uzman ile de Delphi uygulaması gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

-

Kaynakça

ACAR, B. (2007) Risk Değerlendirilmesi Temelli Yönetim Anlayışının
Denizcilikte Uygulanması ve Türk Deniz Ticaret Filosunun Risk
Değerlendirmesi Yöntemi İle Analizi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, İzmir.
AKTEN, N. (2006) Shipping Accidents: A Serious Threat For Marine
Environment, Journal of the Black Sea/Mediterranean Environment,
Vol.12, No.3, pp.269-304.
ALAN, G. (2010) Denizlerde Emniyet ve Güvenlik: Uluslararası ve
Ulusal Mevzuat ve Kurumlar Üzerine Bir İnceleme, Onsekiz Mart
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans

Tezi, Çanakkale.
ANDRIESSEN, J. H. E., FAHLBRUCH B. (2004) Knowledge
Management of Successes and Errors, Elsevier, Amsterdam.
AŞGIN, S. (2008) Stratejik Yönetim, T.C. İçişleri Bakanlığı Strateji
Geliştirme Başkanlığı, Ankara.
AYTAÇ, S. (2011) İş Kazalarını Önlemede Güvenlik Kültürünün
Önemi, Türk Metal Sendikası Dergisi, Sayı.147, ss. 30-38.
BARADAN, S., DİKMEN, Ü., MÜNGEN, U., AYTEKİN, O.,
SÖNMEZ, G. (2011) Türkiye’deki İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri
Mevzuatının İnşaat Sektörü Açısından İncelenmesi, TMMOB İnşaat
Mühendisleri Odası, Türkiye Mühendislik Haberleri Dergisi,
Sayı.469, ss. 6-14.
BİNYILDIRIM, T. (1999) İş Kazalarının Oluşumu ve İş Kazalarının
Sınıflandırılması, İş Sağlığı ve Güvenliği Konferansı Bildiriler Kitabı,
İstanbul 27-28 Kasım 1999, ss. 123-130.
CANSO, (2012) Safety Culture Definition and Enhancement Process,
Civil Air Navigation Services Organization, July 2012.
DURSUN, S. (2011) Güvenlik Kültürünün Güvenlik Performansı
Üzerine Etkisine Yönelik Bir Uygulama, Uludağ Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, Bursa.
EROĞLU, K. E., BERK, Y., ÖKSÜZ, A.S., KESER, N., MERCAN,
F. (2009) Sağlık Çalışanlarının Hata Bildirimi Alanında Eğitilmesi ve
Tıbbı Hataların Değerlendirilmesi, Uluslararası Sağlıkta Performans
ve Kalite Kongresi Bildiriler Kitabı, 19-21 Mart 2009, Antalya, Cilt.2,
ss. 76-84.
EUROCONTROL, (2008) Safety Culture in Air Traffic Management:
A White Paper, Eurocontrol/FAA Action Plan 15 Safety.
EÜTF, (2005) Tıp Eğitiminde Müfredatın Geliştirilmesi İçin
Toplumumuzun Öncelikli Sağlık Sorunlarının Belirlenmesi, DPT Proje
no 2002 DPT/005, Ege Üniversitesi Basımevi, İzmir.
GRECH, M., HORBERRY T., KOESTER, T. (2008) Human Factor
in the Maritime Domain, Taylor& Francis Group, London.
GİZİR, S. (2008). Örgütsel Değişim Sürecinde Örgüt Kültürü ve
Örgütsel Öğrenme, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,
Sayı.4, No.2, ss. 182-196.
HENRICH, H. W. (1931) Industrial Accident Prevention: A scientific
approach, McGraw-Hill Book Company, New York.
HUDSON, P. (2001) Safety Management and Safety Culture the Long,
Hard and Winding Road, “Occupational Health and Safety
Management System” Proceedings of the First National Conference,
Crown Content, Melbourne.
HSU, C.C., SANDFORD, B.A. (2007) The Delphi Technique:
Making Sense of Consensus, Practical Assessment, Research and
Evaluation, Vol. 12, No.10, pp. 1-8.
HSE (2005) A Review of Safety Culture and Safety Climate Literature
for the Development of the Safety Culture Inspection Toolkit, Research
Report 367, Health and Safety Executive, Bristol.
IMO (2008) MSC-MEPC.7/Circ.7 10.10.2008 Guidance on Near-
Miss Reporting.
İSLAMOĞLU, A. H. (2009) Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri,
Beta Basım Yayın, İstanbul.
KIZKAPAN, T. (2010)Kıyı Alanlarında Gemi Emniyet Yönetimi ve
Deniz Kazaları Analizi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler
Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
KLETZ, T. (2001) Learning from Accidents, Gulf Professional
Publishing, Oxford.
KORVERS, P. M. W. (2004) Accident Precursors: Pro-active
Identification of Safety Risks in the Chemical Process Industry,
Technische Universiteit Eindhoven.
KURT, Ş. (2008) Teknolojik Gelişmeler Işığında Geleceğin Deniz
Harbi, Kara Harp Okulu Komutanlığı Savunma Bilimleri Enstitüsü
Yüksek Lisans Tezi.
LINSTONE, H.A., TUROFF, M. (2002) The Delphi Method
Techniques and Applications, Addison-Wesley Pub. Co., New Jersey.
LUDLOW, J. (2002) Delphi Inquiries and Knowladge Utilization, The
Delphi Method Techniques and Applications, Edt. Linstone H.A. and
Turoff M, Addison-Wesley Pub. Co., New Jersey, pp. 97-118.
MÜEZZİNOĞLU, A. (2007) Yeni İş Güvenliği Piramidi, TMMOB
Makina Mühendisleri Odası Yayın Organı Mühendis ve Makine
Dergisi, Sayı.48, No.567, ss. 47.
NAS, S. (2012) Emniyet ve Güvenlik Sözcükleri Üzerine Bir Çalışma,
Denizcilik Dergisi, Sayı.60, ss. 22-26.
OAKLEY, J.S. (2003) Accident Investigation Tecniques: Basic
Theories, Analytical Metods and Applications, American Society of
Safety Engineers, USA.
OCAKTAN, M. (2009) Bir Otomotiv Fabrikasında Güvenlik
Kültürünün Değerlendirilmesi, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri
Enstitüsü Doktora Tezi, Ankara.
ÖKTEM, R. (2007) İnşaat Sektöründe İş Sağlığı ve İş Güvenliği
Eğitiminde İşbaşında Yapılan Eğitimlerin ve Ramak Kaza Kayıtlarının
Tutulmasının Önemi, İş Sağlığı ve Güvenliği Sempozyumu, 5-6 Ekim
, ss. 133-139.
ÖZKAN, T., LAJUNEN, T. (2003) Güvenlik Kültürü ve İklimi,
Pivolka Dergisi, Sayı.2, No.10, ss. 3-4.
ÖZKILIÇ, Ö. (2005) İş Sağlığı ve Güvenliği, Yönetim Sistemleri ve
Risk Değerlendirme Metodolojileri, Türkiye İşveren Sendikaları
Konfederasyonu, Ankara.
PHIMISTER, J.R., BIER, V.M., KUNREUTHER, H.C. (2004)
Accident Precursor Analysis and Management, Reducing
Technological Risk Through Diligence, National Academies Press,
Washington.
PRYOR, J.H. (2004) Akdeniz’de Coğrafya, Teknoloji ve Savaş,
İstanbul.
RADVANSKA, A. (2010) Accident Losses Elimination by Means of
Safety Pyramid Anaysis, Annals of Faculty Engineering Hunedoara,
Romania.
SAGEN, A. (1999) The ISM Code: In Practice, Tano Aschehoug, AIT
Otta, AS, Norway.
SIMON, J., KIRCHSTEIGER, C., BJERKE, W. (1999). The
Importance of Near Miss Reporting to Further Improve Safety
Performance, Journal of Loss Prevention in the Process Industries 12,
pp. 59-67.
ŞAHİN, A.E. (2001) Eğitim Araştırmalarında Delphi Tekniği ve
Kullanımı, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı.20,
ss. 215-220.
TERRY, E.M. (2003) Value Based Safety Process: Improving Your
Safety Culture With Behavior Based Safety, John Wiley&Son Inc.,
New Jersey, 2nd ed.
TUBİTAK, (2001) Teknoloji Öngörüsü ve Ülke Örnekleri Çalışma
Raporu, Bilim ve Teknoloji Politikaları Dairesi Başkanlığı Politika
Stratejisi Çalışmaları BTP 01/03.
WHITTINGHAM, R.B. (2008) Preventing Corporate Accidents: An
Ethical Approach, Elsevier Ltd. Burlington.
WRIGHT, L.ve SCHAAF, T. (2004) Accident Versus Near Miss
Causation: Acritical Review of the Literatüre. An Empirical Test in
the UK Railway Domain, and Their Implications For Other Sectors,
Journal of Hazardous Materials, Vol. 111, pp. 105-110.
ZORBA, Y., KİŞİ, H. (2009), Uluslararası Deniz Ticaretinde Tehlikeli
Yüklere İlişkin Emniyet Yönetimi ve Türk Limanları Üzerine
Uygulama, DEÜ Denizcilik Dergisi, Sayı.1,No.1, ss34.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Hasan Terzi Bu kişi benim

Cem Gazioğlu

Yayımlanma Tarihi

4 Kasım 2015

Gönderilme Tarihi

2 Ekim 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 6 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.18613/deudfd.22456

IZ

https://izlik.org/JA57ZN43TL

APA

Terzi, H., & Gazioğlu, C. (2015). Pozitif Emniyet Kültürü Temel Öğelerini Esas Alan Kazasay Olayları (Near Miss) Raporlama Sistemi. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 6(1). https://doi.org/10.18613/deudfd.22456

AMA

1.Terzi H, Gazioğlu C. Pozitif Emniyet Kültürü Temel Öğelerini Esas Alan Kazasay Olayları (Near Miss) Raporlama Sistemi. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi. 2015;6(1). doi:10.18613/deudfd.22456

Chicago

Terzi, Hasan, ve Cem Gazioğlu. 2015. “Pozitif Emniyet Kültürü Temel Öğelerini Esas Alan Kazasay Olayları (Near Miss) Raporlama Sistemi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi 6 (1). https://doi.org/10.18613/deudfd.22456.

EndNote

Terzi H, Gazioğlu C (01 Kasım 2015) Pozitif Emniyet Kültürü Temel Öğelerini Esas Alan Kazasay Olayları (Near Miss) Raporlama Sistemi. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi 6 1

IEEE

[1]H. Terzi ve C. Gazioğlu, “Pozitif Emniyet Kültürü Temel Öğelerini Esas Alan Kazasay Olayları (Near Miss) Raporlama Sistemi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, c. 6, sy 1, Kas. 2015, doi: 10.18613/deudfd.22456.

ISNAD

Terzi, Hasan - Gazioğlu, Cem. “Pozitif Emniyet Kültürü Temel Öğelerini Esas Alan Kazasay Olayları (Near Miss) Raporlama Sistemi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi 6/1 (01 Kasım 2015). https://doi.org/10.18613/deudfd.22456.

JAMA

1.Terzi H, Gazioğlu C. Pozitif Emniyet Kültürü Temel Öğelerini Esas Alan Kazasay Olayları (Near Miss) Raporlama Sistemi. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi. 2015;6. doi:10.18613/deudfd.22456.

MLA

Terzi, Hasan, ve Cem Gazioğlu. “Pozitif Emniyet Kültürü Temel Öğelerini Esas Alan Kazasay Olayları (Near Miss) Raporlama Sistemi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, c. 6, sy 1, Kasım 2015, doi:10.18613/deudfd.22456.

Vancouver

1.Hasan Terzi, Cem Gazioğlu. Pozitif Emniyet Kültürü Temel Öğelerini Esas Alan Kazasay Olayları (Near Miss) Raporlama Sistemi. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi. 01 Kasım 2015;6(1). doi:10.18613/deudfd.22456