Aslında olmayan Elif-Nun ile Biten İsimlerin Morfolojik Analizi
Öz
Aslında olmayan harf ilave edilen kelimeye “mezid” denir. Bu harfler bir tür yapım eki görevi görürler ve ilave edildikleri kelimeye artı anlamlar katarlar. Bu cümleden olmak üzere Arapçada isim, sıfat ve mastarların sonuna eklenen elif-nun harfleri kelimeye ekstra anlamlar katmaktadır. Bu çalışmada morfolojik olarak sonunda elif-nun bulunan isim, sıfat ve mastarlar ele alınmıştır.
Bilindiği üzere elif ve nun kelimelere ya irab (kelimelerin cümledeki konumuna bağlı olarak sonlarında meydana gelen değişim) veya sarf (kelimeye ilave anlamlar katmak için kelime türetme) nedeniyle eklenmektedir. İrab nedeniyle yapılan elif-nun ilavesi Nahiv ilmimdeki musennâ / ikil konusunu ilgilendirdiği için çalışmada konuya değinilmemiştir.
Bu çalışmada hangi kelimelere elif-nun eklendiği, hangilerinin tekil-çoğul oldukları ve asıllarının ne oldukları konuları üzerinde durduk. Ayrıca elif-nun ile biten bazı isimler gayri munsarif olduğu için, elif nun alan gayri munsarif isimler ve ism-i tasgir konularını detaylıca ele aldık.
Anahtar Kelimeler
gayri munsarif, fa'lân kalıbı, elif-nun, sıfatı müşebbehe, ziyade harfler
Destekleyen Kurum
yok
Proje Numarası
yok
Teşekkür
Sayın hocam şimdiden teşekkür eder, size kolaylıklar dilerim.
Kaynakça
- Abdullah İbnu’l-Mu’tezz, Kitâbü’l-Bedî’, thk. İgnatyûs Karaçokovski, Beyrut: Dâru’l-Mesîra, 3. Baskı, 1982.
- Altınörs, Atalan, Platon ile Arsitoteles’in Anlayışlarının Karşılaştırılması, Akev Akademi Dergisi, 15/ 49 (Güz 2011)
- Aristoteles, el-Hitâbe, thk. Abdurrahmân Bedevî, Beyrut: Dâru’l-Kalem, 1979. Aristoteles, Poetika, trc. İsmail Tunalı, İstanbul: Remzi Kitabevi, 1987.
- Aristoteles, Retorik, trc. Mehmet H. Doğan, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1. Baskı, 1995.
- Cebeci, Oğuz, Metafor ve Şiir dilinin Yapısal Özellikleri, İstanbul: İthaki Yayınları, 1. Baskı, 2013.
- Cuhfe, Abdulmecîd, el-İstiârât elletî Nahyâ bihâ, Fas: Dâru Tûbukâl, 2. Baskı, 2009.
- Demir, Gökhan Yavuz, Metaforlar Hayat, Anlam ve Dil, İstanbul: İthaki Yayınları, 1. Baskı, 2015.
- Ebû Hilâl el-Hasen b. Abdillâh b. Sehl, el-Askerî, Kitâbü’s-Sınâ’ateyn el-Kitâbe ve’ş-Şi’r, thk. Alî Muhammed el-Becâvî ve Muhammed Ebu’l-Fadl İbrâhîm, yrs: Îsâ el-Bâbî el-Halebî, 1. Baskı, 1952.
- Ebû Muhammed Abdullah b. Müslim b. Kuteybe, ed-Deynûrî, Te’vîlü Müşkili’l-Kur’ân, thk. İbrâhîm Şemsüddîn, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, ts.
- Ebû Muhammed b. Abdillah b. Saîd b. Sinân, el-Hafâcî el-Halebî, Sirru’l-Fesâha, yy: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1. Baskı, 1982.