The Problem of Altering Fitrah and Genetic Interventions: A Religious Perspective

Öz

Innate human nature refers to the totality of a person's disposition, inclinations, and abilities from birth. The primary purpose of revelation is to preserve this sound natural structure and ensure that humans develop a personality consistent with the wisdom of creation. As a result of contemporary technological advancements and environmental ideological pressures, human biology and the creation of other living species are being interfered with. These interventions against human nature distort not only personality and individual identity, but also the family structure, which is a sacred institution in Islam, the preservation of progeny, and the ecological structure. This study, prepared with all these reasons in mind, examines how practices such as gender reassignment, transhumanism, cloning, and surrogacy resulting from modern biotechnological developments and genetic interventions should be evaluated from the perspective of human nature and Islam. This research is conducted in light of Qurānic verses, hadiths, classical Islamic sources, and modern sources. The primary objective of this study is to demonstrate how interventions stemming from modern biotechnological developments and environmental manipulations, driven by human will, should be understood within the ethical, moral, and natural boundaries of Islamic values.

Anahtar Kelimeler

• Tafsir
• Qur’an
• Nature
• Distortion
• Genetics.

Dinî Açıdan Fıtratın Tahrifi Sorunu ve Genetik Müdahaleler

Öz

Fıtrat, insanın doğumundan itibaren sahip olduğu yaratılış, eğilim ve yeteneklerinin tamamını ifade eder. Vahyin esas amacı ise bu salim fıtrî yapının korunmasını ve insanın yaratılış hikmetine uygun bir şahsiyet geliştirmesini sağlamaktır. Çağımızın teknolojik gelişmeleri ve dış çevreden kaynaklı ideolojik baskılar neticesinde insanın biyolojik yapısına ve diğer canlı türlerinin yaratılışına müdahale edilmektedir. Fıtrata yönelik bu müdahaleler yalnızca şahsiyeti ve bireysel kimliği değil, aynı zamanda İslâm’da mukaddes bir kurum olan aile yapısını, neslin devamını ve ekolojik yapıyı da tahrif etmektedir. İşte bütün bu sebepler göz önünde bulundurularak hazırlanan bu çalışmada modern biyoteknolojik gelişmelerin ve genetik müdahalelerin neticesinde yaşanan cinsiyet değişimi, transhümanizm, klonlama, taşıyıcı annelik gibi uygulamaların insan fıtratı ve İslâm dini açısından nasıl değerlendirilmesi gerektiği ele alınmaktadır. Bu araştırmada başta âyet-i kerîmeler olmak üzere hadis-i şerifler, klasik İslâm kaynakları ve modern kaynaklar ışığında bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmanın temel hedefi ise insan iradesine bağlı olarak modern biyoteknolojik gelişmelerden ve çevresel yönlendirmelerden kaynaklı müdahalelerin, İslâmî değerler bağlamında etik, ahlâkî ve fıtrî sınırlar içinde nasıl anlaşılması gerektiğini ortaya koyabilmektir.

Anahtar Kelimeler

• Tefsir
• Kur’an
• Fıtrat
• Tahrif
• Genetik.

Kaynakça

1. Ağırkaya, Güven. “Belâ-Musibetler Üzerine Fıtrat Eksenli Bir Okuma”. Tefsir Araştırmaları Dergisi 4/3 (Aralık2020), 30-64.
2. Akçay, Mustafa. “Sünnetullah, Fıtratullah, Sıbgatullah’ Kavramlarının Anlamlandırılışı Üzerine”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 (2008), 125-158.
3. Altıntaş, Rumeysa. “Yapay Etin Fıkhî Meşrûiyeti”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 61/1 (2024), 42-60.
4. Bezirganoğlu, İsmail (ed.). Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar ve Biyogüvenlik. Ankara: Pegem Akademi Yay. 2017.
5. Bhat, Zuhaib F. vd., “In Vitro Meat Production: Challenges and Benefits over Conventional Meat Production”. Journal of Integrative Agriculture. 14/2 (2015), 241-248.
6. Bor, Adil. “Din ile İlişkisi Bağlamında Fıtratın Mahiyeti”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 21/3 (2017), 1671-1704.
7. Bostan, Ahmet. Tarımda Kamu ve Meslek Örgütlerinin GDO’lara Yönelik Politika Belirlemesindeki Rolleri. Ankara: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. 2013.
8. Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmâil. el-Câmiʿu’s-sahîh. nşr. Mustafa Dîb el-Buğa. 6 Cilt. Beyrut: Dâru İbn Kesîr 1987.

9. Cevâd Ali. el-Mufassal fî târîhi’l-‘Arab kable’l-İslâm. b.y.: Dâru’s-Sâkî: 2001.
10. Cevherî, Ebû Nasr İsmâîl b. Hammâd, Tâcü’l-luġa. thk. Ahmed Abdülgafur Attâr. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-İlm 1987.
11. Derveze, Muhammed İzzet. et-Tefsîrü’l-hadîs. Dâru İhyâi’l-Kutubi’l ‘Arabî. 10 Cilt. Kahire: y.y., h. 1383.
12. Din İşleri Yüksek Kurulu. Fetvalar. İstanbul: DİB Yayınları 2025.
13. Diyanet İşleri Başkanlığı. “Din İşleri Yüksel Kurulu Başkanlığı”. Erişim 15 Haziran 2025. https://kurul.diyanet.gov.tr/
14. Ebû Dâvûd, Süleymân b. el-Eş‘as es-Sicistânî. es-Sünen. thk. Muhammed Muhyiddîn Abdulhamîd. 4 Cilt. Beyrut: el-Mektebetü’l-‘Asriyye, ts.
15. Ebû Ubeyde Ma‘mer b. Musennâ. Mecâzü’l-Kur’ân. thk. Fuad Sezgin. Kahire: Dâru Hancî, ts., 2/122.
16. Erturhan, Sabri. “Hayvan Öldürme ile İlgili Fıkhî Hükümler”. Bilimname, 17/2 (2009): 97-121.
17. Esed, Muhammed. Kur’an Mesajı. çev. Cahit Koytak-Ahmet Ertürk. 3 Cilt. İstanbul: İşaret Yayınları, 1999.
18. Farhoomand, Darya vd., “Yapay Et Üretimi ve Gelecek Vizyonu”. Food and Health. 8(3), 260-272.
19. Güneş, Ahmet M. “Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar ve Çevre Hukuku”. ÎÜHFM. 66/2 (2008).
20. Haspolat, Iraz. “Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar ve Biyogüvenlik”. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 59 (2012).
21. Hobbes, Thomas. Elementa Philosophica De Cive. çev. Cihan Deniz Zarakolu. İstanbul: Belge Yayınları 2014.
22. İbn Abdilber. et-Temhîd. thk. Beşar Avâd Marûf. 17 Cilt. Londra: Müessesetü’l-Furkân 2017.
23. İbn Ahmed, Halil. Kitâbü’l-‘ayn. thk. Mehdî el-Mahzûmî-İbrâhim el-Ferâhidî. Beyrut: Mektebetü’l-Hilâ 1431.
24. İbnü’l-Kelbî, Ebü’l-Münzir Hişâm b. Muhammed. Kitâbu’l-esnâm. thk. Ahmet Zeki Paşa. Kahire: Dâru’l-Kutubi’l-Mısriyye 2000.