Kutsalı Sanalda Aramak: Dijital Çağda Spiritüel Arayışlar

Bu çalışma, dijitalleşme sürecinin maneviyat deneyimi üzerindeki dönüştürücü etkilerini, “siber maneviyat” ve “dijital dindarlık” kavramları çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımıyla fenomenolojik desende yürütülmüş; Türkiye’de dijital manevi pratiklere aktif olarak katılan 18–45 yaş aralığındaki 16 yetişkinle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, katılımcıların dijital ve alternatif manevi pratiklere yönelmesinde içsel huzur arayışı, anlam boşluğu, geleneksel dini temsillerde algılanan şekilcilik ve yargılayıcı dil, dijital platformların sunduğu erişilebilirlik ve esneklik gibi faktörlerin belirleyici olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, dijital maneviyatın yüzeyselleşme, ticarileşme, algoritmik yönlendirme ve manevi bağımlılık gibi riskler barındırdığı da ortaya konmuştur. Çalışma, dijital çağda maneviyatın bireyselleşen ve deneyim temelli bir yapıya evrildiğini; bu dönüşümün hem psikolojik iyilik hâli hem de etik ve toplumsal yapı açısından çok yönlü etkiler doğurduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak araştırma, dijital maneviyat olgusunun disiplinlerarası ve bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekerek literatüre katkı sunmaktadır.

This study aims to examine the transformative effects of the digitalization process on spiritual experience within the conceptual frameworks of cyber spirituality and digital religiosity. The research was conducted using a qualitative methodology with a phenomenological design. Data were collected through semi-structured, in-depth interviews with 16 adults aged between 18 and 45 in Türkiye who were actively engaged in digital spiritual practices. The collected data were analyzed using content analysis. The findings indicate that individuals’ orientation toward digital and alternative spiritual practices is shaped by factors such as the search for inner peace, experiences of meaninglessness, perceptions of formalism and judgmental discourse within traditional religious representations, and the accessibility and flexibility offered by digital platforms. However, the results also reveal that digital spirituality entails significant risks, including superficialization, commodification, algorithmic guidance, and the development of spiritual dependency. Overall, the study demonstrates that spirituality in the digital age has evolved into a more individualized and experience-oriented phenomenon. This transformation generates multifaceted implications not only for psychological well-being but also for ethical considerations and social structures. In conclusion, the research underscores the necessity of evaluating digital spirituality through an interdisciplinary and holistic perspective, thereby contributing to the growing body of literature on spirituality, religion, and digital culture.