Hafızlık Eğitimi Sürecine İlişkin Veli Görüşleri: Nitel Bir İnceleme

Bu araştırma, çocuklarını hafızlık eğitimine gönderen velilerin yönlendirme kararını nasıl temellendirdiklerini fenomenolojik yaklaşımla incelemektedir. Çalışma, süreç devam ederken velilerin evde yürüttüğü tekrar takibi ve motivasyon desteğini, okul-kurs yükünü dengeleme biçimlerini ve çocuklarında gözledikleri duygusal-bilişsel değişimleri odağa almaktadır. Ayrıca velilerin rehberlik ihtiyacını hangi gerekçelerle dile getirdikleri de analiz edilmektedir. Çocuğu hâlen hafızlık yapan 45 veliyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Katılımcılar ölçüt örnekleme ile seçilmiş, maksimum çeşitlilik ilkesiyle farklı sosyokültürel çevrelerden velilere ulaşılmıştır. Veriler tematik analizle çözümlenmiş ve altı tema belirlenmiştir. Bulgular, dinî motivasyonların yanında çocuğun gönüllülüğü, ahlaki gelişim beklentisi ve çevresel yönlendirmelerin kararı etkilediğini göstermiştir. Veliler, evde tekrarları izlediklerini, zorlanma dönemlerinde motivasyonu desteklediklerini ve günlük planlamayı sürece göre yeniden düzenlediklerini belirtmiştir. Rehberlik hizmetlerine erişimdeki yetersizlik en belirgin ihtiyaç alanı olarak öne çıkmıştır. Veli gözlemleri, bazı çocuklarda dikkat dağınıklığı ve duygu durum dalgalanmalarının belirginleşebildiğini, sosyal etkinliklerin azalabildiğini düşündürmektedir. Çalışma, öğretici yeterliklerinin ve veliye yönelik bilgilendirme ile destek mekanizmalarının güçlendirilmesini önermektedir.

This study employs a phenomenological approach to examine how parents justify their decision to enroll their children in Qur’an memorization education. It focuses on parents’ home-based practices during the ongoing process, including monitoring revision, sustaining motivation, balancing the demands of school and the Qur’an course, and observing emotional and cognitive changes in their children. The study also analyzes the reasons parents provide when expressing a need for guidance. Semi-structured interviews were conducted with 45 parents whose children were still engaged in Qur’an memorization education. Participants were selected through criterion sampling, while the principle of maximum variation was used to include parents from diverse sociocultural backgrounds. The data were analyzed thematically, and six themes were identified. The findings indicate that, in addition to religious motivations, the child’s willingness, expectations concerning moral development, and environmental influences shaped parents’ decisions. Parents reported monitoring revision at home, supporting their children’s motivation during periods of difficulty, and reorganizing daily routines in accordance with the demands of the process. Limited access to guidance services emerged as the most prominent area of need. Parents’ observations suggest that attention difficulties and mood fluctuations may become more pronounced in some children and that participation in social activities may decrease. The study recommends strengthening instructors’ professional competencies and improving parent-oriented information and support mechanisms.