التَّصْوِيرُ بالإِيحَاءِ الصَّوتِيِّ في القُرآنِ الكريمِ

Öz

يتناول هذا البحثُ دراسةَ شكلٍ من أشكالِ التصوير الفني في القرآن الكريم، وهو التصويرُ باللَّفظِ، وذلك من خلال اصطفاءِ عددٍ من ألفاظ القرآن الكريم تجلّت فيها خاصيّة الإيحاء الصوتي، وتحليلِ هذه الألفاظ ودراسةِ أنواع حروفها ومدودها وحركاتها، للوقوفِ على جرسها الموسيقي وتبيان دوره في تشخيص المعاني ورسم صورة مُتَخيَّلةٍ لها.

وقد اعتمد هذا البحث على المنهج التحليلي في دراسة الكلمات المختارة ضمن الآيات القرآنية، كما اعتمد بشكل جزئي على المنهج التاريخي لتتبّعِ مسار ظاهرة الإيحاء الصوتي قديمًا وحديثًا.

أما إشكالية هذا البحث فتدور حول ظاهرة التصوير الفني باللفظ الموحي في القرآن الكريم وعرض آراء العلماء القدماء والمحدثين فيها، ثم تحليل عدد من الآيات القرآنية التي تم اختياراها نماذجَ للدراسة التحليلية.

Anahtar Kelimeler

• لتصوير,لإيحاء,القرآن,لفظ,صورة,صوت,حرف

CREATING IMAGERY THROUGH SOUND SUGGESTIVENESS IN THE HOLY QURAN

Öz

This research explores a form of imagery in the Holy Quran, which involves creating images through utterance. This study is conducted by selecting a number of Quranic words in which this feature of sound suggestiveness is present. This involved analysing these words and studying their letter types, vowels, and accents to determine their musical tone and its role in diagnosing meanings and creating imagined pictures for them. The study follows the analytical approach in studying the selected words within Quranic verses. It also relies partially on the historical approach in tracing the sound suggestiveness technique in old and contemporary studies.

KUR'AN'IN FONETİK YAPISINDAKİ TASVİR

Öz

Bu çalışma edebi tasvir türlerinden biri olan lafız ile tasviri ele almaktadır. Bu,Kur’ân-ı Kerim’den sesle ilham verme özelliğini gösteren bazı lafızların seçilmesi, bu lafızların tahlil edilmesi, müzikal tonunu anlamak için o lafzı oluşturan harflerin çeşitlerinin, med durumlarının ve harekelerinin incelenmesi, mananın tespitinde oynadığı rolün açıklanması yoluyla olacaktır. Çalışmada Kur’ân ayetleri içerisinden seçilen kelimelerin incelenmesinde analitik yöntem takip edilmiştir. Ayrıca geçmişte ve günümüzde “sesle ilham” olgusunun tarihi serüvenini görebilmek amacıyla kısmi olarak tarihsel metottan faydalanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Tasvir,ilham,Kur’ân,lafız,biçim,ses,harf

Kaynakça

1. Abbas, Hasan. Hasaisu Hurufi’l-Arabiyye ve Meaniha, Menşuratu ittihadi’l-Kuttabi’l-Arab, Dımaşk, 1998.
2. Abduttevvab, Salahuddin. Suretu’l-Edebiyye fi’l-Kurani’l-Kerim, eş-Şirketü’l-Mısriyye el-Alemiyye li’n-Neşr, Lunchman, Kahire, I.Baskı,1995.
3. Akkad, Abbas. Mahmut:el-Luğatu eş-Şairatu,Nehdetu Mısri li’t-Tibaati ve’n-Neşri,I.Baskı,1995.
4. Betal, Ali. es-Suretu fi’ş-Şi’ri el-Arabiyyi Hatta Ahiri el-Karni es-Sani el-Hicri, Darü’l-Endülüs, Beyrut, Lübnan, II.Baskı, 1983.
5. Ebü’l-Fadl Cemaleddin Muhammed b.Mukrim, İbn Manzûr. Lisânü’l-Arab, Dâru Sâdır, Beyrut II.Baskı.
6. el-Cabi, Ahmet Nesif. fi Ruyeti eş-Şi’riyyeti el-Muasıra, Irak, Vizaretü’l-İlam, Müdiriyyetü’s-Sekafeti el-Amme.
7. Enis, İbrahim. Delâletü’l-elfaz, Mektebetü’l-Encelü’l-Mısriyye, Kahire, I. Baskı, 1985.
8. er-Rafii, Mustafa Sadık. ’İcazu’l-Kur’an-i ve’l-Belağatu’n-Nebeviyye, Dârü’l-Kitabu’l-Arabiyye, Beyrut, III. Baskı, 1990.

9. er-Razi, Fahreddin. Tefsir-i Kebir, Matbaa-yi Behiyye-i Mısriyye, Darü’l İhya-i’t-Turasi’l-Arabiyye, Beyrut, 1938.
10. es-Suyuti, Celaleddin. el-İtkan fi Ulumi’l-Kuran (talik: Mustafa el-Buğa), Darü ibn Kesir, Dımaşk, Beyrut, I. Baskı, 1407/1987.
11. Hüseyin, Muhammed. el-Hadaru ve’l-Hayalu fi’ş-Şi’ri’l-Arabiyye, II. Baskı, H.1392.
12. İbn Aşur, Muhammed et-Tahir et-Tunisi. et-Tahrir ve’t Tenvir, ed-Darü’t Tunisiyye, li’n-Neşr-Tunus, 1984
13. İbn Cinni, Osman. el-Hasais, (thk. Muhammed Ali en-Neccar), Daru’l-Kütübi’l-Mısriyye, el-Mektebetü’l-İlmiyye, Mısır.
14. İbn Kesir, İsmail b.Ömer Ebu’l-Fida. Tefsiru Kur’ani’l-Âzim (thk. Sami b.Muhammed b.Selame), Daru Taybe li’n-Neşri ve’t-Tevzi’, II. Baskı, 1420/1999.
15. İbn Osman, Amr. Ebu bişr Sibeveyhi (thk. Abdusselam Muhammed Harun), Mektebetü’l-Hanci, Kahire, II. Baskı, 1402/1982.