HİSSE SENEDİ PİYASASINDA ZAYIF FORMDA ETKİNLİK: İMKB ÜZERİNE AMPİRİK BİR ÇALIŞMA

Öz

Hisse senedi getirilerinin piyasadaki mevcut tüm bilgiyi tamamen yansıttığı piyasalar “etkin” olarak nitelendirilmektedir. Zayıf formda etkin olan bir piyasada, geçmiş fiyat hareketlerinin tamamı mevcut fiyatlara yansımıştır ve piyasalarda geçmiş fiyat hareketleri kullanılarak normalin üstünde bir getiri elde edilemez. Bu çalışma, 3 Ocak 2003 – 30 Aralık 2005 dönemi için 15 dakikalık ve seanslık frekansta veri kullanarak İMKB’nin etkinlik düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada İMKB’nin etkinliğinin testi için ilk olarak ADF ve KPSS birim kök testleri ikinci olarak Shimotsu ve Philips (2005) tarafından geliştirilen ELW kesirli bütünleşme tahmin edicisi kullanılmıştır. Uygulama sonucunda İMKB’nin zayıf etkin bir piyasa olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Etkin piyasa hipotezi, Birim kök testi, Kesirli bütünleşme

WEAK EFFICIENCY ON THE STOCK EXCHANGE MARKET: AN EMPIRICAL STUDY ON ISE

Öz

Markets which returns of share certificate are reflected completely whole information, describe as effective. In a weak-form efficiency market, all past price activity were reflected with current price and it isn’t obtaining an above the normal return to use with past price activity in markets. In this paper, we aim to provide the efficiency level of ISE market using fifteen minutes and session frequency data for the 03 January 2003 – 30 December 2005 period. In order to test the efficiency of ISE we use firstly ADF and KPSS unit root tests and secondly ELW fractionally integrated estimator developed by Shimotsu and Philips (2005). According to application we found that ISE is weakly efficient market.

Anahtar Kelimeler

• Efficient market hypothesis, Unit root test, Fractional integration

Kaynakça

1. Baillie, R.T. (1996) “Long Memory Processes and Fractional Integration in Econometrics”, Journal of Econometrics 73, 5–59.
2. Bakırtaş, T. ve S. Karbuz (2000), “İMKB İndeksi’nin Ekonometrik Analizi”, İktisat İşletme ve Finans Dergisi, 168, 56 – 66.
3. Balaban, E. (1995), “Informational Efficiency of The Istanbul Securities Exchange and Some Rationale For Public Regulation”, The Central Bank of the Republic of Turkey, Discussion Paper, No: 9502.
4. Balaban, E., H. Candemir, ve K. Kunter (1996), “Stock Market Efficiency in a Developing Economy: Evidence from Turkey”, The Central Bank of The Republic of Turkey Discussion Paper No: 9612.
5. Başçı, E. (1989), “Türkiye’de Hisse Senedi Getirilerinin Davranışı”, 3. Ulusal İşletmecilik Kongresi.
6. Bekçioğlu, S. ve E. Ada (1985), “Menkul Kıymetler Piyasası Etkin mi?”, Muhasebe Enstitüsü Dergisi, Sayı 41.
7. Bildik, R. (2000), Hisse Senedi Piyasalarında Dönemsellikler ve İMKB Üzerine Ampirik Bir Çalışma, İMKB Yayınları, Mart Mat. Sanatlar Ltd. Şti., İstanbul.
8. Cankurtaran, H. (1989), “Menkul Kıymetler Piyasalarında Etkinlik ve Risk-Getiri Analizleri”, Sermaye Piyasası Kurulu Yeterlik Etüdü.

9. Campbell, J. Ve P. Perron (1991), “Pitfalls and Opportunities: What Macroeconomists Should Know About Unit Roots”, NBER Macroeconomics Annual 1991, Ed. O.J.Blanchard, S. Fischer, MIT Press, Cambridge, MA içinde, 141 – 201.
10. Çevik, F. ve Y. Yalçın (2003), “İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) İçin Zayıf Etkinlik Sınaması: Stokastik Birim Kök ve Kalman Filtre Yaklaşımı”, Gazi Üniversitesi, İ.İ.B.F. Dergisi, 1, 21 – 36.
11. Dickey, D.A. ve W.A. Fuller (1979), “Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series with a Unit Root.” Journal of the American Statistical Association, 74(366), 427 – 431.
12. Fama, E.F. (1970), “Efficient Capital Markets: A Review of Theory and Empirical Works”, Journal of Finance, XXV(2), 383 – 417.
13. Fox, R. and Taqqu, M. S. (1986) “Large sample properties of parameter estimates for strongly dependent stationary Gaussian time series”, Annals of Statistics, 14, 517 - 132.
14. Granger, C. W. J. ve R. Joyeux (1980), “An Introduction to Long-Memory Time Series Models and Fractional Differencing”, Journal of Time Series Analysis, 1, 15 – 39.
15. Geweke, J. ve S. Porter - Hudak (1983), “The Estimation and Application of Long Memory Time Series Models”, Journal of Time Series Analysis, 4, 221 – 238.
16. Hosking, J. R. M. (1981), “Fractional Differencing”, Biometrika, 68, 165 – 176.
17. Hurst, H. (1951), “Long Term Storage Capacity of Reservoirs”, Transactions of the American Society of Civil Engineers, 116, 770 – 799.
18. Keleş, P. (2003), “Etkin Pazar Kuramı ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nın Zayıf Formda Etkinliğinin Test Edilmesi”, Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü, Sermaye Piyasası ve Borsa Anabilim Dalı, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul,
19. Kahraman, D. ve M. Erkan (2005), “İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda Tesadüfi Yürüyüş Testi”, Celal Bayar Üniversitesi, İ.İ.B.F., Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 12(1), 11 – 24.
20. Kılıç, S. B. (1997), “Türk Hisse Senedi Piyasasında Zayıf Formda Etkinliğin Sınanması”, III.Ulusal Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu Bildirileri, Bursa.
21. Köse, A. (1993), “Etkin Pazar Kuramı ve İMKB’de Etkin Pazar Kuramının Zayıf Şeklini Test Etmeye Yönelik Bir Çalışma-Filtre Kuralı Testi”, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 22(2).
22. Kwiatkowski, D., P.C.B. Phillips, P. Schmidt, P. ve Y. Shin (1992), “Testing The Null Hypothesis Of Stationarity Against The Alternative Of A Unit Root: How Sure Are We That Economic Time Series Have A Unit Root?”, Journal of Econometrics, 54, 159 - 178.
23. Lo, A. (1991), “Long-Term Memory in Stock Market Prices”, Econometrica, 59, 1279 – 1313.
24. Mandelbrot, B.B. (1972), “Statistical Methodology for Non-periodic Cycles: From the Covariance to R/S Analysis”, Annals of Economic and Social Measurements, 1, 259 - 290.
25. McLeod, A.I. and Hipel K.W. (1978). “Preservation of the Rescaled Adjusted Range, Parts 1, 2 and 3”, Water Resources Research, 14, 491-518.
26. Metin, K., G. Muradoğlu ve B. Yazıcı (1997), “An Analysis of Day of the Week Effect on the ISE”, ISE Review, 1(2), 15 – 27.
27. Muradoğlu, G. ve T. Oktay (1993), “Türk Hisse Senedi Piyasasında Zayıf Etkinlik: Takvim Anomalileri”, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11, 51 – 62.
28. Muradoğlu, G. ve M. Ünal (1994), “Weak Form Efficiency in the Thinly Traded Istanbul Securities Exchange”, Middle East Business and Economic Review, 6, 37 – 44.
29. Özün, A. (1999), “Kaos Teorisi, Hisse Senedi Getirilerindeki Doğrusal Olmayan Davranışlar, Zayıf İşlem ve Gelişen Piyasa Etkinliği : İMKB Örneği”, İMKB Dergisi, 3(9).
30. Reilly, F.K. (1989), “Investment Analysis and Portfolio Management”, 3th Edition, The Dryden Press, Orlando.
31. Robinson, P. M. (1994), “Efficient Tests of Non-stationary Hypotheses”, Journal of the American Statistical Association, 89, 1420 - 1437.
32. Robinson, P.M. (1995a) “Gaussian Semiparametric Estimation of Long Range Dependence”, Annals of Statistics, 23, 1630–1661.
33. Robinson, P.M. (1995b) “Log Periodogram Regression of Time Series with Long Range Dependence”, Annals of Statistics, 23, 1048–1072.
34. Ross, S., A. Westerfield, W. Randolph ve J. Jaffe (1996), Corporate Finance, (4. Ed.), Irwin Press.
35. Said, S. ve D.A Dickey (1984), “Testing For Unit Roots in Autoregressive-Moving Average Models of Unknown Order” Biometrika, 71(3): 599–607.
36. Sarıkamış, C. (2000), Sermaye Pazarları, Alfa Yayınları, Genişletilmiş 4. Baskı, İstanbul.
37. Shimotsu, K. ve P.C.B. Phillips (2005), “Exact Local Whittle Estimation of Fractional Integration”, Annals of Statistics, 33, 1890 – 1933.
38. Sowell, F. (1992) “Maximum Likelihood Estimation of Stationary Univariate Fractionally Integrated Time Series Models” Journal of Econometrics, 53, 165–188.
39. Yolsal, H. (1999), “Hisse Senedi Piyasalarında Etkinliğin ve Fiyat Dalgalanmalarının İMKB Bileşik Endeksi Üzerinde Sınanması”, IV Ulusal Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu Bildirileri, Antalya.
40. Yörük, N. (2000), Finansal Varlık Fiyatlama Modelleri ve Arbitraj Fiyatlama Modelinin İMKB’de Test Edilmesi, İMKB Yayınları, Emir Ofset, İstanbul.
41. Taqqu, M.S., and Teverovsky, V. (1998) “Long-Range Dependence in Finite and Infinite Variance Time Series.” In A Practical Guide to Heavy Tails: Statistical Techniques and Applications, ed. R. Adler, R. Feldman, and M.S. Taqqu, pp. 177–217. Boston: Birkhauser.
42. Taş, O. ve S. Dursunoğlu (2004), “Dickey-Fuller Birim Kök Test İstatistiği ve Runs Testi Kullanarak İMKB’nin Etkinlik Düzeyinin Rassal Yürüyüş Modeli ile Test Edilmesi”, VII. Ulusal Finans Sempozyumu 2004, İTÜ İşletme Fakültesi, Sempozyum Bildirileri Kitabı, 258 - 269.
43. Zengin, H. ve S. Kurt (2004), “İMKB’nin Zayıf ve Yarı Güçlü Formda Etkinliğinin Ekonometrik Analizi”, Öneri Dergisi, 21(6), 145 – 152.