T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş.’NİN TARIMSAL KREDİLERİNİN REEL TARIMSAL KATMA DEĞERE ETKİSİNİN KESİRLİ-FREKANSLI FOURİER YÖNTEMLERLE ANALİZİ

Öz

Tarım sektörü, nüfusun gıda ihtiyacını karşılaması, milli geliri yükseltmesi ve tarım dışı sektörlere girdi sağlaması nedeniyle ülke ekonomileri açısından stratejik bir sektör durumundadır. T.C. Ziraat Bankası A.Ş., tarım sektörüne yönelik kredi sağlamada geçmişten günümüze en fazla varlık gösteregelmiş ticari bankadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki tarımsal kredilerin reel tarımsal katma değere etkisini ortaya koymaktır. Amaç kapsamında 1977-2022 dönemini kapsayan yıllık veri setleri toplanmıştır. Toplanan veriler, Kesirli-Frekanslı Fourier Augmented Dickey-Fuller (KFFADF), Kesirli-Frekanslı Fourier Autoregressive Distributed Lag (KFFARDL) ve Kesirli-Frekanslı Fourier Toda-Yamamoto (KFFTY) testleri sırasıyla uygulanarak analiz edilmiştir. Analiz bulgularına göre bağımlı ve bağımsız değişken I(1) olup aralarında eşbütünleşme ilişkisi vardır. Söz konusu ilişkiye göre tarımsal kredi bakiyesinde yaşanan %1’lik yükseliş, reel tarımsal katma değeri kısa dönemde %0.04, uzun dönemde ise %0.06 kadar yükseltmektedir. Son uygulanan nedensellik testi, bu pozitif ilişkiyi doğrular niteliktedir. Bulgulardan hareketle Türkiye’de tarım sektörünün ekonomiye sağladığı katkının sürekli olarak artması için devlet destekli olarak kullandırılan tarımsal kredilerin miktarının giderek artırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tarım Bankacılığı
• Tarımsal Kredi
• Reel Tarımsal Katma Değer
• Zaman Serisi Analizi

ANALYSIS OF THE IMPACT OF AGRICULTURAL CREDITS OF T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. ON REAL AGRICULTURAL VALUE ADDED BY APPLYING FRACTIONAL-FREQUENCY FOURIER METHODS

Öz

The agricultural sector is a strategic sector for country economies as it meets the food needs of the population, increases national income, and provides input to non-agricultural sectors. T.C. Ziraat Bank A.Ş. is the commercial bank that has been the most active in providing credit to the agricultural sector from past to present. This paper aims to reveal the impact of agricultural credits on real agricultural value added in Türkiye. For the aim, annual data sets, which cover from 1977 to 2022, were collected. The collected data sets were analyzed by applying Fractional-Frequency Fourier Augmented Dickey-Fuller, Fractional-Frequency Fourier Autoregressive Distributed Lag, and Fractional-Frequency Fourier Toda-Yamamoto tests, respectively. The findings of the analysis reveal that the dependent and independent variables are I(1). There is a cointegration relationship between them. A 1% increase in the agricultural credit balance increases the real agricultural value added by 0.04% in the short run and 0.06% in the long run. The causality test confirms this positive relationship. Based on the findings, it is recommended that the amount of state-supported agricultural credits be gradually increased in order to continuously increase the contribution of the agricultural sector to the economy in Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• Time Series Analysis
• Agricultural Banking
• Agricultural Credit
• Real Agricultural Value Added

Kaynakça

1. Abdallah, A. H., Ayamga, M., & Awuni, J. A. (2019). Impact of agricultural credit on farm income under the savanna and transitional zones of Ghana. Agricultural Finance Review, 79 (1), 60-84. https://doi.org/10.1108/AFR-02-2018-0009
2. Ardeni, P. G., & Freebairn, J. (2002). The macroeconomics of agriculture. In B. L. Gardner & G. C. Rausser (Eds.), Handbook of agricultural economics (pp. 1455-1485). Amsterdam: Elsevier Science B.V.
3. Bayraç, H. N., & Yenilmez, F. (2005). Tarım sektörünün yapısal analizi ve Avrupa ortak tarım politikası. Demokrasi Platformu, 1 (3), 91-129.
4. Baysa, E., & Cihangir, M. (2021). Tarımsal üretimin finansmanına yönelik sübvansiyonlu (faiz indirimli) olarak kullandırımı yaygın olan sıfır faizli kredilerin müşterilere olan maliyetinin tespiti. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 13(25), 323-343. https://doi.org/10.14784/marufacd.975945
5. BDDK. (2024). Sektörel kredi dağılımı. https://www.bddk.org.tr/BultenAylik, (Erişim Tarihi: 01.08.2024).
6. Bozoklu, Ş., Yılancı, V., & Görüş, M. Ş. (2020). Persistence in per capita energy consumption: A fractional integration approach with a fourier function. Energy Economics, 91, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2020.104926
7. Council on Smallholder Agricultural Finance. (2022). Case studies. https://csaf.org/case-studies/, (Erişim Tarihi: 01.08.2024).
8. Çetin, B. (2014). Tarımsal finansman. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

9. Diamoutene, A. K., & Jatoe, J. B. D. (2020). Access to credit and maize productivity in Mali. Agricultural Finance Review, 81 (3), 458-477. https://doi.org/10.1108/AFR-05-2020-0066
10. Du, J., Zeng, M., Xie, Z., & Wang, S. (2019). Power of agricultural credit in farmland abandonment: Evidence from rural China. Land, 8 (12), 1-14. https://doi.org/10.3390/LAND8120184
11. Enders, W., & Lee, J. (2012). The flexible fourier form and Dickey-Fuller type unit root tests. Economics Letters, 117(1), 196-199. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2012.04.081
12. FAO. (2023). Value added (agriculture, forestry and fishing). https://www.fao.org/faostat/en/#data/MK, (Erişim Tarihi: 16.03.2024).
13. Güneş, E. (2023). Tarımsal finansmanın kalkınmadaki rolü ve önemi. https://tarimgundemdergisi.com/tarimsal-finansmanin-kalkinmadaki-rolu-ve-onemi/, (Erişim Tarihi: 08.01.2024).
14. He, W., Chen, W., Chandio, A. A., Zhang, B., & Jiang, Y. (2022). Does agricultural credit mitigate the effect of climate change on cereal production? Evidence from Sichuan province, China. Atmosphere, 13 (2), 1-17. https://doi.org/10.3390/atmos13020336
15. Karluk, S. R. (2002). Türkiye ekonomisi. İstanbul: Betaş Yayınları.
16. Keskin, Ö. (2024a). Analysis of the impact of agricultural credits on agricultural mechanization in Türkiye. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 29(1), 158-167. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1386236
17. Keskin, Ö. (2024b). Türkiye'de tarım bankacılığının genel görünümü. K. H. Arınç (Ed.), Uluslararası Ekonomi Finans ve İşletme Kongresi (23-25 Mayıs 2024) Bildirileri içinde (ss. 307-314). Sivas: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.
18. KKB. (2023). Türkiye tarımsal görünüm saha araştırması-2022. https://www.kkb.com.tr/Resources/ContentFile/KKB_2022_TARIMSAL_GORUNUM_SAHA_ARASTIRMA_KASIM_2022.pdf, (Erişim Tarihi: 18.03.2024).
19. Ngong, C. A., Onyejiaku, C., Fonchamnyo, D. C., & Onwumere, J. U. J. (2023). Has bank credit really impacted agricultural productivity in the Central African Economic and Monetary Community? Asian Journal of Economics and Banking, 7 (3), 435-453. https://doi.org/10.1108/ajeb-12-2021-0133
20. Oloukoi, L. (2022). Comparative effect of short-term credit granted to agriculture on agricultural added value in the west African countries. Journal of Economics and Development, 24 (2), 176-195. https://doi.org/10.1108/jed-12-2020-0198
21. Özdemir, D. (2024). Reconsidering agricultural credits and agricultural production nexus from a global perspective. Food and Energy Security, 13 (1), 1-13. https://doi.org/10.1002/fes3.504
22. Pata, U. K., & Yılancı, V. (2020). Financial development, globalization and ecological footprint in G7: Further evidence from threshold cointegration and fractional frequency causality tests. Environmental and Ecological Statistics, 27 (4), 803-825. https://doi.org/10.1007/s10651-020-00467-z
23. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16 (3), 289-326.
24. Resmi Gazete. (2004). Karar sayısı: 2004/6840. https://www.resmigazete.gov.tr/Eskiler/2004/02/20040225.htm#4, (Erişim Tarihi: 01.08.2024).
25. Seven, Ü., & Tümen, S. (2020). Agricultural credits and agricultural productivity: Cross-country evidence. https://docs.iza.org/dp12930.pdf, (Erişim Tarihi: 15.03.2024).
26. Shikur, Z. H. (2023). Credit market development and agricultural production in selected African countries: Climate change perspective. Region, 10 (3), 1-18. https://doi.org/10.18335/region.v10i3.417
27. Taşçı, C. (2015). Trend and issues in financing agriculture: A global perspective and look at Turkish case. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 7 (12), 173-195. https://doi.org/10.14784/jfrs.61987
28. TBB. (2024). Bankalarımız kitapları 1977-2023. https://www.tbb.org.tr/tr/bankacilik/banka-ve-sektor-bilgileri/istatistiki-raporlar/59, (Erişim Tarihi: 01.08.2024).
29. Tesfay, M. G. (2021). The impact of participation in rural credit program on adoption of inorganic fertilizer: A panel data evidence from northern Ethiopia. Cogent Food and Agriculture, 7 (1), 1-21. https://doi.org/10.1080/23311932.2021.1919388
30. TÜİK. (2018). Tarımsal işletme yapı araştırması, 2016. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Tarimsal--Isletme-Yapi-Arastirmasi-2016-24869, (Erişim Tarihi: 18.03.2024).
31. Wang, F., Du, L., & Tian, M. (2022). Does agricultural credit input promote agricultural green total factor productivity? Evidence from spatial panel data of 30 provinces in China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20 (1), 1-22. https://doi.org/10.3390/ijerph20010529
32. World Bank. (2022). Agriculture finance & agriculture insurance. https://www.worldbank.org/en/topic/financialsector/brief/agriculture-finance, (Erişim Tarihi: 14.03.2024).
33. Yılancı, V., Bozoklu, Ş., & Görüş, M. Ş. (2020). Are BRICS countries pollution havens? Evidence from a bootstrap ARDL bounds testing approach with a fourier function. Sustainable Cities and Society, 55, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.scs.2020.102035
34. Zhang, Z., Tian, Y., & Chen, Y.-H. (2023). Can agricultural credit subsidies affect county-level carbon intensity in China? Sustainable Production and Consumption, 38, 80-89.