Aksiyel spondiloartrit hastalarında anksiyete düzeyinin çeşitli ölçeklerle değerlendirilmesi ve anksiyete ile ilişkili faktörler
Öz
Amaç: Uluslararası spondiloartrit topluluğu (Assesment in SpondyloArthritis International Society; ASAS) tarafından önerilen aksiyel spondiloartrit (akSpA) konsepti içerisinde ankilozan spondilit (AS) hastalarının yanı sıra direkt grafide belirlenen kriterleri karşılamayan ancak manyetik rezonans görüntüleme veya diğer klinik özellikleri ile non-radyografik aksiyel spondiloartrit (nr-akSpA) olarak sınıflandırılan hastalar da yer almaktadır. Bu iki grup bazı özellikler açısından farklılıklar göstermesine karşın hastalık aktivitesi ve yaşam kalitesi açısından benzer hastalık yükünü taşımaktadır. Bu hastalık grubunda psikiyatrik semptomlar sıklıkla görülmekte ve en sık tanımlanan bozukluklar arasında anksiyete ve depresyon yer almaktadır. Bu çalışmada akSpA hastalarında anksiyetenin çeşitli ölçeklerle değerlendirilmesi ve ilişkili olabileceği faktörlerin gözden geçirilmesi planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya ASAS tanımlamasına göre akSpA olarak sınıflandırılan 155 [124 (%80,0) AS, 31 (%20,0) nr-akSpA] hasta dahil edilmiştir. Psikiyatrik semptomların değerlendirilmesi için State-Trait Anxiety inventory (STAI) 1 ve 2, Beck depresyon envanteri ve Beck anksiyete envanteri kullanılmıştır. Anksiyete ile ilişkili olabilecek bağımsız faktörler için lojistik regresyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular: AS hastaların nr-akSpA’ya göre karşılaştırıldığında daha yaşlı (39 ±10,8 vs 35 ±10,1 p=0,035) ve daha fazla sayıda erkek hastadan (%73,4 vs %54,8, p=0,044) oluştuğu görülmüştür. Aksiyel spondiloartritte anksiyete sıklığı %60,8, depresyon sıklığı ise %27 olarak saptanırken AS ve nr-akSpA gruplarında farklılık saptanmamıştır. Kadın cinsiyet (Odds ratio [OR]= 2,8, p=0,032) ve yüksek hastalık aktivitesi (Bath Ankilozan Spondilit Aktivite İndeksi ≥4) (OR=1,44, p=0,034) anksiyeteyi bağımsız belirleyen faktörler olarak bulunmuştur.
Sonuç: Aksiyel Spondiloartrit hastalarında anksiyete ve depresyon önemli sıklıklarda bulunmakta ve alt gruplarında da benzer oranlarda görülmektedir. Anksiyete varlığı kadın cinsiyet ve yüksek hastalık aktivitesi ile ilişkili olarak bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Braun J, Sieper J. Ankylosing spondylitis. Lancet 2007;369:1379-90.
- Rudwaleit M, van der Heijde D, Landewe R, et al. The development of Assessment of SpondyloArthritis international Society classification criteria for axial spondyloarthritis (part II): validation and final selection. Ann Rheum Dis 2009;68:777-83.
- Li Y, Zhang S, Zhu J, et al. Sleep disturbances are associated with increased pain, disease activity, depression, and anxiety in ankylosing spondylitis: a case-control study. Arthritis Res Ther 2012;14:R215.
- Ozgul A, Peker F, Taskaynatan MA, et al. Effect of ankylosing spondylitis on health-related quality of life and different aspects of social life in young patients. Clin Rheumatol 2006;25:168-74.
- Ward MM, Reveille JD, Learch TJ, et al. Impact of ankylosing spondylitis on work and family life: comparisons with the US population. Arthritis Rheum 2008;59:497-503.
- Younes M, Jalled A, Aydi Z, et al. Socioeconomic impact of ankylosing spondylitis in Tunisia. Joint Bone Spine 2010;77:41-6.
- Rudwaleit M, Haibel H, Baraliakos X, et al. The early disease stage in axial spondylarthritis: results from the German Spondyloarthritis Inception Cohort. Arthritis Rheum 2009;60:717-27.
- Braun J, Baraliakos X, Kiltz U, Heldmann F, Sieper J. Classification and diagnosis of axial spondyloarthritis--what is the clinically relevant difference? J Rheumatol 2011;42:31-8.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Emrah Barışan
Bu kişi benim
0000-0002-3070-3570
Türkiye
Duygu Bayır
Bu kişi benim
0000-0001-7347-263X
Türkiye
Dilek Solmaz
0000-0002-9035-689X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
27 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
29 Ocak 2019
Kabul Tarihi
4 Mart 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 33 Sayı: 2