Derleme

Antivenomlar ve uygulama ilkeleri

Cilt: 34 Sayı: 1 7 Nisan 2020
  • Mukaddes Gümüştekin *
  • Barış Sarıçoban
  • Muharrem Gürkan
PDF İndir
TR EN

Antivenomlar ve uygulama ilkeleri

Öz

Zehirli hayvanlarla temas ve ısırılma nedeni ile zehirlenme ve ölüm özellikle gelişmekte olan ülkelerde bir halk sağlığı sorunudur. Dünya genelinde 1,8-2,7 milyon yılan ısırması ve 81 bin ile 137 bin arasında ölüm bildirilmiştir. Yine benzer oranlarda akrep sokması vakası bildirilmiş olup, bildirilen vakalarda ölüm oranı yılan ısırmalarına kıyasla belirgin olarak düşüktür. Antivenomlar, zehirli hayvanların venomuna karşı üretilen antikor preparatlarıdır. On dokuzuncu yüzyıldan bu yana üretilmeye başlanan antivenomların etkililiği konusunda tartışmalı bulguların olması, anaflaksi gibi alerjik reaksiyonlara neden olabilmeleri ve yapılan çalışmaların randomize kontrollü çalışmalar olmaması nedeniyle elde edilen verilerin tüm zehirlenmelere ekstrapole edilemeyeceğini düşündürmektedir. Türkiye’de yılan ısırmalarına ve akrep sokmalarına karşı üretilen antivenomlar bulunmaktadır. Ancak örümcek antivenomu bulunmamaktadır. Ayrıca, zehirlenmeler ve tedavileri ile ilgili eğitim eksikliği nedeniyle, gerekmeyen olgularda da antivenom kullanıldığı görülmektedir. Bu nedenle, ısırma ve sokmaların yönetiminde antivenom kullanımı ile ilgili bilgilerin güncellenmesi önemlidir. Bu makalede ülkemizde sık görülen yılan, akrep ve örümcek sokmalarına karşı antivenom uygulama ilkelerinden bahsedilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Warrell DA, Venomous Bites, Stings, and Poisoning: An Update. Infect Dis Clin N Am. 2019; 33:17–38
  2. Şahin A, Arıcı MA, Hocaoğlu Aksay N, Kalkan Ş, Tunçok Y. Antivenom use in bite and sting cases presenting to a public hospital. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2018;24:343-50.
  3. Arici AK, S. Hocaoglu, N. Tuncok Y. Bites and stings reported to the Dokuz Eylul University Drug and Poison Information Center. Turkish Pharmacology Association 21st National Pharmacology Congress,2011.
  4. Kasturiratne A, Wickremasinghe AR, de Silva N, The global burden of snakebite: a literature analysis and modelling based on regional estimates of envenoming and deaths. PLoS Med 2008; 5: e218.
  5. Isbister GK. Antivenom efficacy or effectiveness: The Australian experience. Toxicology. 2010; 268: 148–54.
  6. Gutierrez JM, Leon G, Lomonte B. Pharmacokinetic–pharmacodynamic relationships of immunoglobulin therapy for envenomation. Clin Pharmacokinet. 2003;42:721–41.
  7. O’Leary MA, Isbister GK. Commercial monovalent antivenoms in Australia are polyvalent. Toxicon 2009; 54:192–5.
  8. Özkan Ö. Akrep antivenom üretimi. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi. 2008;65:97-108.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Mukaddes Gümüştekin * Bu kişi benim
0000-0001-7761-2919
Türkiye

Barış Sarıçoban Bu kişi benim
Türkiye

Muharrem Gürkan Bu kişi benim
0000-0002-9858-212X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

7 Nisan 2020

Gönderilme Tarihi

30 Eylül 2019

Kabul Tarihi

6 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 34 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gümüştekin, M., Sarıçoban, B., & Gürkan, M. (2020). Antivenomlar ve uygulama ilkeleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 34(1), 73-83. https://doi.org/10.5505/deutfd.2020.15238
AMA
1.Gümüştekin M, Sarıçoban B, Gürkan M. Antivenomlar ve uygulama ilkeleri. DEU Tıp Derg. 2020;34(1):73-83. doi:10.5505/deutfd.2020.15238
Chicago
Gümüştekin, Mukaddes, Barış Sarıçoban, ve Muharrem Gürkan. 2020. “Antivenomlar ve uygulama ilkeleri”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 34 (1): 73-83. https://doi.org/10.5505/deutfd.2020.15238.
EndNote
Gümüştekin M, Sarıçoban B, Gürkan M (01 Nisan 2020) Antivenomlar ve uygulama ilkeleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 34 1 73–83.
IEEE
[1]M. Gümüştekin, B. Sarıçoban, ve M. Gürkan, “Antivenomlar ve uygulama ilkeleri”, DEU Tıp Derg, c. 34, sy 1, ss. 73–83, Nis. 2020, doi: 10.5505/deutfd.2020.15238.
ISNAD
Gümüştekin, Mukaddes - Sarıçoban, Barış - Gürkan, Muharrem. “Antivenomlar ve uygulama ilkeleri”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 34/1 (01 Nisan 2020): 73-83. https://doi.org/10.5505/deutfd.2020.15238.
JAMA
1.Gümüştekin M, Sarıçoban B, Gürkan M. Antivenomlar ve uygulama ilkeleri. DEU Tıp Derg. 2020;34:73–83.
MLA
Gümüştekin, Mukaddes, vd. “Antivenomlar ve uygulama ilkeleri”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 34, sy 1, Nisan 2020, ss. 73-83, doi:10.5505/deutfd.2020.15238.
Vancouver
1.Mukaddes Gümüştekin, Barış Sarıçoban, Muharrem Gürkan. Antivenomlar ve uygulama ilkeleri. DEU Tıp Derg. 01 Nisan 2020;34(1):73-8. doi:10.5505/deutfd.2020.15238

Cited By