Medresetü’l-hattâtîn’in İlk Üstatlarından Mehmed Said ve Necm-i Seher Adlı Eseri

Bu çalışmamızın konusu XX. yüzyılın önde gelen rik‘a hattı üstatlarından Mehmed Said’in hayâtı ve Necm-i Seher adlı eseridir. Uzun memuriyet hayâtı müddetince çok sayıda nişan ve madalya ile mükâfatlandırılan Mehmed Said, Osmanlı sadrazamlarından Küçük Said Paşa (v. 1914) başta olmak üzere dönemin önde gelen ricâliyle yakın alâkası bulunan başarılı bir zâttır. Necm-i Seher adını verdiği eserinde çeşitli şekil ve konulardaki manzumelerinin yanı sıra mektup ve arîzalarla tercüme-i hâli bulunmaktadır. Eser, hacimce küçük olmasına mukābil Mehmed Said’in tercüme-i hâliyle manzum ve mensur çalışmalarını ihtivâ etmesi dolayısıyla şâirin edebî şahsiyetini ortaya koyacak yegâne orijinal kaynaktır. Özellikle şâirin düşürdüğü târihler âilesine, yakın çevresine ve dönemin olaylarına dâir birçok ipucu vermektedir. Bu yönüyle eser yalnızca edebiyat târihi için değil, yakın dönem târihi bakımından da öneme sâhiptir. Taranan birçok katalog eserin iki nüshasına ulaşılmasına imkân vermiştir. Bunlardan İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesinde kayıtlı olan nüsha İbnülemin Mahmud Kemal İnal’a (v. 1957), İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Atatürk Kitaplığında bulunan ise kimliği hakkında bilgiye ulaşamadığımız Ali Fuâd’a yâdigâr olmak üzere bizzat Mehmed Said tarafından istinsah edilmiştir. Çalışmada kendisinin kaleme aldığı ve birinci dereceden kaynak hüviyeti taşıyan tercüme-i hâlin yanında sicill-i ahvâl defterinde yer alan bilgilerden hareketle Mehmed Said’in biyografisi inşâ edildikten sonra Necm-i Seher’in özelliklerine değinilmiş, nüshalar kısaca tanıtılmış ve eserin ismi geçen iki nüshası karşılaştırılarak günümüz harflerine aktarılmıştır.