Araştırma Makalesi

Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi

Cilt: 30 Sayı: 30 27 Haziran 2023
PDF İndir

Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi

Öz

Türk edebiyatı içerisinde kuvvetli bir geleneğe sahip olan tasavvufî şiir vadisinde şairler arasında sağlam bağlar vardır. Bu bağı sağlayan en muhkem harç ise şairlerin aldıkları gönül eğitimidir. Bir irfan mektebinden mezun olan bu âriflerin kimisi mürid-mürşid, kimisi kayınpeder-damat ilişkisi ile gönül yolculuğunu tamamlarken aynı zamanda şiir talimi de yaparlar. Yunus Emre takipçisi pek çok şair bu tarz bir gelenek içerisinde yetişmiştir. Bu çalışmada tanıtmaya çalıştığımız irfanî şiirin temsilcilerinden olan Hamdî Efendi de Hacı Bayram-ı Veli’den Eşrefoğlu Rûmî ye ve oradan Abdurrahim Tirsî’ye uzanan bir gelenekte dünyaya gelmiştir. Eşrefoğu Rûmî’nin torunu, Abdurrahim Tirsî’nin oğlu ve Eşrefî dergâhının üçüncü postnişinidir. Fakat kaynakları incelediğimizde Hamdî Efendi hakkında maalesef ayrıntılı bilgilere sahip değiliz. Kimi kaynaklarda divan sahibi olduğu kayıtlı iken bazı kaynaklarda sadece vefat tarihi karşımıza çıkmaktadır. Hamdî Efendi’nin müridlerinden olan Abdullah Veliyuddin Bursevî’nin yazdığı Menâkıb-ı Eşrefzâde adlı eser hem Eşrefî dergâhı hem de Hamdî Efendi hakkındaki en geniş bilgileri bize sunmaktadır. Hazırlamış olduğumuz çalışmada Hamdî Efendi’nin hayat hikâyesi, soyu, tasavvufî ve edebi kişiliği, şiirlerindeki vezin ve kafiye kullanımı-dili ve üslubu ile üzerinde durduğu edebi türler değerlendirilmiş ve tespit edilen on dokuz ilahi Latin alfabesine aktarılmıştır. Dahası Hamdî Efendi’nin hem kendi dergâhı hem de tasavvufî şiir geleneğindeki konumu değerlendirilmeye çalışılmıştır. Hamdî Efendi’nin çocuklarının ve torunlarının da kendisi gibi Eşrefî büyüklerinden olmaları ve dahi şiire kabiliyetli oldukları ve divan tertip ettikleri de ayrıca üzerinde durduğumuz hususlardandır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKKUŞ, Mehmet-Ali YILMAZ (2015) (Haz.), Sefîne-i Evliyâ, V Cilt, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  2. AZAMAT, Nihat (1996), “Hacı Bayram-ı Veli”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. XIV, 442-447, İstanbul: TDV Yayınları.
  3. ÇIPAN, Mustafa (1992), “İsmail Beliğ”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. V, 415-416, İstanbul: TDV Yayınları.
  4. DONUK, Suat (2017), Türk Edebiyatında Vefayatnâme ve İsmail Beliğ’in Güldeste-i Riyâz-ı İrfân’ı, Ankara: Gece Kitaplığı.
  5. EROĞLU, Süleyman (2014), “Mutasavvıf Bestekar Bir Şair: Zâkirî Hasan Efendi ve Yayımlanmamış Şiirleri”, Turkish Studies, C. 12, 235-254.
  6. ERUNSAL, İsmail E. (2007), “Reddade”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. XXXIV, 515, İstanbul: TDV Yayınları.
  7. GÖKALP, Haluk (2016), Türk Edebiyatında Manzum Tevhidler, İstanbul: Kesit Yayınları
  8. GÜNEŞ, Mustafa (2006a) (haz.), İznikli Eşrefoğlu Rûmî’nin Menkıbeleri, İstanbul: Sahhaflar Kitap Sarayı.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Alper Ay *
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

11 Nisan 2023

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 30 Sayı: 30

Kaynak Göster

APA
Ay, A. (2023). Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 30(30), 31-53. https://izlik.org/JA39EY56HX
AMA
1.Ay A. Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi. devdergisi. 2023;30(30):31-53. https://izlik.org/JA39EY56HX
Chicago
Ay, Alper. 2023. “Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 30 (30): 31-53. https://izlik.org/JA39EY56HX.
EndNote
Ay A (01 Haziran 2023) Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 30 30 31–53.
IEEE
[1]A. Ay, “Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi”, devdergisi, c. 30, sy 30, ss. 31–53, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39EY56HX
ISNAD
Ay, Alper. “Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 30/30 (01 Haziran 2023): 31-53. https://izlik.org/JA39EY56HX.
JAMA
1.Ay A. Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi. devdergisi. 2023;30:31–53.
MLA
Ay, Alper. “Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, c. 30, sy 30, Haziran 2023, ss. 31-53, https://izlik.org/JA39EY56HX.
Vancouver
1.Alper Ay. Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi. devdergisi [Internet]. 01 Haziran 2023;30(30):31-53. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39EY56HX

Makale gönderme ve takip:

Makalelerinizin gönderimini dergimizin dergipark web ana sayfasından "Makale Gönder" seçeneği ile yapabilirsiniz. Daha sonraki süreci ise “Dergipark Sistemi”nden takip edebilirsiniz. Herhangi bir sorun yaşamanız halinde lütfen aşağıdaki adreslere bilgi veriniz.

Nihat Öztoprak (Başeditör): noztoprak@fsm.edu.tr

Bünyamin Ayçiçeği (Editör): bunyamin.aycicegi@istanbul.edu.tr

Nusret Gedik (Editör Yardımcısı): nusret.gedik@marmara.edu.tr