DİNİ VE TASAVVUFİ UNSURLARIN KULLANIMI YÖNÜNDEN GELİBOLULU SÜRÛRÎ DİVANININ TÜRKÇEYE KATKILARI

Dini ve tasavvufi unsurlar divan şiirinde en çok işlenen konuların başında gelir. Divan şiirine adını veren divanlar “tevhid, münacaat ve naat” gibi unsurlarla başlar ve daha sonra kaside ve gazel gibi şiirlerle devam eder. Sürûrî şair ve nasir olarak meşhur olmuş ve şerhleriye öne çıkmış bir divan şairidir. Şiirleriyle ve nesirleriyle devletine ve millete bağlı bir insan olarak hizmet eden Sürûrî kendisine bizzat Kanuni Sultan Süleyman tarafından tevdi edilen maktul şehzade Sultan Mustafa’nın hocalığı vazifesini yerine getirmiştir. Hangi görevde olursa olsun asla ilimden ve kitaplardan uzak kalmamıştır. Arapça, Farsça ve Türk dilini kelime bilgisi, cümle bilgisi, belağat kurallarıyla iyi dercede bilen şair, bu bilgisiyle Türk diline önemli katkılar sağlamıştır. Şehzade Mustafa’nın öldürülmesinden sonra Sürûrî devlete yaptığı hizmetlerinden ayrılarak Kasımpaşa’da yaptırdığı bir camide ölünceye kadar mesnevi dersleri okutmuştur. Tasavvufa meyilli şair daha sonra tarikata intisab etmiştir. Eserleriye Türkçeye ve Türk kültürüne önemli kazanımlar sağlamıştır. Özellikle divanında yer alan gazel ve kasideleri sade Türkçenin enfes örneklerini teşkil ederler. Bu makalede Sürûrî’nin tasavvuf alanında Türkçeye katkıları üzerinde durulacaktır.