TR
III. Ahmed'e İthaf Edilen Bir Eser: İmâdî’nin Gurer-i Envâr-ı Muhammediyye ve Âfitâb-ı Esrâr-ı Ahmediyye’si
Öz
Bu çalışmada, İslâm tarihinin dinî ve siyasî şahsiyetlerini aynı kurgu zemininde bir araya getiren Gurer-i Envâr-ı Muhammediyye ve Âfitâb-ı Esrâr-ı Ahmediyye adlı eser tanıtılmakta ve değerlendirilmektedir. Eserde anlatım doğrudan dört halifenin kerâmetleriyle başlamakta; ardından dört mezhep İmâmı, Emevî ve Abbâsî halifeleri, Gazneli ve Selçuklu hükümdarları ile devam ederek Osmanlı padişahlarıyla son bulmaktadır. Böylece metin, dinî otoriteyi temsil eden şahsiyetler ile siyasî otoriteyi temsil eden hükümdarları birbirine bağlayan bütünlüklü bir çerçeve ortaya koymaktadır. Eserde dikkat çeken kerâmet merkezli menkıbevî dil, ele alınan şahsiyetlerin yalnız tarihî kimlikleriyle değil, ahlâkî ve manevî yönleriyle de temayüz etmiş örnekler olarak takdim edilmesine zemin hazırlamaktadır. Metnin III. Ahmed’e ithaf edilmiş olması ise eserin dönemle kurduğu siyasî ve kültürel bağı görünür kılmakta; padişaha eser sunma geleneği ve iktidar tasavvuru açısından ayrı bir anlam katmanı oluşturmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, eserin yapı, muhteva ve üslup özellikleri üzerinden değerlendirilmesi ve İslâm ahlâkının kıssa merkezli anlatımla ele alındığı edebî geleneğimize katkı sunarak buna örnek bir eseri ilim alemine tanıtmaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Canım, Rıdvan. "Klâsik Türk Edebiyatında Menâkıb-nâmeler". Avrasya Etüdleri 43/1 (2013) 139-158.
- Durmuş, Tuba Işınsu. "Yöneticilere Sunulan Kasideler Üzerinden Osmanlı Edebî Himâye Geleneğinin Seyri". Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 25 (2020), 191-275.
- Güngör Ergan, Nevin. "Siyasetnamelerimizde Çizilen ‘Devlet Adamı’ Portresinin Temel Özellikleri". Bilig Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Kış/8 (1999), 27-46.
- Kaya, Remzi. "Kur’an-ı Kerim Kıssaları ve Düşündürdükleri". Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11/2 (2002), 31-58.
- Kemikli, Bilal. Türk İslâm Edebiyatı Giriş. Bursa: Emin Yayınları, 2018.
- Levend, Agah Sırrı. "Siyaset-nameler". Belleten 10 (1962), 167-194.
- Ocak, Ahmet Yaşar. Kültür Tarihi Kaynağı Olarak Menâkıb-Nâmeler. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1997.
- Şengül, İdris. "Kur'an Kıssalarının Tarihî Değeri". Diyanet İlmi Dergi 32/4 (1996), 63-91.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
9 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
3 Şubat 2026
Kabul Tarihi
3 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 36 Sayı: 36
APA
Kaya Güler, T., & Kemikli, B. (2026). III. Ahmed’e İthaf Edilen Bir Eser: İmâdî’nin Gurer-i Envâr-ı Muhammediyye ve Âfitâb-ı Esrâr-ı Ahmediyye’si. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 36(36), 172-180. https://doi.org/10.15247/devdergisi.1880674
AMA
1.Kaya Güler T, Kemikli B. III. Ahmed’e İthaf Edilen Bir Eser: İmâdî’nin Gurer-i Envâr-ı Muhammediyye ve Âfitâb-ı Esrâr-ı Ahmediyye’si. devdergisi. 2026;36(36):172-180. doi:10.15247/devdergisi.1880674
Chicago
Kaya Güler, Tubanur, ve Bilal Kemikli. 2026. “III. Ahmed’e İthaf Edilen Bir Eser: İmâdî’nin Gurer-i Envâr-ı Muhammediyye ve Âfitâb-ı Esrâr-ı Ahmediyye’si”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 36 (36): 172-80. https://doi.org/10.15247/devdergisi.1880674.
EndNote
Kaya Güler T, Kemikli B (01 Temmuz 2026) III. Ahmed’e İthaf Edilen Bir Eser: İmâdî’nin Gurer-i Envâr-ı Muhammediyye ve Âfitâb-ı Esrâr-ı Ahmediyye’si. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 36 36 172–180.
IEEE
[1]T. Kaya Güler ve B. Kemikli, “III. Ahmed’e İthaf Edilen Bir Eser: İmâdî’nin Gurer-i Envâr-ı Muhammediyye ve Âfitâb-ı Esrâr-ı Ahmediyye’si”, devdergisi, c. 36, sy 36, ss. 172–180, Tem. 2026, doi: 10.15247/devdergisi.1880674.
ISNAD
Kaya Güler, Tubanur - Kemikli, Bilal. “III. Ahmed’e İthaf Edilen Bir Eser: İmâdî’nin Gurer-i Envâr-ı Muhammediyye ve Âfitâb-ı Esrâr-ı Ahmediyye’si”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 36/36 (01 Temmuz 2026): 172-180. https://doi.org/10.15247/devdergisi.1880674.
JAMA
1.Kaya Güler T, Kemikli B. III. Ahmed’e İthaf Edilen Bir Eser: İmâdî’nin Gurer-i Envâr-ı Muhammediyye ve Âfitâb-ı Esrâr-ı Ahmediyye’si. devdergisi. 2026;36:172–180.
MLA
Kaya Güler, Tubanur, ve Bilal Kemikli. “III. Ahmed’e İthaf Edilen Bir Eser: İmâdî’nin Gurer-i Envâr-ı Muhammediyye ve Âfitâb-ı Esrâr-ı Ahmediyye’si”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, c. 36, sy 36, Temmuz 2026, ss. 172-80, doi:10.15247/devdergisi.1880674.
Vancouver
1.Tubanur Kaya Güler, Bilal Kemikli. III. Ahmed’e İthaf Edilen Bir Eser: İmâdî’nin Gurer-i Envâr-ı Muhammediyye ve Âfitâb-ı Esrâr-ı Ahmediyye’si. devdergisi. 01 Temmuz 2026;36(36):172-80. doi:10.15247/devdergisi.1880674