Türkiye’de Yapılan “Çocuk Hakları” Konulu Lisansüstü Tez Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de çocuk hakları alanında yapılan lisansüstü tezleri bibliyometrik yöntemle inceleyerek akademik üretimin yapısal, disipliner ve metodolojik özelliklerini ortaya koymaktır. Araştırma nicel ve tanımlayıcı kesitsel desende yürütülmüştür. Veriler, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nde yer alan ve “çocuk hakları” anahtar kelimesini içeren lisansüstü tezlerden elde edilmiştir. İzinli ve onaylı olma kriterlerine göre seçilen toplam 405 tez analiz kapsamına alınmıştır. Verilerin analizinde bibliyometrik analiz kullanılmış, bulgular sayı ve yüzde değerleriyle sunulmuştur. Bulgular, tezlerin büyük çoğunluğunun yüksek lisans düzeyinde (%87,0) yapıldığını ve üretimin özellikle 2009 yılından sonra artarak 2019 yılında zirveye ulaştığını göstermektedir. Tezlerin çoğunlukla Sosyal Bilimler Enstitüleri bünyesinde üretildiği, nitel yöntemlerin (%45,8) baskın olduğu ve karma yöntemlerin sınırlı kaldığı saptanmıştır. Ayrıca tez yazarlarının çoğunluğunun kadın olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk hakları
• Lisansüstü tezler
• Bibliyometrik analiz
• Akademik üretim
• Türkiye

Bibliometric Analysis of Graduate Theses on “Children’s Rights” Conducted in Türkiye

Öz

The aim of this study is to examine graduate theses conducted in the field of children’s rights in Türkiye using a bibliometric method and to reveal the structural, disciplinary, and methodological characteristics of academic production. The study was conducted using a quantitative and descriptive cross-sectional design. Data were obtained from graduate theses available in the National Thesis Center of the Council of Higher Education that included the keyword “children’s rights.” A total of 405 theses that met the criteria of accessibility and approval were included in the analysis. Bibliometric analysis was employed, and findings were presented using numbers and percentages. The results indicate that the majority of theses were conducted at the master’s level (87.0%) and that thesis production increased notably after 2009, reaching a peak in 2019. Most theses were produced within Institutes of Social Sciences, qualitative methods (45.8%) were predominant, and mixed methods were limited. In addition, most thesis authors were female.

Anahtar Kelimeler

• Children’s rights
• Graduate theses
• Bibliometric analysis
• Academic production
• Türkiye

Kaynakça

1. Aulia, F. N., Thobroni, A. Y., & Safira, A. I. (2025). A thematic analysis on children’s rights in the Qur’an and their impact on emotional well-being. QiST: Journal of Quran and Tafseer Studies, 4(1), 325–350.
2. Ayaz, Z. (2024). Sosyal medya analitiği konulu akademik çalışmaların bibliyometrik analizi. Yeni Medya, (17), 174–195.
3. Barnert, E., Wright, J., Choi, C., Todres, J., Halfon, N., Abaya, M. A., Adedokun, L. A., Akl, A., Alexander, D. T., & Alvarez, M. E. (2022). Reimagining children’s rights in the US. JAMA Pediatrics, 176(12), 1242–1247.
4. Bayır, Ö. G., Gültekin, M., & Balbağ, N. L. (2016). Haklarımız var: Çocukların gözünden çocuk hakları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (24), 971–1005.
5. Berrick, J. D., Gloppen, S., Margarido, L. C., & Skivenes, M. (2025). A global review of children’s visibility in constitutions. The International Journal of Children’s Rights, 33(2), 291–325.
6. Bulut, Y., & Türkölmez, O. (2025). Türkiye’de lisansüstü eğitim ve akademik kalite ilişkisine dair bir değerlendirme. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(22), 616–626.
7. Çelik, M., Ergişi, M. B., & Güven, E. G. (2024). Çocuk hakları çalışmalarının bibliyometrik analizi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 14(2), 820–841.
8. Çiftçioğlu, C. T. (2015). Çocuk haklarının korunması bağlamında BMÇHS ve AİHS’te öngörülen iki farklı bireysel başvuru sistemi. Fasikül Hukuk Dergisi, 7(68), 7–20.

9. Dağlı, S. K. (2022). Türkiye'de eğitim alanında çocuk hakları ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Eğitim Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 3(1), 22–34.
10. Farooq, R. (2024). A review of knowledge management research in the past three decades: A bibliometric analysis. Vine Journal of Information and Knowledge Management Systems, 54(2), 339–378.
11. Karadag, F., & Evinç, S. G. (2025). A bibliometric analysis of the research trend in child abuse and neglect. Social Work/Maatskaplike Werk, 61(4), 724–750.
12. Kayar, O. (2026). Türkiye’de pediatrik primer başağrılarıyla ilişkili psikososyal faktörler üzerine yapılan tezlerin bibliyometrik analizi. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, 7(1), 54–69.
13. Kurtoğlu, F. S. (2025). Çocuk edebiyatı ile ilgili Türkiye’de yapılan çalışmalara yönelik bibliyometrik bir inceleme. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 29(3), 994–1007.
14. Lonne, B., Stewart-Tufescu, A., Lee, S., & Christine, M. (2025). Assessing the impacts on child welfare practice of important articles of the UN Convention on the Rights of the Child: A comparison of Australia, Canada and the USA. Child Protection and Practice, 100270.
15. Pazarcıkcı, F., & Efe, E. (2024). Bibliometric analysis of research on the health of migrant children in Turkey: Web of Science database sample. Disiplinlerarası Çocuk Hakları Araştırmaları Dergisi, 4(1), 1–15.
16. Yılmaz, Ş. N. E., & Akan, A. (2024). Sağlık alanında çocuk hakları: Son on yılda yürütülen Türkçe ve İngilizce tezlerin sistematik incelemesi. Eurasian Journal of Health Technology Assessment, 8(1), 25–37.
17. Zancanaro, A., Todesco, J. L., & Ramos, F. (2015). A bibliometric mapping of open educational resources. International Review of Research in Open and Distributed Learning, 16(1), 1–23.