DÜKKAN İSİMLENDİRME SÜRECİNDE YABANCI DİL ETKİSİ

Öz

Bu çalışma dükkan isimlerindeki yabancı dil kullanımının ne boyutta olduğunu ve isim verme sürecinde hangi faktörlerin etkili olduğunu saptamak amcıyla yapılmıştır. Bu amaçla veri, Ankara’nın iki ayrı sosyal yapıya sahip semtini temsil eden iki ayrı caddeden(Vatan Caddesi, Sincan; Tunalı Hilmi, Çankaya) toplanmıştır. Veri toplama amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ankete toplam 204 işyeri sahibi katılmıştır. Araştırma sorularıyla ilişkili 6 soru içeren anket Sincan’da 118 Çankaya’da 86 işyeri sahibine uygulanmıştır. Araştırmanın sonunda elde edilen veriler araştırma soruları doğrultusunda değerlendirilmiştir ve yorumlanmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda Tunalı Hilmi Caddesi’ndeki tabelalarda yabancı dil kullanım oranının Vatan Caddesindekilere oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular ise işyeri isimleri tercihinin işyeri sahibinin sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel düzeyine göre değiştiğini göstermiştir.

THE FOREIGN LANGUAGE INFLUENCE IN THE PROCESS OF SHOP NAMING

Abstract

This study has been carried out for the purpose of determining to what extent foreign languages are used in shop signs and which factors are effective in the process of selecting name for workplaces. For this purpose, data have been collected from 204 shop owners in total comprised of two different regions of Ankara representing two different social structure of Ankara which are Vatan Street in Sincan and Tunalı Hilmi Street in Çankaya and for the data collecting, a questionnaire consisting of 6 questions related to the research questions has been administered to 118 shop owners in Vatan Street in Sincan and 86 shop owners in Tunalı Hilmi Street in Çankaya and final data obtained at the end of the survey are appraised and interpreted in the light of the research questions through calculating the frequencies and percentages. It has been found out that the proportion of foreign language usage in work-place signs is higher in Tunalı Hilmi Street than in Vatan Street. It has been inferred from the findings that the preference of shop names varies according to the socioeconomic and socio-cultural background of the shop owners

Keywords

• Sociolinguistics
• shop naming
• work place signs

Kaynakça

1. Aitchison, Jean. 1991. Language Change: Progress or Decay? . Malta: Cambridge University Press, ss 3-4, 105- 123
2. Akalın, Şükrü. 2000 Dil Kirliliği: Kebapçı, “Kebapchi” oldu. Hürriyet. 17 Aralık 2000. 20 Nisan 2005.
3. Aydoğan, Bedri. 1999. Arı Sineması Neden Cinema Arıplex Olur? Çağdaş Türk Dili Dergisi. sayı 131. Ankara: Kurtuluş Basımevi
4. Aydoğan, Bedri. 2001. Türkçe’ye Giren Yabancı Sözcükler ve Otel Adları. Türk Dili ve Edebiyat Dergisi. sayı 596. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi
5. Biber, Douglas, Edward Finegan. 1994. Sociolinguistic Perspectives on Register. Newyork: Oxford University Press
6. Doğan, İsmail. 1999. Sokaktaki Yabancı İşyeri İsimlerine Yansıyan Kültürel Eğilimler. İstanbul: Sistem Yayıncılık
7. Duman, Derya. 2002. Türk Toplumunda Anne ve Babaların Eğitim Düzeylerine Bağlı Olarak Ad Verme Davranışları. XVI. Dil Bilim Kurultayı Bildirileri: 23- 24 Mayıs 2002. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları
8. König,Güray. 1991. Değişen Toplumda Dil. A.Ü Dil Öğretim Dergisi. Sayı 3. Ankara: A. Ü Yayınları

9. Osam, Necdet. 1997. Dil Kirlenmesine Sayısal Bir Yaklaşım. Dil Devriminden Bu Yana Türkçe’nin Görünümü. Ankara: Dil Derneği Yayınları, ss 59-67
10. Özyıldırım,Işıl. 2001. İşyeri levhaları:İşlevsel Bir Yaklaşım. A.Ü. Dil Dergisi sayı 103, Ankara: A. Ü Yayınları
11. Wray, Allison, Kate Trott, Ailen Bloomer, Shirley Reah, Chris Butle.1998. Projects in Linguistics: A Practical Guide to Researching Language. London: Arnold Publishers: 88
12. Yurttaş, Hüseyin. 2005. Dönemler, Toplumsal Değişim ve Kişi Adları. Çağdaş Türk Dili Dergisi. sayı 205. Ankara: Demircioğlu Matbaacılık
13. Yüce, İlhan. 2000. Dilimizin Bugünkü Durumu. Çağdaş Türk Dili Dergisi. Sayı 144. Ankara: Kurtuluş Basımevi.