Herta Müller’in “Tilki Daha O Zaman Avcıydı” Adlı Romanında Totaliter Rejim

Öz

Bu çalışmada Nobel Edebiyat ödülüyle dünya çapında bir üne ulaşan Herta Müller’in Çavuşesku dönemine ışık tuttuğu “Tilki Daha O Zaman Avcıydı” romanı sosyopolitik anlamda ele alınmaktadır. Romanda Çavuşesku diktatörlüğünü, otoritesini ve baskısını ele alan Müller, anlatım biçimi ile sıra dışı bir kurgu dünyasının da kapılarını okura açar. Kurgusal anlamda eserlerini kaleme alırken geçmişle hesaplaşmaya odaklanan Müller, Romanya’nın tarihsel panoramasını da somutlaştırmaktadır. Anlatıcı ve anlatım biçimiyle, totaliter baskı ve rejim, vurgulu bir biçimde romanda hissettirilir ve bu durum romanın temel belirleyeni olarak karşımızda yer alır. Toplumsal ve siyasal tüm veriler Müller’in romanlarında sosyopolitik unsur içinde değerlendirildiğinden, bunların araştırılmasının bir nevi Müller’in yazma biçimini de ortaya koyduğunu söylemek olanaklıdır. Yaşadıklarının çilesi onun yaratma becerisini geliştirerek, şairane tavrının ortaya çıkmasına vesile olur. Müller kendine özgü aktarım tarzıyla, içinde bulunduğu toplumu bir araç kılarak, bu topraklara (Romanya’ya) sefaleti getiren komünizmi eleştirmeyi kendine hedef alır ve bu rejimin insanlara verecek hiçbir şeyi olmadığını göstermek ister. Yaşanılanların görmezden gelinmesini, onlara karşı suskun kalınmasını ve tepki verilmemesini eleştirerek, ele aldığı bütün eserlerde bunu vurgular.

Anahtar Kelimeler

• Alman Dili ve Edebiyatı
• Herta Müller
• Çavuşesku
• Diktatörlük
• Romanya

The Totalitarian Regime in Herta Müller's Novel "The Fox Was Still a Hunter

Abstract

In this study, Herta Müller's novel "The Fox Was Already a Hunter", in which she sheds light on the Ceausescu period, which has gained a worldwide reputation with the Nobel Prize in Literature, is discussed in sociopolitical terms. Müller, who deals with the dictatorship, authority and oppression of Ceausescu in the novel, opens the doors of an extraordinary fictional world to the reader with her narrative style. Müller, who focuses on coming to terms with the past while writing her works in a fictional sense, also embodies the historical panorama of Romania. Totalitarian oppression and regime are emphatically felt in the novel with the narrator and the way of expression, and this situation is the main determinant of the novel. Since all social and political data are evaluated within the socio-political element in Müller's novels, it is possible to say that investigating them also reveals Müller's writing style. The ordeal of what she has lived through improves her creative ability and leads to the emergence of her poetic attitude. Müller aims to criticize communism that brought misery to these lands (Romania) by making the society she is in a tool with her unique transfer style and wants to show that this regime has nothing to give to the people. She criticizes the ignoring of the experiences, being silent and not reacting to them, and emphasizes this in all the works she deals with.

Keywords

• German language and literature
• Herta Müller
• Ceausescu
• Dictatorship
• Romania.

Kaynakça

1. Akalın, Şükrü Haluk (2011), TDK Türkçe Sözlük, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
2. Berger, Eva Maria (2015), Glückskind: Wandeln, BoD- Books on Demand, Norderstedt.
3. Brandt, Bettina-Valentina Glajar (2013), Herta Müller: Politics and Aesthetics, Lincoln und London: University of Nebraska Press.
4. Compagne, Roxane (2010), Fleischfressendes Leben: von Fremdheit und Aussichtslosigkeit in Herta Müllers “Barfüssiger Februar”, Hamburg: Igel Verlag.
5. Dağabakan, Davut (2018), Herta Müller’in “Yürekteki Hayvan”, “Tilki Daha O Zaman Avcıydı” ve “Tek Bacaklı Yolcu” Romanlarında Sosyo-Politik Panorama, Doktora Tezi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
6. Eke, Norbert Otto (2017), Herta Müller-Handbuch, Deutschland: Springer-Verlag.
7. Ester, Hans, Guillaume van Gemert (1985), Annäherungen: Studien zur deutschen Literatur und Literaturwissenschaft im zwanzigsten Jahrhundert, Amsterdam: Rodopi.
8. Gürsoy, Yüksel (2013), “Romancı Yönüyle Herta Müller”, Konya: Diyalog 2013/2: 16-28.

9. Kilchmann, Esther (2014), “Mehrsprachigkeit und deutsche Literatur” In:Dieter Heimböckel, Ernest W. B. Hess-Lüttich, Georg Mein, Heinz Sieburg (Hg.), Zeitschrift für interkulturelle Germanistik: 3. Jahrgang, 2012, 2., Bielefeld: Transcript Verlag.
10. Kligman, Gail (1998), The Politics of Duplicity: Controlling Reproduction in Ceausescu’s Romania, California: University of California Press.
11. Leeder, Karen J. (2007), Schaltstelle: neue deutsche Lyrik im Dialog, Amsterdam &New York: Rodopi Editions.
12. Müller, Herta (1998), Tilki Daha O zaman Avcıydı, (Almancadan Çeviren Nesrin Oral), İstanbul: Telos Yayıncılık.
13. Neubauer, J.-Török, B. Z., (2009), The Exile and Return of Writers from East-Central Europe: A Compendium, Berlin: Walter de Gruyter.
14. Öztürk, Ali Osman.-Balcı-Umut (2006), “Herta Müller ve Emine Sevgi Özdamar’da Dilsel Yapıların Kullanımı”. “(Die Verwendung der sprachlichen Strukturenbei Herta Müller und Emine Sevgi Özdamar)”. In: II. Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyatbilim Kongresi, Kongre Bildirileri, Cilt: I. (Yay. Haz. Binnaz Baytekin ve T. Fatih Uluç), Sakarya: Sakarya Üniversitesi Basımevi.
15. Rüther, Günther (2010), “Mein Herz klopft vor Angst in der Freude”, Die Politische Meinung, Nr. 482. Spitzel in der Sommerakademie, Frankfurter Rundschau, (fr-online.de)) 23 Juli 2008 Vgl. “Spitzelaffäre in Berlin”, Siebenbürger Zeitung, 9 August 2008.).
16. Taberner, Stuart (2011), The Novel in German since 1990, Cambridge: Cambridge University Press.
17. Taberner, Stuart (2017), Transnationalism and German-Language Literature in the TwentyFirst Century, Palgrave Studies, in modern European Literature, Switzerland.
18. Wagner, Carmen (2010), Sprache und Identität: literaturwissenschaftliche und fachdidaktische Aspekte der Prosa von Herta Müller, Hamburg: Igel Verlag.
19. Welzel, Barbara (2008), Bertelsmann, wer weiss warum? das grosse Buch des Wissens, München: Wissen Media Verlag. (http://www.dipnotkitap.net/ROMAN/Tilki_O_Zaman_2.htm, Erişim tarihi 2022.01.02)