Araştırma Makalesi

Dinin Özelleşmesi

Cilt: 2 Sayı: 2 20 Nisan 2022
PDF İndir

Dinin Özelleşmesi

Öz

Dinin özelleşmesinin temeli modernlik düşüncesine, modernlik düşüncesinin temeli ise Aydınlanma felsefesine dayanmaktadır. Aydınlanmanın epistemolojik temel ilkesi rasyonalizm ve ampirizmle açımlanan pozitivist felsefeyle temellenmiştir. Pozitivizm, sadece rasyonel olarak doğrulanabilir nesnel bilgilerin geçerliliğini kabul eder. Söz konusu bu epistemolojik tutum, metafizik yönelimlerle biçimlenen geçmişe ait ne varsa her şeyin sorgulanmasına yol açmıştır. Modern bilimin gelişmesi ile birlikte din ve tanrıya ihtiyaç olmadığı, hakikate sadece modern bilimin metodolojisiyle ulaşılabileceği düşüncesi egemen olmaya başlamıştır. Bu nedenle, modernitenin deist (hatta ateist) bir temelde inşa edildiği rahatlıkla söylenebilir. Ancak modernitenin bütün bu din karşıtı tutumuna rağmen din geri döndürülemez bir biçimde son bulmamıştır. Modern dönemde tanrıya karşı bir mücadelenin içinde olan kolektif akıl, postmodern döneme gelindiğinde tanrıyı sorun olmaktan çıkaran indirgeyici, bireyci akla teslim olmuştur. Postmodernizm tanrıyı ve dini bir sorun olarak tanımlamaktan uzaklaştığı için tanrı ve din tekrardan önem kazan-maya ve kendine yer bulmaya başlamıştır. Fakat bu din anlayışı, hem geleneksel hem de modern dö-nemdeki din algısı ve anlayışından çok farklı bir boyut kazanmıştır. Nihayetinde, postmodernite kesinlikten, evrensellikten, netlikten söz etmiyor; her şeyin geçerli olabileceğini iddia ediyor. Hakikatin olmadığı ama hakikatlerin olduğu yer bulanıktır, müphemdir. Bu çalışmada, dinin postmodern toplumdaki önemi ve yeri, sekülerleşme tartışmaları ve modernlik düşüncesinin başta hakikat olmak üzere birçok ilkelerine bir meydan okuma olarak ortaya çıkan “postmodern düşüncenin din anlayışı” üzerinde durulmuştur. Sonuç olarak, dinin nasıl özelleştiği ve özelleşen dinin neler doğurabileceği postmodernite tartışmaları bağlamında değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anderson, Perry. Postmodernitenin Kökenleri. çev. Elçin Gen. İstanbul: İletişim Yayınları, 2. Basım, 2002.
  2. Bauman, Zygmunt. Postmodernizm ve Hoşnutsuzlukları. çev. İsmail Türkmen. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1. Basım, 2000.
  3. Bayer, Ali. “Sekülerleşme Din İlişkisi: Kuramsal Bir Yaklaşım”. Sekülerleşme Klasik ve Çağdaş Yaklaşımlar. haz. M. Ali Kirman ve İhsan Çapçıoğlu. 155-184. Ankara: Otto Yayınları, 1. Basım, 2015.
  4. Bruce, Steve. “Sekülerleşme: Sistematik Bir Betimleme”. çev. İhsan Çapçıoğlu. Sekülerleşme Klasik ve Çağdaş Yaklaşımlar. haz. M. Ali Kirman ve İhsan Çapçıoğlu. 25-44. Ankara: Otto Yayınları, 1. Basım, 2015.
  5. Cevizci, Ahmet. Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları, 6. Basım, 2005.
  6. Çağan, Kenan. Postmodernizm ve Mahremiyetin Dönüşümü. Ankara: Pruva Yayınları, 1. Basım, 2019.
  7. Çiğdem, Ahmet. Aydınlanma Düşüncesi. İstanbul: İletişim Yayınları, 8. Basım, 2013.
  8. Dağ, Ahmet. Transhümanizm: İnsanın ve Dünyanın Dönüşümü. Ankara: Elis Yayınları, 1. Basım, 2018.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

6 Ocak 2022

Kabul Tarihi

26 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bozkurt, R. (2022). Dinin Özelleşmesi. Din Sosyolojisi Araştırmaları, 2(2), 21-34. https://izlik.org/JA99PB49FN
AMA
1.Bozkurt R. Dinin Özelleşmesi. DİSAR. 2022;2(2):21-34. https://izlik.org/JA99PB49FN
Chicago
Bozkurt, Recep. 2022. “Dinin Özelleşmesi”. Din Sosyolojisi Araştırmaları 2 (2): 21-34. https://izlik.org/JA99PB49FN.
EndNote
Bozkurt R (01 Nisan 2022) Dinin Özelleşmesi. Din Sosyolojisi Araştırmaları 2 2 21–34.
IEEE
[1]R. Bozkurt, “Dinin Özelleşmesi”, DİSAR, c. 2, sy 2, ss. 21–34, Nis. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99PB49FN
ISNAD
Bozkurt, Recep. “Dinin Özelleşmesi”. Din Sosyolojisi Araştırmaları 2/2 (01 Nisan 2022): 21-34. https://izlik.org/JA99PB49FN.
JAMA
1.Bozkurt R. Dinin Özelleşmesi. DİSAR. 2022;2:21–34.
MLA
Bozkurt, Recep. “Dinin Özelleşmesi”. Din Sosyolojisi Araştırmaları, c. 2, sy 2, Nisan 2022, ss. 21-34, https://izlik.org/JA99PB49FN.
Vancouver
1.Recep Bozkurt. Dinin Özelleşmesi. DİSAR [Internet]. 01 Nisan 2022;2(2):21-34. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99PB49FN