Türkiye’de Din-Devlet İlişkisi ve İmâmiyye Şîası (Darıca Örneği)

Bu çalışmanın amacı Türkiye’de yaşayan dini gruplardan İmâmiyye Şîası (Caferiyye-İsnâaşeriyye)’na mensup nüfusun din-devlet ilişkilerine bakış açısını Darıca örneği üzerinden incelemektir. Konuyla ilgili literatür gözden geçirilmiştir. Ancak Şii nüfusun yaşadıkları şehirlere, takip ettikleri dini liderlere göre fikirlerinde farklılıklar olduğu görülmüştür. Bu sebeple hem literatür üzerinden hem de Kocaeli/Darıca’da bulunan vakıf ve camilerde görevli mezhep mensuplarıyla yapılan görüşmelerden hareketle; Burada yaşayan Şii nüfusun, Türkiye’deki din-devlet ilişkisini nasıl değerlendirdikleri analiz edilmiştir. Din ve vicdan özgürlüğü, İmâmiyye Şîası ve din eğitimi, devlet erkleriyle ilişkiler, siyasi temsil, toplumun diğer unsurlarıyla iletişim ve uyum gibi konular irdelenmiştir. Türkiye’de sayıca azınlık konumunda olan Şiiler, zaman zaman sorunlar yaşansa da Sünni nüfusla genel anlamda uyum içindedirler. Eksiklik ya da problemlere baktığımızda; Türkiye’de Şii mezhebini temel alan İlahiyat Fakültesi’nin olmayışı, mezheplerini öğrenmede güçlükler çıkarmaktadır. Ayrıca siyasette ve Diyanet’te yeterli düzeyde temsil edilmedikleri, mevcut din eğitiminde İmamiyye Şîası’nın gereken seviyede anlatılmadığı ifade edilmektedir. Temsillerinin artırıldığı, diğer dini gruplara sağlanan hakların kendilerine de aynı ölçüde sağlandığı, daha dengeli bir din-devlet ilişkisinde yaşamayı talep ettikleri görülmektedir. Devletin mezheplere eşit yaklaşımının, Şiilerin toplumsal uyum ve iletişimlerini olumlu yönde etkileyeceği anlaşılmıştır.