Araştırma Makalesi

Sultan I. Ahmed Tarafından Sadrazam Malkoçoğlu Ali Paşa’ya Tevcih Edilen Engürüs Seferi Serdarlığı Beratı

Cilt: 23 Sayı: 44 1 Temmuz 2018
PDF İndir

Sultan I. Ahmed Tarafından Sadrazam Malkoçoğlu Ali Paşa’ya Tevcih Edilen Engürüs Seferi Serdarlığı Beratı

Öz

Padişah tarafından sadrazamlara tevcih edilen serdarlık beratları Osmanlı bürokrasisinin işleyişini ve tarihî gelişimini anlamak açısından vazgeçilmez kaynaklardandır. Bu makalede, Sultan I. Ahmed (1603-1617) tarafından Sadrazam Malkoçoğlu Ali Paşa’ya (ö. 1604) 2 Şubat 1604 (1 Ramazan 1012) tarihinde verilen ve Reisülküttab Sarı Abdullah Efendi’nin (ö. 1660) Düstûru’l-inşâ isimli münşeâtında yer alan serdarlık beratı incelenmektedir. Ayrıca, Ali Paşa’ya verilen serdarlık beratı Düstûru’l-inşâ’daki diğer serdarlık beratlarıyla ve Osmanlı Arşivi’nde yer alan bazı serdarlık beratlarıyla karşılaştırılmaktadır. Osmanlıların Rumeli’deki fetihlerine önemli katkılarda bulunan Malkoçoğlu ailesinin tarihinde önemli bir yere sahip olan Ali Paşa aslen Bosnalıdır. Ali Paşa, Enderun’da eğitim almış, Mısır valiliği yapmıştı ve Sadrazam olarak atandıktan sonra serdarlık vazifesiyle Engürüs yani Macaristan cephesine gönderilmişti. Budin’e ulaşamadan Belgrad’da vefat eden Ali Paşa’ya verilen serdarlık beratı onun ismini ölümsüz kılacak niteliktedir. Bu beratta Budin fatihi Kanuni Sultan Süleyman (hük. 1520-1566) ve Eğri fatihi Sultan III. Mehmed’in (hük. 1595-1603) isimleri büyük bir saygı ve özlemle anılmaktadır. Osmanlı sadrazamının Eflatun ve Aristo gibi maharet sahibi olduğu vurgulanmaktadır. Diğer serdarlık beratlarında pek rastlamadığımız bu ifadeler, bu belgenin orijinalliğine işaret etmektedir. Beratta ilgi çeken diğer bir husus ise, düşmanın Nuh peygambere isyan eden kavme benzetilmesidir. Diğer serdarlık beratlarında olduğu gibi, bu beratta da serdarlık vazifesi verilen sadrazamın sefer esnasında ne denli geniş yetkilere sahip olduğunu görmekteyiz. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aktepe, M. Münir. “İpşir Mustafa Paşa (ö. 1065/1655).” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 22: 375-76.
  2. Akün, Ömer Faruk. “Sarı Abdullah Efendi (1584-1660).” Milli Eğitim Bakanlığı İslam Ansiklopedisi, 10: 216-19.
  3. Altaylı, Yasemin. “Budin Beylerbeyi Arslan Paşa (1565-1566).” Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi (OTAM) 19 (2006): 33-51.
  4. Aytekin, Ülker. “Sarı Abdullah Efendi ve Mesnevi-i Şerif Şerhi.” Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2002.
  5. Bayram, Fatih. “Spengler ve Tanpınar’da İnsan ve Zaman Tasavvuru.” Medeniyet ve Klasik, ed. Halit Özkan, Nurullah Ardıç, Alim Arlı, 57-65. İstanbul: Klasik Yayınları, 2007.
  6. Başar, Fahamettin. “Malkoçoğulları.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 27: 537-38.
  7. BOA, DVNS. MHM. d, 19/316, 12 Safer 980 (24 Haziran 1572).
  8. BOA, DVNS. MHM. d, 19/547, 26 Rebiülevvel 980 (6 Ağustos 1572).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2018

Gönderilme Tarihi

9 Mayıs 2018

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 23 Sayı: 44

Kaynak Göster

Chicago
Bayram, Fatih. 2018. “Sultan I. Ahmed Tarafından Sadrazam Malkoçoğlu Ali Paşa’ya Tevcih Edilen Engürüs Seferi Serdarlığı Beratı”. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 23 (44). https://doi.org/10.20519/divan.448298.

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJmaWxlIiwicGF0aCI6IjYyNTgvM2U5OS84YTEwLzY5OTllNmUxMmY3MTM4LjA2MDcxMzIwLnBuZyIsImV4cCI6MTc3MTY5NzQ1Nywibm9uY2UiOiJmNjdkZWNiZGUyODhkMmI1NDUwMzBiNmE4MWVjZjc0ZiJ9.n0wErq7lWZtioBr7kDGGISFPodpNHKnBfwTzXMjP-7Q