62.Sayı Teması: YAPAY ZEKÂ

Makale Başvuru Tarihleri: 10.08.2026 - 10.10.2026

Disiplinlerarası ve mukayeseli çalışmaları önceleyerek 1996 yılından itibaren akademik ve entelektüel hayata katkı sunan Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, Ocak 2027'de yayımlanacak 62. sayısını “Yapay Zekâ” temasına ayırmıştır.

Yapay zekâ, bir teknik ve mühendislik başarısı olmanın ötesinde, hayat alanlarımızın tümüne sirayet etmesiyle insanı, bilgiyi, doğayı, kurumları ve geleceği yeniden düşünmenin ve araştırmaların odağına taşıyan; mevcut bilgi birikimlerinin yeniden müzakeresini gerektiren tarihsel bir duruma işaret etmektedir.

Zihin, bilinç, anlam ve failliğe dair kadim felsefi tartışmaları yeniden canlandıran; eğitimden araştırmaya, hakemlikten yayına bilimsel alanı dönüştürmeye zorlayan ve insanlığın yüzyıllar içinde inşa ettiği kurumların yeniden yapılandırılmasını beraberinde getiren yapay zekâ, disiplinlerarası araştırmaların ana konusu hâline gelmiştir.

Buradan hareketle Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, araştırmacıları ve bilim insanlarını, disiplinlerarası perspektiften hareketle yapay zekâyı odağına alan araştırma ve çalışmalarıyla özgün, eleştirel ve derinlikli katkı sunmaya davet ediyor. Temel amaç yapay zekâ etrafındaki gündelik heyecan ve felaket söylemlerinin ötesine geçerek; felsefe, bilim, tarih, sosyoloji, siyaset bilimi, hukuk, iktisat, ilahiyat, iletişim, edebiyat ve sanat gibi alanların kavramsal araçlarıyla düşünülmüş, araştırmalarla zenginleştirilmiş kalıcı bir tartışma zeminin oluşturulmasıdır. 

Bu çerçevede Dîvân; akademisyen ve araştırmacıların yanı sıra politika geliştiricileri ve uygulayıcılar ile sektör profesyonellerini de yapay zekâyı çok boyutlu bir perspektifle aşağıdaki ana konular kapsamında ele almaya davet etmektedir. 

Temalar

• Yapay Zekâ ve Felsefe: Varlık, Bilgi ve Değer
• Yapay Zekâ ve Bilim (Doğa-Fen, Mühendislik, Tıp-Sağlık, Sosyal ve Beşeri): Kurum, Aktör ve Bilgi
• Yapay Zekâ ve Siyasal-Toplumsal Örgütlenme:aile, devlet, özel sektör ve sivil toplum
• Yapay Zekâ ve Regülasyon Arayışları: ulusal ve uluslararası düzen ve hukuk
• Yapay Zekâ, İnsan ve İletişim: insan, makine-insan iletişimi, medya ve insani iletişim

Yazı Türleri

• Araştırma makaleleri: Özgün, kuramsal veya ampirik çalışmalar
• Değerlendirme / tartışma yazıları: Kavramsal ve kuramsal müdahaleler ile literatür değerlendirmeleri
• Araştırma notları: Güncel gelişmeleri birincil ve ikincil kaynaklara dayanarak ele alan, makale kapsamına ulaşmayan yazılar

• Kitap değerlendirmeleri: Yapay zekâ literatürüne dair güncel eserlerin eleştirel incelemeleri

   

  ***

63.Sayı Teması: ÜNİVERSİTE

Makale Başvuru Tarihleri: 01.02.2027- 01.05.2027

Disiplinlerarası ve mukayeseli çalışmaları önceleyerek 1996 yılından itibaren akademik ve entelektüel hayata katkı sunan Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, Temmuz 2027'de yayımlanacak 63. sayısını “Üniversite” temasına ayırmıştır. 

Batı modernliği içinde iki yüzyılı aşkın ve Türkiye’de de 150 yılı aşan tarihiyle modern üniversite, daha önceki krizlerin yanında dijitalleşmenin bilgi üretimini, eğitim-öğretim süreçlerini ve akademik hayatın bütün veçhelerini dönüştürdüğü bir dönemde yoğun biçimde tartışılmaktadır. Zaman zaman varlığını sorgulanır hale getiren tartışmalar olmakla birlikte bir yükseköğretim kurumu olarak üniversiteye, kurumsallaşmasına, gördüğü işleve dair yeniden yapılandırılma çabaları ve arayışları devam etmektedir. 

Bu çerçevede Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi; Türkiye tecrübesini odağa alarak mukayeseli ve disiplinlerarası bir perspektiften hareketle üniversite düşüncesini ve tarihini, kurumsal yapılanmayı, akademisyenliğin dönüşümünü, eğitim-öğretim süreçlerini, bilgi üretimini ve akademik yayıncılığı, toplumsal işlevi, dijitalleşmenin bu alanların her birinde yol açtığı dönüşümleri, yeniden yapılanma arayışlarını ve üniversitenin geleceğini bütünsel bir yeniden yapılanma perspektifiyle ele alan çalışmalara yer vermeyi hedeflemektedir.

Bu çerçevede konuya ilgi duyan araştırmacılar ile bilim insanlarını özgün araştırma ve değerlendirmeleriyle katkı sunmaya davet ediyoruz

Temalar

• Üniversite Düşüncesi: Felsefi ve Tarihî Temeller
• Türkiye’nin Üniversite Tecrübesi ve Arayışlar
• Bilgi Rejimlerinin Dönüşümü: Eğitim, Araştırma ve Disiplinler
• Üniversite Türleri, Kurumsal Yapı ve Yönetişim 
• Akademisyenlik ve Mesleki Dönüşümler 
• Bilgi Üretimi ve Akademik Yayıncılık
• Üniversitenin Toplumsal Yüzü: İşlev, Erişim, Eşit/siz/lik/, vd.
• Yeniden Yapılanma Arayışları ve Üniversitenin Geleceği

Yazı Türleri

• Araştırma makaleleri
• Değerlendirme / tartışma yazıları
• Araştırma notları
• Kitap değerlendirmeleri