Bocce ve Bowling Sporcularında Antrenör–Sporcu İlişkisi İle Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Arasındaki İlişki

Öz

Bu araştırmanın amacı, bocce ve bowling branşlarında aktif olarak spor yapan bireylerin antrenör–sporcu ilişkisi ile akılcı ve sezgisel karar verme stilleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma grubunu, aktif olarak bocce ve bowling sporu yapan 420 sporcu oluşturmuştur. Veriler, kişisel bilgi formu, antrenör–sporcu ilişkisi ölçeği ve akılcı ve sezgisel karar verme stilleri ölçeği ile toplanmıştır. Cinsiyet, milli sporcu olma ve gelir düzeyi değişkenlerine göre ölçek puanları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Branş değişkenine göre yapılan analizlerde, bowling sporcularının antrenör–sporcu ilişkisi uyumlu çalışma ve yakınlık alt boyutlarında bocce sporcularına göre daha yüksek puanlara sahip oldukları saptanmıştır. Korelasyon analizinde, antrenör–sporcu ilişkisi ölçeği alt boyutları ve toplam puanları arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Uyumlu çalışma, karşılıklı anlayış ve ortak hedef, yakınlık ve güven boyutları birbirleriyle ve toplam puanla aralığında güçlü pozitif korelasyonlar göstermiştir. Ayrıca antrenör–sporcu ilişkisi toplam puanı ile akılcı ve sezgisel karar verme alt boyutları arasında da orta düzeyde pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Bu bulgular, sporcuların antrenörleriyle kurdukları ilişkinin güçlendikçe karar verme becerilerinin de geliştiğini göstermektedir. Sonuç olarak, bocce ve bowling sporcularının genel ilişki düzeyleri benzer olsa da bowling sporcularının iletişim ve güven boyutlarında daha olumlu ilişkiler sergiledikleri; ayrıca güçlü antrenör–sporcu ilişkilerinin sporcuların karar verme süreçlerini desteklediği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Antrenör–sporcu ilişkisi
• karar verme stilleri
• bocce
• bowling

The Relationship Between Coach–Athlete Interaction and Rational and Intuitive Decision-Making Styles in Bocce and Bowling Athletes

Öz

The purpose of this study was to examine the relationship between the coach–athlete relationship and rational and intuitive decision-making styles among individuals actively participating in the sports of bocce and bowling. The study group of the research of 420 athletes who actively engage in bocce and bowling sports. Data were collected through a personal information form, the coach–athlete relationship scale , and the rational and ıntuitive decision-making styles scale . No significant differences were found in the scale scores according to gender, national athlete status, or income level. However, analyses by sport branch revealed that bowling athletes scored higher than bocce athletes in the compatible cooperation and closeness subdimensions of the Coach–Athlete Relationship Scale. The correlation analysis indicated strong, positive, and significant relationships among the subdimensions and total scores of the Coach–Athlete Relationship Scale. The subdimensions of compatible cooperation, mutual understanding and common goals, and closeness and trust showed strong positive correlations with one another and with the total score. In addition, moderate positive correlations were found between the total score of the coach–athlete relationship and the subdimensions of rational and intuitive decision-making styles. These findings suggest that as the strength of the coach–athlete relationship increases, athletes’ decision-making abilities also improve. In conclusion, although bocce and bowling athletes demonstrated generally similar relationship levels, bowling athletes exhibited more positive interactions in communication and trust dimensions, and stronger coach–athlete relationships were found to enhance athletes’ decision-making processes.

Anahtar Kelimeler

• Coach–athlete relationship
• rational and intuitive decision-making
• bocce
• bowling.

Kaynakça

1. Altıntaş, A. & Akalan, C. (2008). Sporda performansın psikolojik bileşenleri. Ankara: Gazi Kitabevi.
2. Baiocco, R., Laghi, F. & D’Alessio, M. (2009). Decision-making style among adolescents: Relationship with sensation seeking and locus of control. Journal of Adolescence, 32(4), 963–976. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2008.08.003
3. Başer, E. (1999). Spor psikolojisi: performansın psikolojik temelleri. Ankara: Bağırgan Yayımevi.
4. Behan, C. M., Meldrum, J. T., Pinel, B., & Code, J. (2020). Reciprocating Coach-Athlete Relationship Model (R-CARM): Trustworthiness for a Useful Tool. 11(05), 20227–20266. https://doi.org/10.15520/IJCRR.V11I05.808
5. Coykendall, T. (2014). Player preferences for coaching behaviors. https://fisherpub.sjfc.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1054&context=sport_undergrad
6. Çetinkaya, A. & Mutlu, T. O. (2024). Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin liderlik etme motivasyonlarının sezgisel (Sistem-1) ve akılcı (Sistem-2) karar verme biçimleri açısından incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 244–257. https://doi.org/10.61962/bsd.1505929
7. Doğan, O. (2005). Spor liderliği ve antrenörlük becerileri. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
8. Ekenci, M. T., Yücel, M. G. & Ekenci, G. (2017). Antrenör–sporcu ilişkisi ölçeğinin Türkiye için geçerlik ve güvenirlik analizi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(40), 1–13. https://doi.org/10.16992/ASOS.13234

9. Gesualdo, S. N. (2011). Investigating the role of gender on athlete leadership and coaching behaviours. https://scholar.uwindsor.ca/cgi/viewcontent.cgi?article=1260&context=etd
10. Güler, B. (2022). Sporcuların akılcı ve sezgisel karar verme stilleri ile zihinsel hazır oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sportif Bakış Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.33468/sbsebd.317
11. Güler, B., Mergan, B., Kargün, M. & Yazıcı, Ö. F. (2022). Sporcuların akılcı ve sezgisel karar verme stilleri ile zihinsel hazır oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(3), 381–396. https://doi.org/10.33468/sbsebd.317
12. Güllü, S. (2018). Sporcuların antrenör–sporcu ilişkisi ile sportmenlik yönelimleri üzerine bir araştırma. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(4), 190–204. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000403
13. Hunt, R. G., Krzystofiak, R. J., Meindl, J. R. & Yousry, A. M. (1989). Cognitive style and decision making. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 44(3), 436–453. https://doi.org/10.1016/0749-5978(89)90018-6
14. İme, Y., Kalı Soyer, M. & Keskinoğlu, M. Ş. (2020). Akılcı ve sezgisel karar verme stilleri ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(Eğitim ve Toplum Özel Sayısı), 5997–6005. https://doi.org/10.26466/opus.706177
15. Janbi, N. F. & Almuaythir, N. (2023). BowlingDL: A deep learning-based bowling players pose estimation and classification. Proceedings of the IEEE International Conference on Advanced Innovations in Smart Cities (ICAISC), 1–6. https://doi.org/10.1109/ICAISC56366.2023.10085434
16. Jowett, S. & Ntoumanis, N. (2004). The coach–athlete relationship questionnaire (CART–Q): Development and initial validation. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 14(4), 245–257. https://doi.org/10.1111/j.1600-0838.2003.00338.x
17. Jowett, S. (2005). The coach–athlete partnership. The Psychologist, 18(7), 412–415.
18. Jowett, S., Nicolas, M., & Yang, S. X. (2017). Unravelling the links between coach behaviour and coach-athlete relationships. 5(3), 10–19. https://www.scholarsresearchlibrary.com/abstract/unravelling-the-links-between-coach-behaviour-and-coachathlete-relationships-13400.html
19. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.
20. Konter, E. (2006). Sporda psikolojik hazırlık ve performans. Ankara: Nobel Yayıncılık.
21. Kuit, W. (2018). Development and evaluation of the coach-athlete relationship enhancement intervention.
22. Kuruzović, N., & Đorić, V. (2023). Relations of coach-athlete relationship’ quality and athlete psychosocial functioning: a systematic review. SportLogia, 19(1). https://doi.org/10.7251/sgia2319002k
23. Küçük, H., & Söyler, M. (2024). Bireysel ve Takım Sporları Antrenörlerinin Karar Verme Stillerinin İncelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1410019
24. López de Subijana, C., Martin, L. J., Ramos, J., & Côté, J. (2021). How coach leadership is related to the coach-athlete relationship in elite sport: International Journal of Sports Science & Coaching, 16(6), 1239–1246. https://doi.org/10.1177/17479541211021523
25. Magle, A. (2010). The influence of the coach-athlete relationship on coaching efficacy. https://scholars.unh.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1576&context=thesis
26. Miller, D. C. & Byrnes, J. P. (2001). Adolescents’ decision making in social situations: A self-regulation perspective. Journal of Applied Developmental Psychology, 22(3), 237–256. https://doi.org/10.1016/S0193-3973(01)00083-5
27. Nacar, E., Karagözoğlu, C. & İkizler, C. (2011). Sporda psikolojik faktörlerin performansa etkisi. Spor Bilimleri Dergisi, 22(2), 75–88.
28. Philips, L. A., Fletcher, J. M., Marks, A. D. G. & Hine, D. W. (2016). Thinking styles and decision-making: A meta-analytic review. Personality and Individual Differences, 99, 38–49. https://doi.org/10.1016/j.paid.2016.04.010
29. Phillips, K., Jowett, S., Krukowska-Burke, A., & Rhind, D. (2025). Building strong partnerships: Understanding the mechanisms by which quality coach-athlete relationships affect objective performance in professional cricket. International Journal of Sports Science & Coaching. https://doi.org/10.1177/17479541251371558
30. Ramazanoğlu, F. (2018). Investigation of relationship between coach and athlete in terms of different variables. universal Journal of Educational Research, 6(7), 1431–1436. https://doi.org/10.13189/UJER.2018.060703
31. Scott, S. G. & Bruce, R. A. (1995). Decision-making style: The development and assessment of a new measure. Educational and Psychological Measurement, 55(5), 818–831. https://doi.org/10.1177/0013164495055005017
32. Sunay, H. & Saracaloğlu, A. S. (2003). Antrenörlükte başarıyı etkileyen faktörler. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(2), 35–48.
33. Varol, S. & Türkmen, M. (2021). Bocce lig sporcularının antrenör–sporcu ilişkisi ile sporda prososyal ve antisosyal davranış düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. International Journal of Contemporary Educational Studies (IntJCES), 7(1), 19–34.
34. Yuan, X. (2024). The role of coach-athlete relationship in enhancing team sport performance: a multi-sport perspective. Journal of Education and Educational Research, 8(2), 395–406. https://doi.org/10.54097/t0m5m641
35. Zhao, C. M., & Jowett, S. (2023). Before supporting athletes, evaluate your coach–athlete relationship: Exploring the link between coach leadership and coach–athlete relationship. International Journal of Sports Science & Coaching 18(3), 633–641. https://doi.org/10.1177/17479541221148113