Araştırma Makalesi

Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği: İç Tutarlılık ve Geçerlik

Cilt: 5 Sayı: 1 29 Nisan 2022
PDF İndir
EN TR

Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği: İç Tutarlılık ve Geçerlik

Öz

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) sınıflandırması olan sağlık ve işlevselliğin uluslararası sınıflandırması (ICF) bütüncül kavramsal bir çerçeve sunmaktadır. ICF bireyin konuşma bozukluğu şiddetinin yanı sıra bu durumun bireyin yaşamına olan etkisinin ve bağlamsal faktörlerin değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Amaç: Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği (BAÖ), ICF’de ifade edilen çevresel faktörler açısından anlaşılırlığı değerlendiren bir ölçektir. Bu araştırmada BAÖ ölçeğinin güvenirlik için iç tutarlık ve geçerlik için ölçüt temelli geçerlik çalışması yapılması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmaya konuşma sesi bozukluğu olan 5-7 yaşları arasında 26 çocuk ve ebeveyni katılmıştır. Ebeveynler BAÖ ölçeğini doldurmuşlardır. Katılımcı çocuklara ise Sesletim Sesbilgisel Testi Sesletim alt testi (SST-SET) uygulanmış ve puanlarına göre hafif, orta, ileri, çok ileri sorun olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. Çocukların spontane konuşma kaydından doğru ünsüz üretim yüzdesi (DZY) hesaplanmıştır. DZY’ye göre katılımcılar hafif, hafif-orta, orta ve şiddetli olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. SST-SET, DZY puanları arasındaki ve BAÖ-DZY puanları arasında ilişki Spearman, SST-SET ve BAÖ puanları arasındaki ilişki ise Pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. SST-SET şiddet gruplarının BAÖ puanları arasındaki fark Kruskal Wallis, gruplar arası fark Mann Whitney U testi, DZY grupları BAÖ puanları arasındaki fark ANOVA, gruplar arası fark Bonferroni düzeltmesi ile analiz edilmiş, BAÖ iç tutarlılığı için Cronbach (CA) güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Bulgular: SST-SET ve DZY arasında (r= 0,924; p<0,001), DZY-BAÖ (r= 0,962; p<0,001), SST-SET ve BAÖ (r= 0,885; p<0,001) anlamlı, pozitif yönlü, yüksek düzeyde korelasyon, SST-SET grupları BAÖ puanları arasında ise anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,001). DZY grupları BAÖ puanları arasında (p<0,00) ve hafif ile hafif-orta (p<0,05), hafif ile orta derece şiddetli (p<0,001), hafif ile şiddetli (p<0,001), hafif orta ile orta derece şiddetli (p<0,05) ve hafif orta ile şiddetli (p<0,001) çocukların BAÖ puanları arasında anlamlı farklılık vardır. BAÖ iç tutarlığı CA katsayısı 0,957 (mükemmel) olarak elde edilmiştir. Sonuç: BAÖ Türkçe alan yazında anlaşılırlığın tanımlanmasında kullanılabilecek mükemmel iç tutarlılığa sahip, geçerli bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Anlaşılırlık, konuşma sesi bozuklukları, bağlam içi anlaşılırlık ölçeği, dil ve konuşma değerlendirmesi, ICF, ICF, ICF, ICF

Kaynakça

  1. Büyüköztürk, S. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (27. baskı., sayfa 32). Ankara: Pege Akademi.
  2. Bademci, V. (2019). Geçerlik: Nedir? Ne değildir? JRES, 6(2), 373-385.
  3. Kent, R., Miolo, G., & Bloedel, S. (1994). The Intelligibility of Children’s Speech: A Review of Evaluation Procedures. American Journal of Speech-Language Pathology, 3(2), 81–95. https://doi.org/10.1044/1058-0360.0302.81
  4. Kilic, S. (2016). Cronbach's alpha reliability coefficient. Journal Of Mood Disorders, 6(1), 47. doi: 10.5455/jmood.20160307122823
  5. Lousada, M., Sa-Couto, P., Sutre, D., Figueiredo, C., Fazenda, M., Lousada, M. J., & Valente, A. R. (2019). Validity and reliability of the Intelligibility in Context Scale: European Portuguese version. Clinical Linguistics and Phonetics, 33(12), 1125–1138. https://doi.org/10.1080/02699206.2019.1589579
  6. McLeod, Sharynne, McCormak, J. (2007). Application of the ICF and ICF‐CY to children with speech impairment. Seminars in Speech and Language, 28(4), 254–264. https://doi.org/10.1055/s
  7. McLeod, S. (2006). An holistic view of a child with unintelligible speech: Insights from the ICF and ICF-CY. 8(September), 293–315. https://doi.org/10.1080/14417040600824944
  8. McLeod, S. (2020). Intelligibility in Context Scale: cross-linguistic use, validity, and reliability. Speech, Language and Hearing, 23(1), 9–16. https://doi.org/10.1080/2050571X.2020.1718837
  9. McLeod, S., Harrison, L. J., & McCormack, J. (2012). The intelligibility in context scale: Validity and reliability of a subjective rating measure. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 55(2), 648–655. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2011/10-0130)
  10. Miller, N. (2013). Measuring up to speech intelligibility. International Journal of Language and Communication Disorders, 48(6), 601–612. https://doi.org/10.1111/1460-6984.12061

Kaynak Göster

APA
Şanlı, N. (2022). Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği: İç Tutarlılık ve Geçerlik. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 5(1), 1-22. https://izlik.org/JA76BX78JD
AMA
1.Şanlı N. Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği: İç Tutarlılık ve Geçerlik. DKYAD. 2022;5(1):1-22. https://izlik.org/JA76BX78JD
Chicago
Şanlı, Nida. 2022. “Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği: İç Tutarlılık ve Geçerlik”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 5 (1): 1-22. https://izlik.org/JA76BX78JD.
EndNote
Şanlı N (01 Nisan 2022) Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği: İç Tutarlılık ve Geçerlik. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 5 1 1–22.
IEEE
[1]N. Şanlı, “Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği: İç Tutarlılık ve Geçerlik”, DKYAD, c. 5, sy 1, ss. 1–22, Nis. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76BX78JD
ISNAD
Şanlı, Nida. “Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği: İç Tutarlılık ve Geçerlik”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 5/1 (01 Nisan 2022): 1-22. https://izlik.org/JA76BX78JD.
JAMA
1.Şanlı N. Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği: İç Tutarlılık ve Geçerlik. DKYAD. 2022;5:1–22.
MLA
Şanlı, Nida. “Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği: İç Tutarlılık ve Geçerlik”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2022, ss. 1-22, https://izlik.org/JA76BX78JD.
Vancouver
1.Nida Şanlı. Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği: İç Tutarlılık ve Geçerlik. DKYAD [Internet]. 01 Nisan 2022;5(1):1-22. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76BX78JD