Derleme

Nöromodülasyon Kavramı ve İnme Sonrası Afazi Müdahalesindeki Güncel Rolü

Cilt: 7 Sayı: 2 29 Ağustos 2024
PDF İndir
EN TR

Nöromodülasyon Kavramı ve İnme Sonrası Afazi Müdahalesindeki Güncel Rolü

Öz

Amaç: Afazi, beyinin sol hemisferindeki dil alanlarının hasar görmesiyle ortaya çıkar. Bu durum, iletişim yeteneklerinin derinden etkilenmesine yol açmaktadır. Altın standart olarak kabul edilen dil ve konuşma terapisi, afazi rehabilitasyonunda ve iletişim becerilerinin yeniden kazandırılmasında kritik öneme sahiptir. Geleneksel terapi yaklaşımının yanı sıra, son yıllarda giderek yaygınlaşan Transkraniyal Manyetik Uyarım ve Transkraniyal Doğru Akım Uyarımı gibi girişimsel olmayan beyin uyarımı yöntemlerinin de özellikle inme sonrası afazi yönetiminde etkili olduğu öne sürülmektedir. Bu derleme yazısında inme sonrası afazi rehabilitasyonunda kullanılan beyin uyarımı uygulamaları ve çeşitli uyarım protokolleri incelenerek, klinik pratikte bu tür alternatif uygulamalara yönelik farkındalığı artırmak, afazide nöromodülasyon uygulamalarına ilişkin alanyazın yönelim ve bulgularını ortaya koyarak kuramsal ya da deneysel çalışmaları teşvik etmek ve bu konuda çalışma yapmayı düşünenler için genel bir çerçeve oluşturmak amaçlanmıştır. Yöntem: Literatür taraması, “TMS”, “tDCS”, “aphasia”, “post-stroke aphasia” ve “non-fluent chronica aphasia” gibi arama terimleri ile PubMed ve Google Scholar gibi veri tabanları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Arama sonuçları, çalışmaların yıllık bazda sınıflandırılması ve konuya özgü içeriklerin incelenmesiyle derlenmiştir. Bulgular: Derlemeden ortaya çıkan sonuçlar, nöromodülatör araçların inme sonrası afazi rehabilitasyonunda özellikle standart dil ve konuşma terapisi ile kombine edildiğinde iyileşme sürecini hızlandırdığını, akıcılık, adlandırma ve tekrarlama gibi dil becerilerini desteklediğini göstermektedir. Sonuç: Beyin uyarım yöntemlerinin inme sonrası afazi yönetimindeki etkililiği, güvenirliği, uzun dönem etkileri için gereken optimal stimülasyon parametreleri ve ayrıca terapötik etkilerinin altında yatan mekanizmaları aydınlatmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulsa da bu teknikler afazi rehabilitasyonunda hem iletişim becerilerini hem de yaşam kalitesini artırmak adına değerli bir araç haline gelmiş görünmektedir.

Anahtar Kelimeler

afazi , inme sonrası afazi , nöromodülasyon , transkraniyal manyetik stimülasyon , transkraniyal doğru akım uyarımı

Kaynakça

  1. Abel, S., Weiller, C., Huber, W., Willmes, K., ve Specht, K. (2015). Therapy-induced brain reorganization patterns in aphasia. Brain, 138(4), 1097-1112. https://doi.org/10.1093/brain/awv022
  2. Amiaz, R., Levy, D., Vainiger, D., Grunhaus, L., ve Zangen, A. (2009). Repeated high-frequency transcranial magnetic stimulation over the dorsolateral prefrontal cortex reduces cigarette craving and consumption. Addiction, 104(4), 653-660. https://doi.org/10.1111/j.1360-0443.2008.02448.x
  3. Antal, A., Alekseichuk, I., Bikson, M., Brockmöller, J., Brunoni, A. R., Chen, R., Cohen, L. G., Dowthwaite, G., Ellrich, J., Flöel, A., Fregni, F., George, M. S., Hamilton, R., Haueisen, J., Herrmann, C. S., Hummel, F. C., Lefaucheur, J. P., Liebetanz, D., Loo, C. K., … Paulus, W. (2017). Low intensity transcranial electric stimulation: Safety, ethical, legal regulatory and application guidelines. Clinical Neurophysiology, 128(9), 1774-1809. https://doi.org/10.1016/j.clinph.2017.06.001 Ardila, A. (2010). A review of conduction aphasia. Current Neurology and Neuroscience Reports, 10(6), 499-503. https://doi.org/10.1007/s11910-010-0142-2
  4. Baizabal-Carvallo, J. F., Kagnoff, M. N., Jimenez-Shahed, J., Fekete, R., ve Jankovic, J. (2014). The safety and efficacy of thalamic deep brain stimulation in essential tremor: 10 years and beyond. Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry, 85(5), 567-572. https://doi.org/10.1136/jnnp-2013-304943
  5. Baker, J. M., Rorden, C., ve Epstein, A. (2009). Improvement in aphasia after repetitive transcranial magnetic stimulation. Journal of Cognitive Neuroscience, 21(9), 1677-1689. https://doi.org/10.1162/jocn.2009.21120
  6. Baker, S. S., & Swinburn, K. (2009). The efficacy of speech and language therapy in chronic aphasia: A meta-analysis. Aphasiology, 23(10), 1254-1270. https://doi.org/10.1080/02687030802624953
  7. Baker, J. M., Rorden, C., ve Fridriksson, J. (2010). Using transcranial direct-current stimulation to treat stroke patients with aphasia. Stroke, 41(6), 1229-1236. https://doi.org/10.1161/STROKEAHA.109.576785
  8. Barker, A. T., Jalinous, R., ve Freeston, I. L. (1985). Non-invasive magnetic stimulation of human motor cortex. The Lancet, 325(8437), 1106-1107. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(85)92413-4
  9. Barwood, C. H. S., Murdoch, B. E., Whelan, B.-M., Lloyd, D., Riek, S., O’Sullivan, J., Coulthard, A., Wong, A., Aitken, P., ve Hall, G. (2011). The effects of low frequency repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS) and sham condition rTMS on behavioural language in chronic non-fluent aphasia: Short term outcomes. NeuroRehabilitation, 28(2), 113-128. https://doi.org/10.3233/NRE-2011-0640
  10. Bikson, M., & Edwards, D. J. (2017). Transcranial direct current stimulation: A meta-analysis of clinical trials and a look into future research. Frontiers in Human Neuroscience, 11, 1-19.

Kaynak Göster

APA
Kurada, H. Z. (2024). Nöromodülasyon Kavramı ve İnme Sonrası Afazi Müdahalesindeki Güncel Rolü. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 7(2), 226-256. https://doi.org/10.58563/dkyad-2024.72.5