Konuşma Sesi Bozukluğu Eştanısı Olan Kekeleyen Çocuklarda Fonolojik Beceriler ve İşleyen Bellek ile Kekemelik Şiddeti Arasındaki İlişki

Amaç: Bu çalışma, kekemeliği ve konuşma sesi bozukluğu (KSB) olan çocuklarda fonolojik farkındalık, çalışma belleği ve kekemelik şiddeti arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Yöntem: Çalışmaya, kekemeliği ve KSB olan, 6-8 yaş aralığında 25 çocuk (11 kız, 14 erkek) katılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan veri toplama araçları, Sesletim ve Sesbilgisi Testi’nin alt testi olan Sesletim Alt Testi (SET), Türkçe Fonolojik Farkındalık Testi (FFT), Kekemelik Şiddetini Değerlendirme Aracı – 4 (KEŞİDA – 4) ve Çalışma Belleği Ölçeğidir. İstatistiksel analizler IBM SPSS 27 ile gerçekleştirilmiştir. Ölçekler arasındaki ilişki düzeyi ve yönü, Pearson korelasyon yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bulgular: Kekemelik şiddeti ve sesletim becerileri ilişkisine bakıldığında, kekemelik şiddeti ile SET (ham puan) arasında orta düzeyde negatif bir ilişki tespit edilmiştir (r= -.45, p<.05). Kekemelik şiddeti ve sesbilgisi becerileri ilişkisine bakıldığında FFT ile kekemelik şiddeti arasında yüksek düzeyde negatif bir ilişki bulunmuştur (r = -.59, p<.01). Kekemelik şiddeti ve çalışma belleği becerileri ilişkisine bakıldığında kekemelik şiddeti ile Çalışma Belleği Ölçeği (Ham Puan) arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (r = -.13, p >.05). Sonuç: Genel olarak, kekemelik şiddetinin sesletim (artikülasyon) ve fonolojik farkındalık becerileriyle negatif yönde ilişkili olduğu ifade edilebilir. Bu durum, artikülasyon ve fonolojik farkındalık becerileri arttıkça kekemelik şiddetinin azalabileceği (veya tersi) şeklinde yorumlanabilir. Bu çalışmanın bulguları doğrultusunda, fonolojik farkındalık becerilerinin kekemelik şiddeti ile yakından ilişkili olduğu düşünülmektedir. Kekemelik şiddetinin fonolojik farkındalık ve çalışma belleği becerileri ile ilişkisini inceleyen bu araştırma, dil ve konuşma terapistlerinin kekemeliği ve KSB’si olan çocukların değerlendirmesinde dikkate almaları gereken önemli faktörleri ortaya koymaktadır. Kekemelik şiddeti ile çalışma belleği becerileri arasındaki ilişki incelendiğinde ise, kekemelik şiddeti ile Çalışma Belleği Ölçeği puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu bulgu, çalışma belleği kapasitesinin kekemelik şiddeti üzerinde doğrudan bir rolü olmayabileceğini göstermektedir.

Purpose: The aim of this study is to examine the relationship between phonological awareness skills, working memory performance, and stuttering severity in children with stuttering and comorbid speech sound disorders (SSD). Method: In this study, the relational screening model was the descriptive method that was used. Before the study, approval was obtained from the Üsküdar University Non-Interventional Ethics Committee. Written informed consent was obtained from all participants, and the entire process was carried out in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki. Twenty-five monolingual Turkish-speaking children were recruited from rehabilitation centres located in Istanbul in this study (11 girls, 14 boys), aged between 6 and 8 years. All of the participants were diagnosed with stuttering and comorbid SSD by an experienced speech and language therapist. Other inclusion criteria of the study were not using any medication that may affect their cognitive functions and having no known or identified mental, auditory, visual, or physical problems. The data collection tools used in the study included the articulation subtest (SET) of the Turkish Articulation and Phonology Test (SST), the Turkish Phonological Awareness Test (FFT), the Working Memory Scale, and the Turkish version of the Stuttering Severity Instrument–Fourth Edition (SSI-4). Statistical analyses were conducted by using IBM Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) version 27. Prior to the analysis, the normality assumptions of the measurement tools were evaluated using the skewness and kurtosis tests. The direction and strength of the relationships between the scales were examined using Pearson correlation analysis. Results: A moderate negative correlation was found between stuttering severity and articulation skills (r = -.45, p= < .05). A strong negative correlation was identified between phonological awareness skills (measured by FFT) and stuttering severity (r = -.59, p < .01). However, there was no significant correlation between working memory (raw scores) and stuttering severity (r = -.13, p >.05). Conclusion: Overall, it can be concluded that stuttering severity is negatively correlated with phonological awareness and articulation skills. In other words, findings suggest that higher phonological awareness skills is negatively correlated with stuttering severity, emphasizing the need for inclusion of phonological awareness activities in stuttering therapies. No significant relationship was found between working memory and stuttering severity. The absence of a significant correlation between working memory and stuttering severity indicates that working memory capacity may not have a direct impact on the severity of stuttering. However, the fact that verbal memory skills were low and visual memory performance was relatively high suggests that children may use cognitive compensation strategies. In addition, the fact that the visual memory subtest scores of children who stutter were higher than the verbal subtest scores supports the claim that this may be a compensatory mechanism. In sum, this study highlights the importance of the inclusion of phonological awareness and articulation abilities that speech and language therapists should consider in the assessment and intervention processes for children with stuttering and SSD.