Sulkus Vokaliste Lax Vox Terapisinin Etkililiği
Öz
Giriş: Sulkus vokalis, vokal foldların
serbest kenarına paralel olarak, genellikle çift taraflı simetrik şekilde
görülen oluk biçiminde bir oluşumdur. Sulkus vokalisin nedenini araştıran
yeterli çalışma yoktur ve etiyolojisi tam olarak anlaşılamamıştır. Alanyazında
konjenital, edinilmiş ve nedeni bilinmeyen olarak üç farklı nedenden
kaynaklandığı belirtilmektedir. Sulkus vokalisin yönetiminde tıbbı (cerrahi müdahale)
ve tıbbi olmayan yöntemler (ses terapisi, vokal hijyen ve davranış değişikliği
vs.) kullanılabilir. Amaç: Lax Vox
Ses terapisi çeşitli fonksiyonel ve organik ses bozukluklarında kullanılan
bütüncül bir terapi yaklaşımıdır. Bütüncül olması nedeniyle tüm vokal yolun
değişmesini ve eş zamanlı olarak zorlanmadan hareket etmesi hedeflenir. Bu
çalışmada, Sulkus vokalisi olan iki vakada Lax Vox Ses terapisinin
etkililiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem:
Sulkus vokalis tanılı olarak kliniğe başvuran bu iki vakada Lax Vox terapi
yöntemi ile 7 hafta boyunca terapi uygulanmıştır. Lax Vox cihazı ile ‘sessiz
üfleme, sostenuto, stacato ve portemento’ egzersizleri vakanın ilerleme hızına
bağlı olarak yaptırılmıştır. Terapi seansları arasında tüm egzersizlerin günde
altı defa yapılması istenmiştir. Bu
sayede, farklı perdelerde vakaların ses ranjı arttırılmaya çalışılmıştır.
Terapi sürecinde vakaların vokal hijyene dikkat etmesi de istenmiştir. Vakaların
terapi öncesi ve sonrası aletsel ve algısal değerlendirmeleri yapılmıştır. Bulgular: Genel olarak bakıldığında terapi
sonucunda, vokal foldların kapanma örüntüsünün daha iyi olduğu, maksimum
fonasyon süresinin arttığı ve s/z oranında ölçülebilir bir artış olduğu
belirlenmiştir. Lax Vox terapisinin birinci vakada daha etkili olduğu gözlemlenirken;
ikinci vakada maksimum fonasyon süresinde artış olsa da elde edilen artış
istenilen düzeyde değildir. Lax Vox ses terapisi her iki vakada da etkili bir
yöntem olmasına rağmen, vakalardan biri daha fazla fayda sağlamıştır. Bunun
sebebi kişisel motivasyon ve terapi sürecinde verilen egzersizleri düzenli bir
şekilde yapmak olarak açıklanabilir. Sonuç
ve Tartışma: Çalışmanın sonucunda, Sulkus Vokalis tanısı almış bu iki vakada
ses terapisinin ses kalitesini arttırmada etkili olduğu belirlenmiştir. Lax Vox
Terapidenin bütüncül doğası sayesinde tüm fonatuar mekanizmanın doğru çalışması
ve zorlanmadan koordineli hareketinin oluşması hedeflenir. Lax Vox Ses
terapisinin sayesinde konuşma mekanizmanın biyomedikal ve fiziksel süreçlerinin
değişmesini sağlar ve hastaların minimum efor ile ses üretimesine yardımcı
olur. Bu alanda yeterli çalışma olmadığı için, Lax Vox Ses terapisinin Sulkus vokalis’te
etkililiğini belirlemek için daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç
vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bakır, S. ve Kınış, V. (2012). İğ şekilli glotis: Sulkus vokalis, presbilarenks ve diğer nedenler. Dicle Tıp Dergisi, 39 (4), 614-622.
- Bengisu, S., Topbaş, S. ve Koçak, İ. (2008). Kas gerilimi disfonisi tip 1 hastalığı ile yumuşak fonasyon indeksi arasındaki ilişki ve ses terapisinin etkinliği. Kulak Burun Boğaz Ihtis Dergisi, 18(3),131-138.
- Denizoğlu, İ. (2013). Lax Vox Ses Terapisinde Yöntem ve Uygulamalar. Turkiye Klinikleri J E.N.T.-Special Topics. 2013;6(2):32-40.
- Mailander, E. ve ark. (2017). Lax Vox as a Voice Training Program for Teachers: A Pilot Study. Journal of Voice, Vol. 31, 262.e13-262.e22.
- Malmström, E. ve Hertegård, S. (2018). Background Factors and Subjective Voice Symptoms in Patients with Acquired Vocal Fold Scarring and Sulcus Vocalis. Folia Phoniatr Logop, 69, 125-130.
- Mendes, A. (2017). The Effects of Phonation Into Glass, Plastic, and LaxVox Tubes in Singers: A Systematic Review. Journal of Voice, 0892.
- Rajasudhakar, R. (2016). Effect of voice therapy in sulcus vocalis: A single case study. South African Journal of Communication Disordes, 63 (1), a146.
