Çocukluk Çağı Konuşma Apraksisinde Uygulanan Terapi Yöntemleri
Öz
Amaç: Bu araştırmada, Çocukluk Çağı Konuşma Apraksisinde (ÇÇKA) uygulanan terapi yöntemlerine yer verilmiştir. Bu sistematik derlemede ülkemizde bulunan dil ve konuşma terapistlerinin, çocukluk çağı konuşma apraksisi hakkında farkındalıklarını arttırmak, değerlendirme aşamasında etkin olmalarına yardımcı olabilmek ve uygulanabilecek olan terapi yöntemleri hakkında bilgilerini desteklemek amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmada 2000-2019 yılları arasında, çocukluk çağı konuşma apraksisi terapisini konu alan 34 yabancı kaynak kullanılmıştır. Seçilen kaynaklarda, çalışmanın amacına uygun bölümler bulunup düzenlenerek bu çalışma hazırlanmıştır. Bulgular: Apraksinin pek çok türü olmasına karşın, bu çalışmada ayrıntılı olarak 'Konuşma Apraksisinin’ yönetimi ve terapisi incelenmiştir. Konuşma apraksisi gelişimsel olarak ortaya çıktığında buna ‘Çocukluk Çağı Konuşma Apraksisi’ denmektedir. ÇÇKA terapisinde pek çok yaklaşımın uygulandığı bilinmektedir. Bu yaklaşımlar, motor temelli yaklaşım, dilsel temelli yaklaşım ve çoklu-model iletişim yaklaşımı olmak üzere 3 ana başlık etrafında toplanmaktadır. Sonuç: Motor temelli terapi yöntemlerini temel alan çalışmalar, çocukluk çağı konuşma apraksisine müdahalede, bozulmuş olan motor planlamayı ve motor programlamayı daha iyi yönettiğini söylemektedirler. Aynı çalışmalar; bütüncül uyaran terapi yöntemi, dinamik temporal taktil uyaran yöntemi ve PROMPT yöntemi en çok kullanılan ve etkililiği kanıtlanmış yöntemler olduğunu belirtmektedir. Ancak seçilen terapi yöntemi ne olursa olsun, uygulamanın bireyselleştirilmesi ve terapinin buna göre düzenlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kaynakça Aasland, W. A., Baum, S. R., & McFarland, D. H. (2006). Electropalatographic, acoustic, and perceptual data on adaptation to a palatal perturbation. The Journal of the Acoustical Society of America, 119(4), 2372-2381.
- American Speech-Language-HearingAssociation. (2007). Childhoodapraxia of speech.
- Ballard, K. J., Robin, D. A., McCabe, P., & McDonald, J. (2010). A treatment for dysprosody in childhood apraxia of speech. Journal of Speech, Language, and Hearing Research.
- Banajee, M., Dicarlo, C., & BURAS STRICKLIN, S. A. R. I. N. T. H. A. (2003). Core vocabulary determination for toddlers. Augmentative and Alternative Communication, 19(2), 67-73.
- Beathard, B., & Krout, R. E. (2008). A music therapy clinical case study of a girl with childhood apraxia of speech: Finding Lily's voice. The Arts in Psychotherapy, 35(2), 107-116.
- Binger, C. (2007). Aided AAC intervention for children with suspected childhood apraxia of speech. Perspectives on Augmentative and Alternative Communication, 16(1), 10-12.
- Buxbaum, L. J. (2001). Ideomotor apraxia: a call to action. Neurocase, 7(6), 445-458.
- Chainay, H., & Humphreys, G. W. (2003). Ideomotor and ideational apraxia in corticobasal degeneration: A case study. Neurocase, 9(2), 177-186.
- Dale, P. S., & Hayden, D. A. (2013). Treating speech subsystems in childhood apraxia of speech with tactual input: The PROMPT approach. American Journal of Speech-Language Pathology.
- Dodd, B., Crosbie, S., McIntosh, B., Holm, A., Harvey, C., Liddy, M., ... & Rigby, H. (2008). The impact of selecting different contrasts in phonological therapy. International Journal of Speech-Language Pathology, 10(5), 334-345.
