Araştırma Makalesi

Afazi Değerlendirmesinde Sözcük Düzeyi İşitsel Anlama Testi'nin (SİAT) Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Cilt: 7 Sayı: 2 29 Ağustos 2024
PDF İndir
EN TR

Afazi Değerlendirmesinde Sözcük Düzeyi İşitsel Anlama Testi'nin (SİAT) Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Amaç: Afazi edinilmiş bir dil bozukluğudur ve işitsel anlama becerisinin korunup korunmadığı afazi tipini belirlemek için ayırt edici özellik taşır. Bu çalışmada, afazili bireylerde işitsel anlamayı sözcük düzeyinde değerlendirmek üzere geliştirilen ilk Türkçe değerlendirme aracı olan Sözcük Düzeyi İşitsel Anlama Testi’nin (SİAT) geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması amaçlamıştır. Yöntem: Çalışmada ana dili Türkçe olan 18 yaş üzerinde 112 katılımcı (35 afazili ve 77 sağlıklı) yer almıştır. Geçerlik çalışması yapı ve ölçüt geçerliği analizleri ile gerçekleştirilmiş; güvenirliğe yönelik iç tutarlılık, istikrarlılık ve eşdeğerlilik analizleri yapılmıştır. ROC analizi ile kesme puanı belirlenmiştir. Ayrıca, afazi tipinin (tutuk ve akıcı) ve demografik değişkenlerin (yaş, eğitim, cinsiyet) afazili ve sağlıklı katılımcıların SİAT puanları üzerindeki etkisi incelenmiştir.. Bulgular: ADD’nin İşitsel Anlamayı Değerlendirme alt testi ile SİAT arasında pozitif yönlü güçlü bir korelasyon olduğu bulunmuştur (r=0,768; p<0,001). Madde analizine göre, testi oluşturan tüm maddelerin madde güçlük ve madde ayırt edicilik indekslerinin geçerli düzeyde olduğu ve hiçbir maddenin testten çıkarılmasına gerek olmadığı bulunmuştur. SİAT’ın bölümlerine ait iç tutarlılık düzeylerinin yeterli düzeyde olduğu görülmüştür (sırasıyla α=0,741; 0,791 ve 0,893). Test- tekrar test uygulamasında iki ölçüm arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,972; p<0,05). Puanlayıcılar arası güvenirlik için sınıflar arası korelasyon katsayısı 0,99 olarak hesaplanmış ve mükemmel derecede güvenilir (%95 CI [0,91-1,00], p<0,001) bulunmuştur. Afazili katılımcıların SİAT puanları afazi tipi, yaş, eğitim düzeyi ve cinsiyet değişkenlerinde farklılaşırken (p<0,05) sağlıklı katılımcıların SİAT puanlarının yalnızca eğitim düzeyinde farklılaştığı (p<0,05) görülmüştür. SİAT’a ait kesme değer puanı afazililer için 50 üzerinden 34,5 olarak belirlenmiştir. Sonuç: SİAT’ın Türkçe konuşan afazili bireylerin işitsel anlama becerilerinin sözcük düzeyinde değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir test olduğu ve SİAT puanının afazililerde yaş, cinsiyet, eğitim değişkenlerinde farklılaştığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

afazi , işitsel anlama , sözcük düzeyi işitsel anlama testi , geçerlik , güvenirlik

Kaynakça

  1. American Speech-Language-Hearing Association (2024, Nisan 1). https://www.asha.org/practice-portal/ clinical-topics/aphasia/
  2. Association Internationale Aphasie (2023, Ekim 17). http://www.aphasia-international.com/languages/usa/
  3. Atamaz, F., Yağız On, A., & Durmaz B. (2007). Ege aphasia test: Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi, 53:5-10.
  4. Babbie, E. (2016). The practice of social research (14. baskı). Cengage Learning.
  5. Bate, S., Kay, J., Code, C., Haslam, C., & Hallowell, B. (2010). Eighteen years on: What next for the PALPA? International Journal of Speech-Language Pathology, 12(3): 190–202. https://doi.org/10.3109/17549500903548825
  6. Beck, A.T, Ward, C.H., Mendelson, M., Mock, J., & Erbaugh, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of General Psychiatry, 4(6): 561-571. http://dx.doi.org/10.1001/archpsyc.1961.01710120031004
  7. Berndt, R. S., Mitchum, C. C., Haendiges, A. N., & Sandson, J. (1997). Verb retrieval in aphasia. 1. Characterizing single word impairments. Brain and Language, 56(1)- 68–106. https://doi.org/10.1006/brln.1997.1727
  8. Brown J, Pengas G, Dawson K, Brown L.A., & Clatworthy P. (2009). Self administered cognitive screening test (TYM) for detection of Alzheimer's disease: cross sectional study. BMJ (Clinical research ed.), 338, b2030. https://doi.org/10.1136/bmj.b2030
  9. Chapey, R., & Hallowell, B. (2001). Introduction to language intervention strategies in adult aphasia. Language intervention strategies in aphasia and related neurogenic communication disorders. R. Chapey (Ed.) (4. baskı). Lippincott Williams Wilkins.
  10. Cho-Reyes, S., & Thompson, C. K. (2012). Verb and sentence production and comprehension in aphasia: Northwestern assessment of verbs and sentences (NAVS). Aphasiology, 26(10), 1250–1277. https://doi.org/10.1080/02687038.2012.693584

Kaynak Göster

APA
Karabatak Sundet, M., & Maviş, İ. (2024). Afazi Değerlendirmesinde Sözcük Düzeyi İşitsel Anlama Testi’nin (SİAT) Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 7(2), 121-151. https://doi.org/10.58563/dkyad-2024.72.1