Bir Kültür Elçisi Olarak Turist Rehberi Adaylarının Rekabet Belirsizliği Algılarının Kariyer Planlarına Etkisi

Öz

Bu çalışma, Belirsizlik Yönetimi Teorisi çerçevesinde, turist rehberliği öğrencilerinin rekabet belirsizliğine yönelik algılarını ve bunun kariyer planlamalarına etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın çıkış noktasını 27 Nisan 2024 tarihinde yürürlüğe giren ve Türkçe rehberlik ile farklı disiplinlerden mezunlara açarak sektördeki rekabet koşullarını değiştiren 7500 Sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu ile Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninin benimsendiği bu araştırmada, Turizm Rehberliği bölümünde öğrenim gören 15 öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve veriler MAXQDA yazılımıyla tematik olarak analiz edilmiştir. Katılımcılar; sosyal ağlarını genişletme, yabancı dil yeterliliklerini geliştirme, kültür rotalarına yönelme ve belirli alanlarda uzmanlaşma olanaklarını önemli fırsatlar olarak görmektedir. Buna karşılık, turist rehberi sayısındaki artışa bağlı işsizlik kaygısı ve meslekî niteliğin zayıflayabileceğine yönelik endişeler öne çıkan riskler arasında yer almaktadır. Rekabet belirsizliği karşısında öğrencilerin büyük çoğunluğu uzmanlaşma yoluyla meslekte kalmayı planlarken, bazıları alternatif kariyer seçeneklerine yönelmeyi ve ikinci bir meslek edinmeyi düşünmektedir. Araştırma sonuçları, turist rehberliği eğitiminde kriz yönetimi, kariyer dayanıklılığı ve belirsizlikle başa çıkma becerilerine daha fazla yer verilmesi; ayrıca akademi-sektör iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Rekabet Belirsizliği
• Turist Rehberliği Öğrencileri
• Kariyer Planlama

Destekleyen Kurum

Anadolu Üniversitesi

Proje Numarası

823064

Etik Beyan

Bu çalışma için Anadolu Üniversitesi, Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulundan 10/12/2024 tarih ve 823064 sayılı kararı ile etik kurul onayı alınmıştır.

Teşekkür

Bu çalışma, Anadolu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu tarafından desteklenen SYL-2025-2814 numaralı “Algılanan Çevresel Belirsizliğin Turist Rehberlerinin Kariyer Planlamasına Etkisi” başlıklı yüksek lisans tez projesi kapsamında desteklenmektedir

As Cultural Ambassadors: The Impact of Tour Guide Candidates' Perceptions of Competitive Uncertainty on Their Career Plans

Öz

This study aims to examine tour guiding students’ Perceptions of Competitive Uncertainty and its influence on their career planning within the framework of Uncertainty Management Theory. The study is grounded in the Law No. 7500 Amendments to the Tourist Guiding Profession Law and the Law on Travel Agencies and the Association of Travel Agencies, which came into force on 27 April 2024 and altered the competitive conditions within the sector by opening Turkish-language guiding to graduates from different disciplines. Adopting a qualitative case study design, the research involved semi-structured interviews with 15 students enrolled in the Department of Tour Guiding. The collected data were analysed thematically using MAXQDA software. Participants identified expanding professional networks, improving foreign language proficiency, focusing on cultural routes, and pursuing specialising. In contrast, concerns regarding unemployment due to the increasing number of tour guides and the potential decline in professional quality emerged as the most prominent risks. In response to competitive uncertainty, the majority of students intend to remain in the profession through specialisation, while others consider pursuing alternative career paths, acquiring a second profession. The findings suggest that tour guiding education should place greater emphasis on crisis management, career resilience, and uncertainty-coping skills. Furthermore, the study highlights the importance of strengthening collaboration between academia and the tourism industry.

Anahtar Kelimeler

• Uncertainty In The Competitive Landscape
• Tour Guiding Students
• Career Planning

Destekleyen Kurum

Anadolu University

Proje Numarası

823064

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Scientific Research and Publication Ethics Committee of Anadolu University with decision number 823064 dated December 10, 2024.

Teşekkür

This study is supported within the scope of the master’s thesis project titled “The Effect of Perceived Environmental Uncertainty on Tour Guides’ Career Planning” (Project No: SYL-2025-2814), funded by the Anadolu University Scientific Research Projects Commission.

Kaynakça

1. Arbona, C., Fan, W., Phang, A., Olvera, N., & Dios, M. (2021). Intolerance of uncertainty, anxiety, and career indecision: A mediation model. Journal of Career Assessment, 29(4), 638–653. https://doi.org/10.1177/10690727211002564
2. Arbulú, I., Razumova, M., Rey-Maquieira, J., & Sastre, F. (2021). Measuring risks and vulnerability of tourism to the COVID-19 crisis in the context of extreme uncertainty: The case of the Balearic Islands. Tourism Management Perspectives, 39, 100857 - 100857. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2021.100857
3. Ap, J., & Wong, K. K. (2001). Case study on tour guiding: Professionalism, issues and problems. Tourism Management, 22(5), 551-563. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(01)00013-9
4. Aşçı, A., & Yetgin Akgün, D. (2025). The role of tour guides in sustainable tourism practices. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 13(1), 23-47. https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1545
5. Aysin Örnek, N. (2025). Türkçe rehberlik mesleğe açılan yeni bir kapı mı? Rehber adayları perspektifinden bir uygulama, Turizm Akademik Dergisi, 12 (2), 309-322. https://izlik.org/JA45PC35HD
6. Berger, C. R., & Calabrese, R. J. (1975). Some explorations in initial interaction and beyond: Toward a developmental theory of interpersonal communication. Human Communication Research, 1(2), 99-113. https://doi.org/10.1111/j.1468-2958.1975.tb00258.x
7. Brashers, D. E. (2001). Communication and uncertainty management. Journal of Communication, 51(3), 477–497. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2001.tb02892.x
8. Can, B., & Korkmaz, H. (2025). Turist rehberi adaylarının 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanununda yapılan değişiklik hakkındaki değerlendirmeleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 13(2), 1855–1874. https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1636

9. Çıkı, K. D., Gümüş Dönmez, F., & İnan, R. (2025). Güncellenen Turist Rehberliği Meslek Kanununun öğrencilerin bakış açısından değerlendirilmesi: Vakıf ve devlet üniversitesi karşılaştırması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(3), 1229-1254. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1702588
10. Cohen, E. (1985). The tourist guide: The origins, structure and dynamics of a role. Annals of tourism research, 12(1), 5-29. https://doi.org/10.1016/0160-7383(85)90037-4
11. Creswell, J. W. (2018). Nitel Araştırma Yöntemleri Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni, (4. Baskı). (M. Bütün, S. B. Demir, Çev). Ankara: Siyasal Yayın Dağıtım (Orijinal eserin basım tarihi 2013, 3. Baskı).
12. Dugas, M. J., Buhr, K., & Ladouceur, R. (2004). The role of intolerance of uncertainty in etiology and maintenance. In R. G. Heimberg, C. L. Turk, & D. S. Mennin (Eds.), Generalized anxiety disorder: Advances in research and practice (pp. 143–163).
13. Gali, N. (2022). Impacts of COVID-19 on local tour guides, Journal of Tourism and Cultural Change, 20(6), 788 - 805. https://doi.org/10.1080/14766825.2022.2046016.
14. Greičiūtė, A. (2023). The impact of environmental uncertainty on career management. Public Security and Public Order, (34), 82-93. https://doi.org/10.13165/PSPO-23-34-02
15. Holloway, J. C. (1981). The guided tour a sociological approach. Annals of Tourism Research, 8(3), 377-402. https://doi.org/10.1016/0160-7383(81)90005-0
16. İrigüler, F., & Güler, M. (2016). Emotional labor of tourist guides: How does it affect their job satisfaction and burnout levels? Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 11(42), 113-123. https://doi.org/10.19168/jyu.28146
17. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry. Sage.
18. Kaya, A., Yetgin Akgün, D. & Çiftci, G . (2020). Krizlerin turist rehberliği öğrencilerinin meslekî tutumları ile ilişkisi, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4 (3), 2907- 2923. https://doi.org/10.26677/TR1010.2020.516
19. Köroğlu, Ö. (2013). Turist rehberlerinin iş yaşamındaki rolleri üzerine kavramsal bir değerlendirme. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (16), 91-112. https://izlik.org/JA42EA74TJ
20. Owen, F. K. (2021). Belirsizlik ve kariyer davranışları. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 4(2), 36-60. https://izlik.org/JA52YW45SA
21. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi .
22. Ritchie, B., & Campiranon, K. (Eds.). (2014). Tourism Crisis and Disaster Management in the Asia-Pacific. CAB International.
23. Ritchie, B., & Jiang, Y. (2021). Risk, crisis and disaster management in hospitality and tourism: a comparative review. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 33(10) https://doi.org/10.1108/ijchm-12-2020-1480.
24. Skare, M., Soriano, D. R., & Porada-Rochoń, M. (2021). Impact of COVID-19 on the travel and tourism industry. Technological Forecasting and Social Change, 163, 120469. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2020.120469
25. Tsaur, S. H., & Lin, W. R. (2014). Hassles of tour leaders. Tourism Management, 45, 28-38. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2014.03.017
26. Weiler, B., & Black, R. (2015). The changing face of the tour guide: One-way communicator to choreographer to co-creator of the tourist experience. Tourism Recreation Research, 40(3), 364-378. https://doi.org/10.1080/02508281.2015.1083742
27. Yenipınar, U. (2019). Turist rehberliği mesleği. Ö. Köroğlu, Ö. Güzel (Editörler), Kavramdan uygulamaya turist rehberliği mesleği içinde (s. 1-18). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
28. Yetgin Akgün, D., Ay, E., & Çalık, A. Ö. (2022). Customer complaints in package tours and complaint management of tour guides. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 5(4), 1482-1494. https://doi.org/10.33083/joghat.2022.214
29. Yetgin Akgün, D., Kaya, A., & Kalyoncu Yolaçan, M. (2025). Kültürel mirası yorumlamada turist rehberlerinin sembol kullanımı. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism, Recreation and Sports Sciences, 8(2), 608–625. https://doi.org/10.53353/atrss.1677209
30. Yetgin, D., & Benligiray, S. (2019). The effect of economic anxiety and occupational burnout levels of tour guides on their occupational commitment. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 24(4), 333-347. https://doi.org/10.1080/10941665.2018.1564681
31. Yetgin Akgün, D., Toker, A., & Yesirlili, U. (2022). Covid-19 salgının turist rehberi adaylarının kariyer planlarına etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(2), 1408-1427. https://doi.org/10.20491/isarder.2022.1448
32. Yetgin, D., Yılmaz, A., & Çiftci, G. (2018). Krizlerin turist rehberliği öğrencilerinin kariyer planlamasındaki etkisi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 6(3), 195–214. https://doi.org/10.21325/jotags.2018.278
33. Yu, X., Weiler, B., & Ham, S. (2002). Intercultural communication and mediation: A framework for analysing the intercultural competence of Chinese tour guides. Journal of Vacation Marketing, 8(1), 75-87. https://doi.org/10.1177/135676670200800108