Gastronomi Müzelerinde Sunulan Sanal Deneyimlerin Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Sanal deneyimler teknolojik gelişmelerin de artmasıyla bilinirliği artıran bir uygulamadır. Bu uygulamaya dahil olan alanlar arasında gastronomi ve gastronomi müzeleri de mevcuttur. Gastronomi müzelerinde de artarak çeşitlilik gösteren teknolojik yaklaşımlar katılımcıların ilgisini çekmektedir. Gastronomi müzeleri, kültürel mirasın korunması ve tanıtılmasında önemli bir role sahiptir. Dijital teknolojilerin gelişmesiyle birlikte müzelerde sanal deneyim uygulamaları yaygınlaşmış ve ziyaretçilerin deneyim süreçleri değişmiştir. Bu araştırmanın amacı gastronomi müzelerinde sunulan sanal deneyimlerin demografik değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Ayrıca İstanbul Beykent Üniversitesi ve Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü lisans öğrencilerinden Google Forms üzerinden oluşturulan anket aracılığıyla veri elde edilmiştir. Anket 163 kişinin katılımı sonucunda sonlandırılmış ve analiz edilerek yorumlanmıştır. Sonuç olarak, gastronomi müzelerinde kullanılan sanal deneyim uygulamalarının demografik değişkenler açısından farklılıklar gösterdiği ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomi Müzesi
• Sanal Deneyim
• Deneyim Memnuniyeti
• Duygusal Etki
• Ziyaret Etme Niyeti

Destekleyen Kurum

Çalışmada herhangi bir kurum ya da kuruluştan mali destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Çalışmada etik dışı bir husus bulunmadığını, araştırma ve yayın etiğine özenle uyulduğunu beyan ederiz. Bu çalışma için Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, İnsan Araştırmaları Etik Kurulu'ndan 30/03/2026 tarih ve 210 sayılı kararı ile etik kurul onayı alınmıştır.

An Examination of Satisfaction, Emotional Impact, and Intention to Visit Regarding Virtual Experiences Offered at Gastronomy Museums in Terms of Demographic Variables

Öz

Virtual experiences are an application that has gained increasing recognition alongside technological advancements. Among the fields encompassed by this application are gastronomy and gastronomy museums. Technological approaches, which are becoming increasingly diverse even in gastronomy museums, are capturing the interest of visitors. Gastronomy museums play a significant role in the preservation and promotion of cultural heritage. With the advancement of digital technologies, virtual experience applications have become widespread in museums, transforming visitors' experiences. The purpose of this study is to examine the virtual experiences offered at gastronomy museums in terms of demographic variables. A quantitative method was used in the study. Data was collected via a survey created using Google Forms from undergraduate students in the Department of Gastronomy and Culinary Arts at Istanbul Beykent University and Bolu Abant İzzet Baysal University. The survey was completed with the participation of 163 individuals and was subsequently analyzed and interpreted. In conclusion, it has been found that virtual experience applications used in gastronomy museums vary in terms of demographic variables.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomy Museum
• Virtual Experience
• Experience Satisfaction
• Emotional Impact
• Intention To Visit

Destekleyen Kurum

No financial support is taken from any institution or organization.

Etik Beyan

We hereby declare that the study has not unethical issues and that research and publication ethics have been observed carefully. Ethical approval for this study was obtained from the Human Research Ethics Committee of Bolu Abant İzzet Baysal University with decision number 210 dated 30/03/2026.

Kaynakça

1. Akdoğan, M. Ş., & Kuru, D. (2022). Sanal Seyahat Deneyimindeki Duyu ve Bilgi Kalitesinin Ziyaret Niyeti Üzerine Etkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(21. Uluslararası İşletmecilik Kongresi" Özel Sayısı), 137-153. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1133724
2. Aksoy, M. & Akbulut, B. A. (2016). Restoranlardaki teknolojik yeniliklerin deneyim pazarlaması açısından değerlendirilmesi. II Eurasia Tourism Congress, Current Issues, Trends and Indicators, International Congress on Cultural Herigateand Tourism. 19-21th May 2017, Konya, Turkey. s.1-10.
3. Aksoy, M. ve Sezgi, G. (2015). Gastronomi Turizmi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Gastronomik Unsurları. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 3/3 (2015) 79-89.
4. Alonso, A. D., ve Krajsic, V. (2013). Food heritage down under: olive growers as Mediterranean ‘food ambassadors’. Journal of Heritage Tourism,8(2-3), 158-171. http://dx.doi.org/10.1080/1743873X.2013.767807
5. Aydın, Ş., & Uçkan Çakır, M. (2022). Gastronomi ve dijitalleşme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(4), 2143-2159. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1123324
6. Berger, H., Dittenbach, M., Merkl, D., Bogdanovych, A., Simoff, S., & Sierra, C. (2006, November). Playing The E-Business Game in 3D Virtual Worlds. In Proceedings of the 18th Australiaconference on Computer-Human Interaction: Design: Activities, Artefacts and Environments (pp. 333-336). https://doi.org/10.1145/1228175.1228237
7. Bessiere, J., ve Tibere, L. (2013). Traditional food and tourism: French tourist experience and food heritage in rural spaces. Journal of the Science of Food and Agriculture,93(14), 3420-3425. https://doi.org/10.1002/jsfa.6284
8. Brulotte, R. L., ve Di Giovine, M. A. (Eds.). (2016).Edible identities: Food as Cultural Heritage. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315578781-1

9. Correia, A., Moital, M., Da Costa, C.F., Peres, R. (2008). The Determinants of Gastronomic Tourists’ Satisfaction: A Second‐Order Factor Analysis. Journal of Foodservice, 19(3):164-176. https://doi.org/10.1111/j.1745-4506.2008.00097.x
10. Demir, Canan (2001), Müzelerde Çağdaş Pazarlama, Türkiye Anıt Çevre Turizm Değerlerini Koruma Vakfı Yayını, İstanbul.
11. Derman, Ekrem (2012), " 360 Derece Panoramik Sanal Tur Uygulaması (Dumlupınar Üniversitesi Örneği)", Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
12. Eraslan, Fehmi (1998), "Çağdaş Müzecilik Anlamında Bazı Yaklaşımlar" 4.Müzecilik Semineri Bildiriler, İstanbul.
13. Ignatov, E. ve Smith, S. (2006). Segmenting Canadian Culinary Tourist, Current Issues in Tourism, 9 (3): 235-255. https://doi.org/10.2167/cit/229.0
14. Iomaire, M.M.C. (2018). Recognizing food as part of Ireland’s intangible cultural heritage, Folk Life, 56 (2), 93-115, DOI: 10.1080/04308778.2018.1502402. https://doi.org/10.1080/04308778.2018.1502402
15. Koçer, Abdülkadir ve Uzunsakal, Levent (2015), "Akdeniz Üniversitesi Gerçek Panoramik Fotoğraflarla Kampüs Gezintisi", Akdeniz Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Antalya.
16. Kuruüzümcü, Rıza (2009), "Bir Dijital Ortam ve Sanat Formu Olarak Sanal Gerçeklik", Sanat Dergisi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
17. Lee, G. (2018). How to protect traditional food and foodways effectively in terms of intangible cultural heritage and intellectual property laws in the republic of Korea. International Journal of Cultural Property, 25(4), 543–572. https://doi.org/10.1017/S0940739118000334.
18. Leech, N.L., Barrett, K.C. & Morgen, G.A. (2005). SPSS for intermediate statistics: Use and interpretation. 2nd Edition, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates Inc.
19. Lokman, U., Yarmacı, N., & Güdül, H. (2022). Turizmde Çekicilik Unsuru Olarak Gastronomi Müzeleri: Adatepe Zeytinyağı Müzesi Örneği (Gastronomy Museums as Attractive Elements in Tourism: The Case of Adatepe Olive Oil Museum). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 10(1), 380-399. https://doi.org/10.21325/jotags.2022.995
20. Long, L. M. (2004). Culinary Tourism: A Folkloristic Perspective on Eating and Otherness. Lucy M. Long (Ed.), Culinary Tourism içinde, 20-50, The University Press of Kentucky, Lexington .
21. Mankan, E. (2017). Destinasyon Pazarlamasında Çekici Bir Faktör Olarak Türkiye’deki Gastronomi Müzeleri Örneği, Turkish Studies, 12/4, p. 641-654. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.11449
22. Melian-Gonzalez. S., & S.Bulchand-Gidumal, J. (2016). A model that connects information technology and hotel performance. Tourism Management, 53, 30-37. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.09.005
23. Özdemir, G., & Altıner, D. D. (2019). Gastronomi kavramları ve gastronomi turizmi üzerine bir inceleme. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 1-14.
24. Sandıkçı, M., Mutlu, A. S.,&Mutlu, H. (2019). Türkiye’deki gastronomi müzelerinin turistik sunum farklılıkları açısından araştırılması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(68): 1210-1231. https://doi.org/10.17719/jisr.2019.3907
25. Smith, S. and Xiao, H. (2008). Culinary tourism supply chains: a preliminary examination, Journal of Travel Research, Vol. 46, No. 3, pp.289–299. https://doi.org/10.1177/0047287506303981
26. Warburton, S. (2009). Second Life in Higher Education: Assessing The Potential For and The Barriers to Deploying Virtual Worlds in Learning and Teaching. British Journal of Educational Technology, 40(3), 414-426. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2009.00952.x
27. Yılmaz, H. ve Şenel ,P. (2014). Turistik Bir Çekicilik Olarak Gastronomi Müzeleri. S.499-510. 15. Ulusal Turizm Kongresi. Engelsiz Turizm Kongre Kitabı. 1615 s. Ankara.
28. Zhong, Y., Oh, S., &Moon, H.C. (2021). Service transformation under industry 4.0: Investigating acceptance of facial recognition payment through an extended technology acceptance model. Technology in Society, 64, 101515. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2020.101515.