Araştırma Makalesi

Bir Sözlü Tarih Çalışması Olarak Feminist Etnografi: Bir Kuşağın Dövmeli [Deq’li] Kadınları

Sayı: 25 8 Kasım 2024
PDF İndir
TR EN

Bir Sözlü Tarih Çalışması Olarak Feminist Etnografi: Bir Kuşağın Dövmeli [Deq’li] Kadınları

Öz

Bu çalışmada, kadınların tecrübeleri ile cinsiyetlendirilmiş gerçeklikler bilgisi arasında ‘hangi bağlantıların nasıl aranacağı’ üzerine teori ve pratik, tecrübe ve gerçeklik arasında feminist etnografik metodolojiyle bir tartışma yürütüyorum. Çalışma, Şanlıurfa’nın Hilvan İlçesine bağlı civar köylerde ikamet eden altmış yaş üstü on kadınla, geleneksel Deq (Dövme) hakkında nitel araştırma yöntemini benimsiyor ve derinlikli görüşmeye dayalı ucu açık sorular sorarak katılımcıların mikro-habitatlarında tecrübelerini bugüne taşıyorum: okuma-yazma bilmeyen ve Türkçe konuşamayan kadınları, (“egzotik olarak nesnelleşelebilirlik” ya da “kurbanlaştırıp mağdur öteki” görmek yerine) ‘bilen-özne’ olarak değerlendirip feminist tarih’e not düşürüyorum. Bedeni, biyolojik olduğu kadar kültürel ve politik olduğu kadar imaj bakımından nasıl yorumlandığını, yöredeki kadınlardan dinleyerek yazı’ya aktarıyorum; bu sayede sözün uçuculuğuna karşı, deq’li kadınları tarihe yerleştirmeyi amaçlıyorum. Yörede bir neslin üçüncü ve son kuşağında yer alan deq’li kadınların bedenlerindeki yazıtları, hangi saiklerle yaptıklarını alımlarken, çalışmayı oturttuğum çerçeve, ‘feminist etnografi’dir. Bu çalışma, kadınlara merkezi bir konum tayin ediyor ve özümsediği içgörü ise feminist bakış açısıyla şekilleniyor. Beden, ‘bir öz olarak sadece var olmakla kalmaz, aynı zamanda işlevsel bir hakikatin olduğunu da gösterir’ kaidesince, çalışmanın ufku, ‘feminist bakış açısı’yla “tenin yollarında göçebelik etme”yle çerçeveleniyor. Bu bakış açısı, kadınların tecrübelerine duygusal ve bedensel pratikleriyle eşanlı, bağlamsal düşünülmesi gerektiğine ve kadınların kendi tecrübelerini yine kendilerinin dile getirmesine öncelik veriyor. Ataerkil güce meydan okuyan ve duygusal bir ilişki yaratan kadınlara özgü hikâye anlatımını, sözlü tarihin bir zenginliği olarak yorumluyorum. Buradan hareketle deq, ilksel anlamda kendi-için güzelleşme ve süsleme aracı, bedeni üzerinde tasarruf hakkı, baba otoritesine direniş, farklılık, bir dönemin genel kültürü, akranlarına özenme olarak yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ackerman, D. (1995). A Natural History of the Senses. New York: Vintage Books. google scholar
  2. Adams, T. E. & Holman Jones, S. (2011). Telling Stories: Reflexivity, Queer Theory, and Autoethnography. In Cultural Studies - CriticalMethodologies 11(2), 108-16). google scholar
  3. Ahmed, S. (2017). Duyguların Kültürel Politikası (2 b.). (S. Komut, Çev.) İstanbul: Sel. google scholar
  4. Allen, K. R. & Piercy, F. P. (2005). Feminist autoethnography. In: Sprenkle, D. H. and Piercy, F. P. (eds.) Research Methods in Family Therapy. (pp. 155-69). New York, NY: Guilford Press. google scholar
  5. Alvarez, P. (2020). Indigenous (Re)inscription Transmission of Cultural Knowledge(s) through Tattoos as Resistance. S. T. KloB In TattooHistories TransculturalPerspectives on theNarratives, Practices, and Representations of Tattooing (s. 157-176). New York: Routletge. google scholar
  6. Arendt, H. (1994). İnsanlık Durumu (B. S. Şener, Çev.) İstanbul: İletişim google scholar
  7. Assmann, J. (2015). Kültürel Bellek: Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik (2 b.). (A. Tekin, Çev.) İstanbul: Ayrıntı. google scholar
  8. Attkinson, M. (2002). Tattooed: The Sociogenesis of a Body Art. Toronto: University of Toronto. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çok Kültürlü ve Kültürlerarası Çalışmalar, Kültürel Teori

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

8 Kasım 2024

Gönderilme Tarihi

18 Ekim 2024

Kabul Tarihi

24 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 25

Kaynak Göster

APA
Turgut, B. H. (2024). Bir Sözlü Tarih Çalışması Olarak Feminist Etnografi: Bir Kuşağın Dövmeli [Deq’li] Kadınları. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, 25, 63-110. https://doi.org/10.26650/4boyut.2024.1568731
AMA
1.Turgut BH. Bir Sözlü Tarih Çalışması Olarak Feminist Etnografi: Bir Kuşağın Dövmeli [Deq’li] Kadınları. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi. 2024;(25):63-110. doi:10.26650/4boyut.2024.1568731
Chicago
Turgut, Beyza Huriye. 2024. “Bir Sözlü Tarih Çalışması Olarak Feminist Etnografi: Bir Kuşağın Dövmeli [Deq’li] Kadınları”. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, sy 25: 63-110. https://doi.org/10.26650/4boyut.2024.1568731.
EndNote
Turgut BH (01 Kasım 2024) Bir Sözlü Tarih Çalışması Olarak Feminist Etnografi: Bir Kuşağın Dövmeli [Deq’li] Kadınları. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi 25 63–110.
IEEE
[1]B. H. Turgut, “Bir Sözlü Tarih Çalışması Olarak Feminist Etnografi: Bir Kuşağın Dövmeli [Deq’li] Kadınları”, 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, sy 25, ss. 63–110, Kas. 2024, doi: 10.26650/4boyut.2024.1568731.
ISNAD
Turgut, Beyza Huriye. “Bir Sözlü Tarih Çalışması Olarak Feminist Etnografi: Bir Kuşağın Dövmeli [Deq’li] Kadınları”. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi. 25 (01 Kasım 2024): 63-110. https://doi.org/10.26650/4boyut.2024.1568731.
JAMA
1.Turgut BH. Bir Sözlü Tarih Çalışması Olarak Feminist Etnografi: Bir Kuşağın Dövmeli [Deq’li] Kadınları. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi. 2024;:63–110.
MLA
Turgut, Beyza Huriye. “Bir Sözlü Tarih Çalışması Olarak Feminist Etnografi: Bir Kuşağın Dövmeli [Deq’li] Kadınları”. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, sy 25, Kasım 2024, ss. 63-110, doi:10.26650/4boyut.2024.1568731.
Vancouver
1.Beyza Huriye Turgut. Bir Sözlü Tarih Çalışması Olarak Feminist Etnografi: Bir Kuşağın Dövmeli [Deq’li] Kadınları. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi. 01 Kasım 2024;(25):63-110. doi:10.26650/4boyut.2024.1568731