An Analysis of University Students’ Trust Levels and Verification Practices Regarding Political News on Social Media: A Comparison of Instagram and X (Twitter)

Yıl 2025, Sayı: 27, 1 - 18, 14.11.2025

Zeynep Karabulut

https://doi.org/10.26650/4boyut.2025.1745441

Öz

Social media has become an integral part of our lives, causing a series of changes in the processes of producing and consuming information. Initially used for communication, entertainment, and spending time, young people now frequently use social media as a source of news. The structures of social media tools, which allow individuals to easily share content without requiring any skills or coding knowledge, have played a role in their rapid rise in popularity. The use of social media as a news source has also brought the issue of fake news into focus. When examining the topics of fake news circulating on social media, it is evident that political content stands out.

In this study, trust in and fact-checking habits regarding political news were compared between two of the most commonly used social media platforms among young people: Instagram and X (Twitter). A survey was conducted with first- and fourth-year students from the Faculty of Communication at Istanbul University, reaching 183 participants. The study aimed to determine which platform’s news content was considered more reliable by these students. The analysis of the data revealed that young people tend to use social media applications instead of the mainstream media as news sources. At the same time, they are aware of the existence of fake news and disinformation on these platforms. The results of the study also showed that students’ levels of trust in social media content and their fact-checking behaviours varied by gender.

Anahtar Kelimeler

Trust in social media , verification , post-truth , fake news , disinformation

Sosyal Medyada Yer Alan Siyasi İçerikli Haberlere İlişkin Üniversite Öğrencilerinin Güven Düzeyi ve Teyit Alışkanlığının İncelenmesi: Instagram ve X (Twitter) Karşılaştırması

Öz

Sosyal medya hayatımızın bir parçası olarak bilgiyi üretme ve tüketme süreçlerinde bir dizi değişikliğe neden olmuştur. Başlangıçta iletişim kurma, eğlence, vakit geçirme amacıyla kullanılan sosyal medya, artık haber alma kaynağı olarak da gençler tarafından sıklıkla kullanılmaktadır. Herhangi bir beceri ya da kod bilgisi gerektirmeden insanların kolayca paylaşım yapmasına izin veren yapıları sosyal medya araçlarının kısa sürede popülerleşmesinde etkili olmuştur. Sosyal medyanın bir haber kaynağı olarak kullanılması beraberinde sahte haberleri de gündeme getirmiştir. Sosyal medyada yer alan sahte haberlerin konularına bakıldığında ise siyasi içerikli haberlerin öne çıktığı görülmektedir.

Bu çalışmada, gençler tarafından en çok kullanılan sosyal medya platformları olarak öne çıkan Instagram ile X (Twitter) arasında siyasi haberlere ilişkin güven ve teyit alışkanlığı karşılaştırılmıştır. Araştırma kapsamında İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi 1. sınıf ve 4. sınıf öğrencileri ile anket yapılmış ve 183 katılımcıya ulaşılmıştır. Araştır mada İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi 1. sınıf ve 4. sınıf öğrencileri özelinde hangi platform üzerinden takip edilen haberlerin daha güvenilir bulunduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda gençlerin haber kaynağı olarak ana akım medya yerine sosyal medya uygulamalarını kullandıkları tespit edilmiştir. Bununla beraber bu platformlarda yer alan sahte haber ve dezenformasyonun da farkındalar. Çalışma sonuçlarında üniversite öğrencilerinin sosyal medyada yer alan teyit davranışlarının ve sosyal medyada karşılaştıkları içeriklere duydukları güven düzeyinin cinsiyete göre farklılaştığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal medyada güven , teyit , post-truth , sahte haber , dezenformasyon

Kaynakça

• Aksu, S., & Çetin, S. (2019). Post-truth İçerikler ve Paylaşılma Motivasyonları Üzerine Bir İnceleme. Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi, 27(4), 158-169. google scholar
• Akyüz, S. S., Kazaz, M., & Gülnar, B. (2021). İletişim Fakültesi Öğrencilerinin Sahte/Yalan Haberlerle İlgili Görüşlerine Yönelik Betimleyici Bir Çalışma. Selçuk İletişim Dergisi, 14(1), 216-239. google scholar
• Aydın, A. F. (2020). Post-Truth Dönemde Sosyal Medyada Dezenformasyon: Covid-19 (Yeni Koronavirüs) Pandemi Süreci. Asya Studies-Academic Social Studies/Akademik Sosyal Araştırmalar, 4(12), 76-90. google scholar
• BBC News. (2013). Eylül 2025 tarihinde BBC News: https://www.bbc.com/news/world-us-canada-21508660 adresinden alındı google scholar
• (2022). BM Dezenformasyonla Mücadele Raporu. BM. https://www.un.org/en/countering-disinformation adresinden alındı google scholar
• Caled, D., & Silva, M. J. (2022). Digital media and misinformation: An outlook on multidisciplinary strategies against manipulation. Journal of Computational Social Science, 5, 123–159. google scholar
• Cengiz, M. F., & Patan, İ. (2021). Haberde Gerçeklik: Sosyal Medyada Gerçeklik Algısı Üzerine Bir Analiz. Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 235-259. google scholar
• Çömlekçi, M. F. (2019a). Hakikat-Ötesi Dönemde Medyaya Güven: Uluslararası Raporlar Üzerinden Bir İnceleme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, Güz(49), 107-121. google scholar
• Çömlekçi, M. F. (2019b). Sosyal Medyada Dezenformasyon ve Haber Doğrulama Platformlarının Pratikleri. Uluslararası Türk Dünyası Basın Sempozyumu, 7, s. 1549-1563. google scholar
• Çömlekçi, M. F., & Başol, O. (2019). Sosyal Medya Haberlerine Güven ve Kullanıcı Teyit Alışkanlıkları Üzerine Bir İnceleme. İleti-ş-im, Haziran(30), 55-78. google scholar
• DIGITAL 2025: TURKEY. (2025). 15.07.2025 tarihinde https://datareportal.com/reports/digital-2025-turkey adresinden alındı google scholar
• Edelman Trust Barometer. (2025). 15.07.2025 tarihinde https://www.edelman.com/sites/g/files/aatuss191/files/2025-01/2025%20 Edelman%20Trust%20Barometer%20Global%20Report_01.23.25.pdf adresinden alındı google scholar
• Göksel, A. G., & Akgül, A. (2021). Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Medyaya Güven Düzeylerinin İncelenmesi. Spormetre The Journal of Physical Education and Sport Sciences, 19(4), 241-256. google scholar
• İrak, H. (2022). Post-Truth Çağda Dijital Dezenformasyon: Covid-19 Aşı Karşıtı Haberler Üzerine Bir İnceleme. Ahi Evran Akademi, 3(1), 115-129. google scholar
• Kılıç, D., & İspir, N. B. (2020). Sosyal Medyada Haber İçeriklerine Güven ve Kullanıcı Motivasyonları. Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi, 28(1), 1309-3487. google scholar
• Levi, L. (2017). Real fake news and fake fake news. First Ammendment Law Review. 16, s. 232. North Carolina: The University of North Carolina School of Law. google scholar
• Oxford Languages. (2016). https://languages.oup.com/: https://languages.oup.com/word-of-the-year/2016/ adresinden alındı google scholar
• Özcan, M. (2018). Öznenin Ölümü: Post-Truth Çağında Güvenlik ve Türkiye. İNSAMER. google scholar
• Reuters Institute Digital News Report. (2025). 15.07.2025 tarihinde https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/2025-06/Digital_News-Report_2025.pdf adresinden alındı google scholar
• Sahte Haber Karnesi. (2019). 01.07.2023 tarihinde www.teyit.org: https://cdn.teyit.org/wp-content/uploads/2019/05/Rapor-YS-2019-1.pdf adresinden alındı google scholar
• Sampat, B., & Raj, S. (2022). Fake or real news? Understanding the gratifications and personality traits of individuals sharing fake news on social media platforms. Aslib Journal of Information Management, 74(5), 840-876. google scholar
• Steinfeld, N. (2022). The disinformation warfare: how users use every means possible in the political battlefield on social media. Online Information Review, 46(7), 1468-4527. google scholar
• Şah, U. (2015). Jean Baudrillard ve Simülasyon Kuramı. Onto - Online Psikoloji Dergisi, 12-17. google scholar
• Topsakal, T. (2021). Dijital ortamda yanlış bilgi ve haberlerin yayılması: Koronavirüs salgın haberlerine dair bir inceleme. İNİF E- Dergi, 6(1), 382-400. google scholar
• Wu, Y., Ngai, E. W., & Wu, P. W. (2022). Fake news on the internet: a literature review, synthesis and directions for future research. Internet Research, 32(5), 1662-1699. google scholar
• Yanar, M. (2020). Fake News in The Age Of Post-Truth. International Social Sciences Studies Journal, 6(58), 1015-1025. google scholar
• Yaşar, İ. H., & Uğurhan, Y. Z. (2021). Sosyal medyada güven ve teyit: Sosyal medya. İNİF E-Dergi, 6(1), 32-52. google scholar
• Yegen, C. (2018). Doğru Haber Alma Hakkı ve Sosyal Medya Dezenformasyonunu Doğruluk Payı ve Yalansavar ile Tartışmak. Erciyes İletişim Dergisi, 5(4), 101-121. google scholar
• Yıldızgörür, M. R., & Eroğlu, E. (2019). Sosyal Medyaya Yönelik Güvenilirlik Algısının Bilgi Paylaşma Davranışıyla İlişkisi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi (AKİL), Eylül(32), 358-378. google scholar