Dijital Kültürün Yeni His Yapısı: Cunk on Earth Belgeselini Metamodernizm Üzerinden Okumak

Yıl 2025, Sayı: 27, 40 - 59, 14.11.2025

Emre Koparan

https://doi.org/10.26650/4boyut.2025.1768267

Öz

Kültüre tarih boyunca geleneksel toplumlardan postmodern döneme kadar çeşitli işlevler ve özellikler yüklenmiştir. Global krizlerin yaşandığı, gündelik yaşamın, anlamın ve duygu dünyasının dönüşmeye başladığı dijital dönemde kültürel içeriğin de farklılaştığı ve bu yeniliği postmodernizm üzerinden algılamanın giderek zorlaştığı görüşü yaygınlaşmıştır. Yeni dönemde özellikle Batılı toplumların yeni kültürel mantığını kavrayabilecek kapsayıcı bir kültürel teoriye ihtiyaç duyulmaktadır. Bu noktada metamodernizm kavramı öne çıkmaktadır. Günümüz kültürel eğilimlerini anlamak için ortak bir dil önerisi olan metamodernizm mevcut dönemin kültürel mantığı olma nok tasında potansiyel taşımaktadır. Metamodernizm özellikle güncel kültürel ürünlerde izlenmektedir. Cunk on Earth (2022, Christian Watt) belgesel dizisi de bu yeni kültürel mantığın güncel ve yaygın örneklerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Dolayısıyla çalışmada bu yeni kültürel kuramın ilgili belgesel üzerinden nasıl görünüm kazandığını saptamak hedeflenmiştir. Tematik analiz yöntemiyle yürütülen araştırmada; metamodern kuramın özellikleri ile belgesel dizisinin onu metamodern kılan biçimsel ve içerik özellikleri irdelenmiştir. Tematik analiz yöntemiyle incelenen belgeselin, metamodernizmin on iki metodunun on birine uygunluk gösterdiği ve kuramın önerdiği yöntemleri tamamen uyguladığı saptanmıştır. Metamodern bir kültürel eserin barındırması gereken yeni anlam ve deneyim inşasına doğrudan uyum gösteren dizinin empatik özdüşünümsellik, çift çerçeveli anlatı, ironiyet, meta sevimlilik ve salınım temalarını yoğun biçimde içerdiği görülmüştür. Analiz sonucunda metamodern bir kültürel eser olarak kabul edilen belgeselin mevcut dijital çağın normale ve sıradana atfettiği değeri, ürünün üreticisi ve alıcısı arasındaki deneyim yakınlaşmasını ve postmodernizmin ardından duyguya, hisse ve anlama dönüş çabasını yoğun biçimde somutlaştırdığı sonucuna varılmıştır. Özetle milenyumla birlikte bireyin his yapısında yaşanan dönüşümü karşılama girişimi olarak öne çıkan metamodernizmin, Cunk on Earth belgeselinde doğrudan somutlaştığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Metamodernizm , Belgesel , Kurmaca Belgesel , Dijital Kültür , Cunk on Earth

The New Sense Structure of Digital Culture: Reading the Documentary Cunk on Earth Through Metamodernism

Öz

Throughout history, culture has been ascribed diverse functions and characteristics, from traditional societies to the postmodern era. In the current digital age, marked by global crises and the transformation of everyday life, meaning, and emotional structures, cultural content has also undergone significant change, making it increasingly difficult to interpret this novelty through the lens of postmodernism. Consequently, there is a growing need, partic ularly in Western societies, for an encompassing theoretical framework capable of articulating this new cultural logic. Within this context, the concept of metamodernism emerges as a compelling paradigm, offering a shared interpretive language for understanding contemporary cultural tendencies. The documentary series Cunk on Earth (2022, Christian Watt) exemplifies this emergent sensibility, providing a fertile case through which to explore the metamodern structures of meaning and affect. Employing thematic analysis, this study examines how the series embodies the formal and semantic features that render it metamodern. The findings reveal that Cunk on Earth aligns with 11 of the 12 methodological principles proposed by metamodern theory, particularly those concerning empathic reflexivity, the narrative double frame, ironesty meta cuteness, and oscillation between opposites. As a cultural artefact of the digital era, the series materialises metamodernism’s core pursuit the reconstruction of meaning, sincerity, and affect following postmodern fragmentation while foregrounding the renewed value attributed to normality, ordinariness, and emotional proximity between the producer and audience. Ultimately, Cunk on Earth embodies metamodernism as a response to the millennial shift in individual sensibility and the broader affective reorientation of the contemporary age.

Anahtar Kelimeler

Metamodernism , Documentary , Mockumentary , Digital Culture , Cunk on Earth

Kaynakça

• Akker, Robin; Vermeulen, Timotheus ve Gibbons Allison, (2021). Metamodernizm: Postmodernizm Sonrası Tarihsellik, Duyuşsallık ve Derinlik. Tün Yayınları. google scholar
• Allen, Stan and McQuade, Marc, (2011). Landform Building: Architecture’s New Terrain. Lars Muller. google scholar
• Arquilla, John, (2011). The (B)end of History. Foreign Policy google scholar
• Badiou, Alain, (2012). The Rebirth of History: Times of Riots and Uprisings. Verso Books. google scholar
• Barbieri, Gina, (2020). The Emerging Metamodern Sensibility in Narrative: A Case Study of Things Left Forgotten and the Dai Gyakuten Saiban Games of Things Left Forgotten and the Dai Gyakuten Saiban Games. University of Dember, Electronic Theses and Disser- tations. 1719. google scholar
• Braun Virginia; Clarke, Victoria, (2006). Using Thematic Analysis in Psychology. Qualitative Research in Psychology. Vol: 3, pp. 77-101. google scholar
• Castells, Manuel; Caraça, Joao and Cardoso, Gustavo, (2012). Aftermath: The Cultures of the Economic Crisis. Oxford University Press. google scholar
• Dember, Greg, (2018). After Postmodernism: Eleven Metamodern Methods in the Arts. https://medium.com/what-is-metamodern/after- postmodernism-elevenmetamodernmethods-in-the-arts-767f7b646cae. (Erişim Tarihi: 21.07.2025). google scholar
• Dember, Greg, (2024). Say Hello to Metamodernism. Idaho: Exact Rush Publishing. google scholar Edgar, Andrew; Sedgwick, Peter, (2007). Kültürel Kuramda Anahtar Kavramlar. İstanbul: Açılım Kitap. google scholar
• Eshelman, Raoul, (2000). Performatism, or the End of Postmodernism. Anthropoetics VI, no. 2,Fall 2000/ Winter 2001. ss. 1-22. google scholar
• Eshelman, Raoul, (2008). Performatism, or the End of Postmodernism. Aurora, Colorado: Davies Group. google scholar
• Fukuyama, Francis, (1992). The End of History and The Last Man. Penguin Books. google scholar
• Guest, Greg; MacQueen, Kathleen; Namey, Emily, (2012). Applied Thematic Analysis. California: Sage Publications. google scholar
• Guthrie, Elliot Stewart, (1993). Faces in the Clouds: A New Theory of Religion. New York: Oxford University Press. google scholar
• Hardt, Michael; Negri, Antonio, (2011). The Fight for the Real Democracy at the Heart of Occupy Wall Street. Foreign Affairs. 11 October 2011. google scholar
• Jameson, Fredric, (1991). Postmodernism, or, the Cultural Logic of Late Capitalism. Durham: Duke University Press. google scholar
• Jameson, Fredric, (1991a). The Cultural Logic of Late Capitalism. In Postmodernism, or, the Cultural Logic of Late Capitalism. Verso Books. google scholar
• Kagan, Robert, (2008). The Return of History and the End of Dreams. Vintage Books. google scholar
• Karasar, Niyazi, (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayınevi. google scholar
• Koparan, Emre, (2025). Dijital Üretim Çağında Bir Kültür Kuramı Denemesi: Metamodernizm, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi. google scholar
• Konstantinou, Lee, (2009). Wipe That Smirk Off Your Face: Postironic Literature and the Politics of Character. PhD disseration, Stanford University. google scholar
• Konstantinou, Lee, (2017). Four Faces of Postirony. R. van den Akker, A. Gibbons, & T. Vermeulen (Eds.), Metamodernism: historicity, affect and depth after postmodernism Ss. 87-102. Londra: Rowman & Littlefield. google scholar
• K-Hole, (2013). Youth Mode: A Report on Freedom. Erişim Tarihi: 08.02.2024. google scholar
• Levy, Pierre, (2001). Cyberculture. Minneapolis: University of Minnesota Press. google scholar
• MacDowell, James, (2010). Notes on Quirky. Movie: A Journal of Film Criticism. Vol.1 No.1. google scholar
• MacDowell, James, (2012). Wes Anderson, Tone and the Quirky Sensibility. New Review of Film and Television Studies. 10 (1). pp. 6-27. google scholar
• MacDowell, James, (2016). “Quirky Culture: Tone, Sensibility and Structure of Feeling”. In A Companion to American Indie Film, Ed: Geoff King, 83-105. London: Blackwell Publish. google scholar
• MacDowell, James, (2021). The Quirky And the Metamodern: Sensibilities and Structures of Feeling. R. van den Akker, A. Gibbons & Vermeulen (Eds.), Metamodernism: historicity, affect and depth after postmodernism. ss. 55-71. Londra: Rowman & Littlefield. google scholar
• Milne, Seumas, (2012). The Revenge of History: The Battle for the Twenty First Century. Verso Books. google scholar
• Ngai, Sianne, (2012). Our Aesthetic Categories Zany Cute Interesting. Cambridge: Harvard University Press. google scholar
• Poecke, Niels van, (2014). De Ballast van Vernieuwing: Over Vetamodernisme in de Popmuziek. Gonzo Circus 122. google scholar
• Redhead, Steve, (2004). Paul Virilio: Theorist for an Accelerated Culture. Edinburgh: Edinburg University Press google scholar
• Sterling, Bruce, (2012). An Essay on the New Aesthetic. Wired. google scholar
• van Tuinen, Sjoerd, (2021). Evrensel Zanaatkar: Abartılı Ustalık ve Çağdaş El Sanatları, Metamodernizm: Postmodernizm Sonrası Tarih- sellik, Duyuşsallık ve Derinlik, Ankara: Tün Yayınları, 87-102. google scholar
• Thomas, Lindsay J., (2020). Teaching content and thematic analysis using Post Secret submissions. Communication Teacher, Vol: 34, No: 2, pp. 147-152. google scholar
• Toffler, Alvin, (2008). Üçüncü Dalga. İstanbul: Koridor Yayınları. google scholar
• Turner, Luke, (2011). Metamodern Manifesto. http://www.metamodernism.org (Erişim Tarihi: 28.08.2025) google scholar
• Türkdoğan, Orhan; Gökçe, Orhan, (2015). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemi. Konya: Çizgi Kitabevi. google scholar
• Vermeulen, Timotheus; Akker, van den Robin, (2010). Notes on Metamodernism. Journal of Aesthetics and Culture. No: 2. pp. 1-14. google scholar
• Vermeulen, Timotheus; Rustad, Gry, (2013). Watching Television with Jacques Ranciere: US “Quality Television, Mad Men an the Late Cut”. Screen. 53 (3). pp. 341-354. google scholar
• Vermeulen, Timotheus; van den Akker, Robin ve Gibbons, Alison (2021). Metamodern Derinlik ya da “Estetik Derinlik”. Metamodernizm: Postmodernizm Sonrası Tarihsellik, Duyuşsallık ve Derinlik. Ankara: Tün Yayınları. google scholar
• Virilio, Paul, (1995). Speed and Information: Cyberspace Alarm!. CTheory Theorie Technology and Culture. Vol: 18, No:3. google scholar
• Voegelin, Eric, (1989). Equivalences of Experience and Symbolization in History. In The Collected Works of Eric Voegelin. (Ed. E. Sandoz). Vol: 12. p. 115 – 133. Lousiana State University Press. google scholar
• Yıldırım, Ali; Şimşek, Hasan, (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
• Cunk on Earth, (2022). Orijinal yayıncı platform sayfası: https://www.netflix.com/title/81516751 google scholar
• Cunk on Earth, (2022). Eser bilgileri: https://www.imdb.com/title/tt16867040/ google scholar
• Cunk on Earth, (2022). Künye bilgileri: https://www.imdb.com/title/tt16867040/fullcredits/ google scholar