Parçalanmış Kimlikler ve Ontolojik Belirsizliğin Coherence (Paralel Evren) Filmi Üzerinden Okunması

Öz

Postmodernizm ile birlikte kimlik, sabit ve bütünlüklü bir özne yapısı olmaktan çıkarak parçalı, akışkan ve bağlamsal bir forma dönüşmektedir. Söz konusu durum, gerçeklik algısını da etkileyerek, gerçekliğin benzer biçimde çoğullaşmasına zemin hazırlamaktadır. Bu doğrultuda çalışma, modern ve postmodern kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde kimlik ve gerçeklik ilişkisini yeniden düşünmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Coherence (Paralel Evren) filminin görsel, tematik ve anlatısal unsurları içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Ayrıca, çalışma kapsamında gerçekleştirilen içerik analizi sonucunda, ontolojik belirsizlik ve kimlik parçalanması ana teması altında gerçekliğin çoğullaşması, kimlik çözülmesi, gösterge belirsizliği ve mekansal çözümleme olmak üzere beş alt tema belirlenmiştir. Filmde yer alan alternatif gerçeklik yapıları, mekansal tekrarlar, görsel göstergeler ve hafıza kırılmaları sistematik biçimde analiz edilerek, öznenin hem kendi benliğine hem de çevresel dünyaya ilişkin kesinlik duygusunun nasıl çözüldüğü ortaya konulmaktadır. Analiz sonucunda filmin yalnızca alternatif evren anlatısı üzerine değil, aynı zamanda öznenin epistemolojik ve ontolojik istikrarsızlığı üzerine kurulduğu görülmektedir. Kimlik, gerçeklik ve hafıza arasındaki sınırların çözülmesiyle birlikte anlatı içerisinde parçalı, çoğul ve sürekli yeniden üretilen bir yapı ortaya çıkmaktadır. Bu durum, postmodern kuramların öngördüğü biçimde öznenin merkezi konumunu kaybettiği bir anlatı rejimini görünür kılmaktadır. Çalışma, kimlik ve ontolojik belirsizliğin sinemasal anlatı aracılığıyla nasıl inşa edildiğini ortaya koyarak literatüre kuramsal ve metodolojik düzeyde katkı sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kimlik
• Parçalanmış Kimlikler
• Gerçeklik
• Ontolojik Belirsizlik
• Coherence Filmi

Fragmented Identities and Ontological Uncertainty: A Reading of Film Coherence

Öz

With the emergence of postmodernism, identity has ceased to be understood as a fixed and unified structure of subjectivity and has instead been transformed into a fragmented, fluid, and context-dependent formation. This transformation also affects the perception of reality, paving the way for the pluralisation of reality in a similar manner. In this respect, the present study aims to reconsider the relationship between identity and reality within the framework of both modern and postmodern theoretical approaches. Within the scope of the research, the visual, thematic, and narrative components of coherence were examined through qualitative content analysis. urthermore, as a result of the analysis conducted within the study, five subthemes were identified under the main theme of ontological uncertainty and identity fragmentation: the pluralisation of reality, identity dissolution, signifier ambiguity, spatial dislocation, and spatial analysis. The film’s alternative reality structures, spatial repetitions, visual signifiers, and memory ruptures were systematically analysed to reveal how the subject’s sense of certainty regarding both the self and the surrounding world is gradually deconstructed. The findings indicate that the film is constructed not only around the narrative of parallel universes but, also around the epistemological and ontological instability of the subject. As the boundaries between identity, reality, and memory dissolve, a fragmented, plural, and continuously reconstructed narrative structure emerges within the film. This condition renders visible a narrative regime in which the subject loses its central position, as postulated by postmodern theories. The study ultimately contributes to the literature both theoretically and methodologically by demonstrating how identity and ontological uncertainty are constructed through cinematic narration.

Anahtar Kelimeler

• Identity
• Fragmented Identities
• Reality
• Ontological Uncertainty
• Coherence Film

Kaynakça

1. Alanka, D. (2024). Nitel Bir Araştırma Yöntemi Olarak İçerik Analizi: Teorik Bir Çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84. google scholar
2. Aydoğdu, H. (2004). Modern kimlikte öznenin ölümü. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (10). google scholar
3. Baltacı, A. (2018). Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1): 231-274. google scholar
4. Barroso, P. (2022). From reality to the hyperreality of simulation. Texto Livre, 15, e37426. google scholar
5. Başer, D. (t.y.). Postmodern teoride büyük anlatılar ve geç kapitalizm sorunsalı (J. F. Lyotard ve F. Jameson). Sosyoloji Notları, 3. google scholar
6. Baudrillard, J. (1994). Simulacra and simulation (S. F. Glaser, Trans.). University of Michigan Press. google scholar
7. Bauman, Z. (2000). Liquid modernity. Polity Press. google scholar
8. Bayhan, M. (2022). Tüketim toplumunda kimlik inşası. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 47-57. google scholar

9. Buckingham, D. (2008). Introducing identity (pp. 1-24). MacArthur Foundation Digital Media and Learning Initiative. google scholar
10. Davison, C. (2024). Presentation of digital self in everyday life: Towards a theory of digital identity (Doctoral dissertation, RMIT University). google scholar
11. Derrida, J. (1976). Of grammatology (G. C. Spivak, Trans.). Johns Hopkins University Press. google scholar
12. Foucault, Michel (1986), “Of Other Spaces”. Diacritics No. 16, 22-27. google scholar
13. Giddens, A. (1991). Modernity and Self-Identity: Self and Society in the Late Modern Age, UK: Polity Press. google scholar
14. Goffman, E. (1956). The presentation of self in everyday life. Doubleday. google scholar
15. Gołąb, M. (2016). Jean Baudrillard’s theories of simulations applied to recent crime fiction (Doctoral dissertation). google scholar
16. Hall, S. (1996). Who needs “identity”? In S. Hall & P. du Gay (Eds.), Questions of cultural identity (pp. 1-17). SAGE Publications. google scholar
17. Hall, S., Held, D., & McGrew, T. (Eds.). (1992). Modernity and its futures (pp. 273-326). Polity Press. google scholar
18. Hassan, I. (1988). Quest for the subject: The self in literature. Contemporary Literature, 29(3), 420-437. https://doi.org/10.2307/1208455 google scholar
19. Kasza, J. (2017). Postmodern identity: “In between” real and virtual. google scholar
20. Lyotard, J.-F. (1984). The postmodern condition: A report on knowledge (G. Bennington & B. Massumi, Trans.). The USA: Manchester University Press. google scholar
21. Metz, C. (1974). A semiotics of the cinema. Oxford University Press. google scholar
22. Özdoyran, G. (2020). Stuart Hall, totem-nesnesiz kimlikler ve hayali/imgesel temsiller. TRT Akademi, 5(10), 470-489. google scholar
23. Ribáry, G., Lajtai, L., Demetrovics, Z., & Maraz, A. (2017). Multiplicity: An explorative interview study on personal experiences of people with multiple selves. Frontiers in Psychology, 8, 938. google scholar
24. Şeker, A., & Özcan, E. (2023). Amin Maalouf’tan Zygmunt Bauman’a göç ve kimlik. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 57, 84-97. google scholar
25. This is Barry, (n.d. ). https://www.thisisbarry.com/film/coherence-2013-movie-plot-ending-explained/ Son erişim tarihi: 08.05.2026 google scholar
26. Yanıklar, C. (2018). Postmodern tüketim, tüketim kültürü ve toplumsal kimliğin inşası. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (35), 231-252. google scholar