Çeviri

Üretken Yapay Zekâ Çağında Çalışmanın Geleceği Nedir? Marksist ve Ricardocu Bir Analiz

Sayı: 28 10 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Üretken Yapay Zekâ Çağında Çalışmanın Geleceği Nedir? Marksist ve Ricardocu Bir Analiz

Öz

Yapay zekâ (YZ) kapasitesindeki gelişmeler nedeniyle beyaz yakalı profesyonel mesleklerin otomasyonuna dair kamusal söylem artmakta, bu da çalışmanın geleceğinin sınırları hakkında sorular doğurmaktadır. Marx ve Ricardo’nun teknolojik işgücü ikamesi çerçevesi, YZ bağlamında çalışmanın geleceğini anlamamıza yardımcı olmaktadır. Marx’ın Kapital'deki tartışmaları ile Ricardo’nun Ekonomi Politiğin ve Vergilendirmenin İlkeleri’ndeki değerlendirmeleri; teknoloji kaynaklı işçi ikamesinin ve istihdam ilişkilerindeki güvencesizliğin, çağdaş dijital kapitalist ekonominin içsel mantığına yerleşik olduğu yönündeki ortak tezi ortaya koymaktadır. Kuramsal çerçevelerinde üç önemli fark bulunmaktadır: (1) Marx, YZ gibi çok gelişmiş teknolojilerle bile kapitalizm içinde yüksek düzeyde teknolojik işsizliğin mümkün olduğuna inanmazken, Ricardo dengeleyici yönde istihdam yaratıcı eğilimleri kabul etmekle birlikte teknolojik işsizliği ciddi bir tehdit olarak görmüştür; (2) Ricardo’nun kâr oranlarının düşmesine ilişkin açıklaması yükselen ücretlerle sınırlıyken; Marx, kâr düşüşünün izini sermayenin artan organik bileşimine ve otomasyonun kendisine kadar sürer; (3) Marx için arzu edilir bir çalışma geleceği kapitalist bir çerçevede değil, komünizmde bulunurken, Ricardo kapitalizme alternatif görmemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AbuMusab, S. (2023). Generative AI and human labour: Who is replaceable?. AI & Society, 1–3. google scholar
  2. Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2019). Artificial intelligence, automation, and work. In A. Agrawal, J. Gans, & A. Goldfarb (Eds.), The economics of artificial intelligence (pp. 197–236). University of Chicago Press. google scholar
  3. Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2022). Demographics and automation. The Review of Economic Studies, 89(1), 1–44. https://doi.org/10.1093/restud/rdab031 google scholar
  4. Bastani, A. (2019). Fully automated luxury communism. Verso Books. google scholar
  5. Benanav, A. (2014). A global history of unemployment: Surplus populations in the world economy, 1949-2010 [Doctoral dissertation, University of California, Los Angeles]. ProQuest Dissertations and Theses Global. google scholar
  6. Benanav, A. (2020). Automation and the future of work. Verso. google scholar
  7. Bender, E. M. (2023, October 2). Opening remarks on “AI in the workplace: New crisis or longstanding challenge”. Medium. https://medium.com/@emilymenonbender/opening-remarks-on-ai-in-the-workplace-new-crisis-or-longstanding-challenge- eb81d1bee9f google scholar
  8. Berman, E., Bound, J., & Machin, S. (1998). Implications of skill-biased technological change: International evidence. The Quarterly Journal of Economics, 113(4), 1245–1279. https://doi.org/10.1162/003355398555892 google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kültürel Teori

Bölüm

Çeviri

Yayımlanma Tarihi

10 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

18 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

22 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 28

Kaynak Göster

APA
Üretken Yapay Zekâ Çağında Çalışmanın Geleceği Nedir? Marksist ve Ricardocu Bir Analiz (E. Eren, çev.). (2026). 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, 28, 97-113. https://doi.org/10.26650/4boyut.2026.1953989
AMA
1.Üretken Yapay Zekâ Çağında Çalışmanın Geleceği Nedir? Marksist ve Ricardocu Bir Analiz. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi. 2026;(28):97-113. doi:10.26650/4boyut.2026.1953989
Chicago
Esmanur Eren. 2026. “Üretken Yapay Zekâ Çağında Çalışmanın Geleceği Nedir? Marksist ve Ricardocu Bir Analiz”. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, sy 28: 97-113. https://doi.org/10.26650/4boyut.2026.1953989.
EndNote
(01 Haziran 2026) Üretken Yapay Zekâ Çağında Çalışmanın Geleceği Nedir? Marksist ve Ricardocu Bir Analiz. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi 28 97–113.
IEEE
[1]E. Eren, çev., “Üretken Yapay Zekâ Çağında Çalışmanın Geleceği Nedir? Marksist ve Ricardocu Bir Analiz”, 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, sy 28, ss. 97–113, Haz. 2026, doi: 10.26650/4boyut.2026.1953989.
ISNAD
Eren, Esmanur, trc. “Üretken Yapay Zekâ Çağında Çalışmanın Geleceği Nedir? Marksist ve Ricardocu Bir Analiz”. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi. 28 (01 Haziran 2026): 97-113. https://doi.org/10.26650/4boyut.2026.1953989.
JAMA
1.Üretken Yapay Zekâ Çağında Çalışmanın Geleceği Nedir? Marksist ve Ricardocu Bir Analiz. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi. 2026;:97–113.
MLA
Eren, Esmanur, çeviren. “Üretken Yapay Zekâ Çağında Çalışmanın Geleceği Nedir? Marksist ve Ricardocu Bir Analiz”. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, sy 28, Haziran 2026, ss. 97-113, doi:10.26650/4boyut.2026.1953989.
Vancouver
1.Esmanur Eren. Üretken Yapay Zekâ Çağında Çalışmanın Geleceği Nedir? Marksist ve Ricardocu Bir Analiz. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi. 01 Haziran 2026;(28):97-113. doi:10.26650/4boyut.2026.1953989