Araştırma Makalesi

Eşeysel Seçilim ve Güzel Algısı: Charles Darwin’den Ronald A. Fisher’a Tarihsel Bir İnceleme

Sayı: 28 3 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Eşeysel Seçilim ve Güzel Algısı: Charles Darwin’den Ronald A. Fisher’a Tarihsel Bir İnceleme

Öz

Charles Darwin’in temel ilgisi doğal seçilim yoluyla evrim olsa da Darwin organizmalardaki bazı özelliklerin doğal seçilim aracılığıyla açıklanamayacağını fark etmiş ve doğada, doğal seçilimden farklı bir seçilim mekanizması olan eşeysel seçilimi keşfetmiştir. Eşeysel seçilim, dişilerin eş seçimindeki tercihleriyle ilgili bir mekanizmadır ve dişilerin tercihleri “güzel” olandan yana şekillenmektedir. Yani dişiler güzel buldukları erkekleri seçmektedir. Bu noktada güzel olanın seçilimi düşüncesi, insan dışı hayvanlara da bir tür bilinçlilik atfettiği için Darwin birçok eleştiriye maruz kalmıştır. Bu çalışmada hem eşeysel seçilim ve güzel kavramı arasındaki ilişkinin hem de eşeysel seçilim mekanizmasına gelen eleştirilerin biyoloji tarihi açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda ilk olarak, eşeysel seçilim mekanizması ele alınacak ve güzel olanla ilişkisinin ne olduğu analiz edilecektir. Devamında Darwin’in güzel derken neyi kastettiği ele alınacak ve eşeysel seçilime yönelik Alfred R. Wallace ve George J. Mivart’ın eleştirilerine yer verilecektir. Son olarak eşeysel seçilim ve güzel arasındaki ilişkiyi Darwin’den oldukça farklı bir biçimde ele alan Ronald A. Fisher’ın görüşleri incelenecek ve Fisher’ın görüşlerinden hareketle belli bir tarzda etki ve etkileniş biçimine işaret eden güzel ifadesinin eş seçiminde evrimsel bir kestirme yol olarak değerlendirilebileceği gösterilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ah-King, M. (2023), The Female Turn: How Evolutionary Science Shifted Perceptions About Females, Palgrave Macmillan.
  2. Berridge, K. C., & Robinson, T. E. (1998), What is the role of dopamine in reward: hedonic impact, reward learning, or incentive salience?, Brain Research Reviews 28, s. 309–369.
  3. Chatterjee, A. (2014), The Aesthetic Brain, Oxford University Press.
  4. Chatterjee, A., & Vartanian, O. (2014). Neuroaesthetic, Trends in Congnitive Sciences, 18(7), s. 370-375.
  5. Darwin, C. (1866), On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life (4 b.). John Murray.
  6. Darwin, C. (1871, Mart 24). Letter no: 7621. Temmuz 13, 2024 tarihinde https://www.darwinproject.ac.uk (15.02.2025).
  7. Darwin, C. (1980). https://www.darwinproject.ac.uk/letter/DCP-LETT-2743.xml. Eylül 11, 2024 tarihinde https://www.darwinproject.ac.uk (15.02.2025).
  8. Darwin, C. (1981), The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex, Princeton University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilim Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

9 Eylül 2025

Kabul Tarihi

16 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 28

Kaynak Göster

APA
Barak, N. (2026). Eşeysel Seçilim ve Güzel Algısı: Charles Darwin’den Ronald A. Fisher’a Tarihsel Bir İnceleme. Dört Öge, 28, 111-127. https://izlik.org/JA99KY72LG
AMA
1.Barak N. Eşeysel Seçilim ve Güzel Algısı: Charles Darwin’den Ronald A. Fisher’a Tarihsel Bir İnceleme. Dört Öge. 2026;(28):111-127. https://izlik.org/JA99KY72LG
Chicago
Barak, Nefise. 2026. “Eşeysel Seçilim ve Güzel Algısı: Charles Darwin’den Ronald A. Fisher’a Tarihsel Bir İnceleme”. Dört Öge, sy 28: 111-27. https://izlik.org/JA99KY72LG.
EndNote
Barak N (01 Mart 2026) Eşeysel Seçilim ve Güzel Algısı: Charles Darwin’den Ronald A. Fisher’a Tarihsel Bir İnceleme. Dört Öge 28 111–127.
IEEE
[1]N. Barak, “Eşeysel Seçilim ve Güzel Algısı: Charles Darwin’den Ronald A. Fisher’a Tarihsel Bir İnceleme”, Dört Öge, sy 28, ss. 111–127, Mar. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99KY72LG
ISNAD
Barak, Nefise. “Eşeysel Seçilim ve Güzel Algısı: Charles Darwin’den Ronald A. Fisher’a Tarihsel Bir İnceleme”. Dört Öge. 28 (01 Mart 2026): 111-127. https://izlik.org/JA99KY72LG.
JAMA
1.Barak N. Eşeysel Seçilim ve Güzel Algısı: Charles Darwin’den Ronald A. Fisher’a Tarihsel Bir İnceleme. Dört Öge. 2026;:111–127.
MLA
Barak, Nefise. “Eşeysel Seçilim ve Güzel Algısı: Charles Darwin’den Ronald A. Fisher’a Tarihsel Bir İnceleme”. Dört Öge, sy 28, Mart 2026, ss. 111-27, https://izlik.org/JA99KY72LG.
Vancouver
1.Nefise Barak. Eşeysel Seçilim ve Güzel Algısı: Charles Darwin’den Ronald A. Fisher’a Tarihsel Bir İnceleme. Dört Öge [Internet]. 01 Mart 2026;(28):111-27. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99KY72LG