Bilimde Denk Anlaşmazlıkları: William Castle ve Richard Goldschmidt, Ortodoks Mendelcilere Karşı
Öz
Ana akım sosyal epistemolojide anlaşmazlık olgusunun ideal vakalar üzerinden ele alınması, kullanılan kavramların sıkı ve gerçekçilikten uzak kriterlerle tanımlanması gibi sorunlar, bu alandaki tartışmaların aktüel bilimsel tartışmaları anlamakta kullanılmasını zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada, ana akım sosyal epistemolojinin kimi varsayımları eleştirilecek ve bilimsel anlaşmazlıkları etkileyen faktörler ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır. Bu amaçla, genetik tarihinden iki anlaşmazlık vakası seçilmiştir. William Ernst Castle’ın ve Richard B. Goldschmidt’in, ortodoks Mendelciliğe yönelttikleri eleştiriler incelenecek, Mendelcilerin yanıtları tartışılacaktır. Castle vakasında anlaşmazlık kritik bir deneyin sonuçlanmasıyla bitmiş, Goldschmidt vakasında ise anlaşmazlık, Goldschmidt’in ölümüne dek sürmüştür. İki vaka arasındaki farkların ve benzerliklerin incelenmesi bize bilimsel anlaşmazlıkları etkileyen kuramsal, metodolojik ve kültürel faktörleri ortaya çıkarma olanağı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allen, G. (1969). T. H. Morgan and the Emergence of a New American Biology. The Quarterly Review of Biology, 44(2), 168-188. http://www.jstor.org/stable/2819438
- Allen, G. E. (1974). Opposition to the Mendelian-chromosome theory: The physiological and developmental genetics of Richard Goldschmidt. Journal of the History of Biology, 7(1), 49–92. doi: 10.1007/bf00179293
- Altenburg, E., & Muller, H. J. (1920). The genetic basis of truncate wing - an inconstant and modifiable character in Drosophila. Genetics, 5(1), 1-59. Beadle, G. W., & Tatum, E. L. (1941). Genetic Control of Biochemical Reactions in Neurospora. Proceedings of the National Academy of Sciences, 27(11), 499-506. doi:10.1073/pnas.27.11.499
- Benson, K. R. (2001). T. H. Morgans resistance to the chromosome theory. Nature Reviews Genetics, 2(6), 469–474. doi: 10.1038/35076532
- Carlson, E. A. (1966). The gene: A critical history. Philadelphia, PA: Saunders.
- Carlson, E. A. (2013). How fruit flies came to launch the chromosome theory of heredity. Mutation Research/Reviews in Mutation Research, 753(1), 1–6. doi: 10.1016/j.mrrev.2013.03.001
- Castle, W. E., & Allen, G. M. (1903). The Heredity of Albinism. Proceedings of the American Academy of Arts and Sciences, 38(21), 603. doi: 10.2307/20021812
- Castle, W. E. (1905). Recent Discoveries in Heredity and their Bearings on Animal Breeding. Popular Science Monthly, 67, 193-208. url: https://en.wikisource.org/wiki/Popular_Science_Monthly/Volume_67/July_1905/Recent_Discoveries_in_Heredity_and_their_Bearing_on_Animal_Breeding.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gökhan Akbay
*
0000-0003-1062-8793
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Yayımlanma Tarihi
28 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
27 Ekim 2019
Kabul Tarihi
5 Şubat 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 16