Telgrafçı Mustafa Hami Efendi’nin Telgraf Risalesi
Öz
Bu çalışmamızın temel amacı, telgrafçı Mustafa Efendi tarafından kaleme alınan ve tespit edebildiğimiz kadarıyla elektrikli telgraf konusunda yazılmış ilk eser olan Telgraf Risâlesi adlı metnin teknoloji ve kültür tarihimiz açısından önemini belirlemektir. Bu eser telgraf alanında yazılmış ilk eser olmasının yanında, “Mustafa Alfabesi” denilen ve telgrafçılığın Türkçe yapılmasına olanak sağlayan alfabenin ilk kez ortaya konması bakımından da tarihi bir öneme sahiptir. Bundan dolayı çalışmamızda öncelikle Telgrafın Osmanlılardaki serüveni kısaca verilmiş, sonra Mustafa Efendi’nin hayatı ve çalışmaları ortaya konmuştur. Mustafa Efendi’nin Osmanlılarda telgrafın gelişmesi için verdiği mücadele ve bu alana yaptığı katkılar okura sunulmuştur. Ayrıca, telgrafçı Mustafa Hami Efendi ile hekim Mustafa Hami Paşa arasındaki isim benzerliğinden kaynaklanan soruna dair bilgi verilmiştir. Mustafa Efendi’nin telgraf dilini Türkçeye çevirmesi ile yapmış bulunduğu katkı özellikle vurgulanarak Telgraf Risalesi’nin genel hatları incelenmiştir. Daha sonra da metnin Latin harflerine transliterasyonu verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akbulut, U. (2010). Suriye’ye İlk Telgraf hatlarının Çekilmesi. History Studies, Ortadoğu Özel Sayısı, 1–11.
- Basalla, G. (2019). Teknolojinin Evrimi, C. Soydemir (Çev.). Ankara: Doğu Batı.
- Beauchamp, K. G. (2008). A History of Telegraphy: Its Technology and Application. London: The Institution of Engineering and Technology.
- Çakılcı, D. (2013). Osmanlı Devleti Telgraf Şebekesinde Üsküdar Telgrafhanesi ve Önemi. Uluslararası Üsküdar Sempozyumu Bildirileri (11-12-13 Kasım 2016), 131–149.
- Gökoğlu, A. B. (1933a). Telgrafçılıkta Ana Dilimiz ve Mustafa Efendi. İstanbul: Beyazıt-Güneş Matbaası.
- Gökoğlu, A. B. (1933b, 3 Mayıs). Türkçe İlk Telgraf. Cumhuriyet, 5.
- Gökoğlu, A. B. (1935). Batı ve Doğuda Telgrafçılık Nasıl Doğdu. İstanbul: Beyazıt-Bozkurt Matbaası.
- İhsanoğlu, E. (2006). Osmanlı Tabii ve Tatbiki Bilimler Literatürü Tarihi: Cilt. 1. İstanbul: IRCICA.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
20 Haziran 2020
Kabul Tarihi
9 Temmuz 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Sayı: 17
APA
Başaran, V., & Demir, R. (2020). Telgrafçı Mustafa Hami Efendi’nin Telgraf Risalesi. Dört Öge, 17, 70-94. https://izlik.org/JA25WP78FM
AMA
1.Başaran V, Demir R. Telgrafçı Mustafa Hami Efendi’nin Telgraf Risalesi. Dört Öge. 2020;(17):70-94. https://izlik.org/JA25WP78FM
Chicago
Başaran, Vural, ve Remzi Demir. 2020. “Telgrafçı Mustafa Hami Efendi’nin Telgraf Risalesi”. Dört Öge, sy 17: 70-94. https://izlik.org/JA25WP78FM.
EndNote
Başaran V, Demir R (01 Haziran 2020) Telgrafçı Mustafa Hami Efendi’nin Telgraf Risalesi. Dört Öge 17 70–94.
IEEE
[1]V. Başaran ve R. Demir, “Telgrafçı Mustafa Hami Efendi’nin Telgraf Risalesi”, Dört Öge, sy 17, ss. 70–94, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25WP78FM
ISNAD
Başaran, Vural - Demir, Remzi. “Telgrafçı Mustafa Hami Efendi’nin Telgraf Risalesi”. Dört Öge. 17 (01 Haziran 2020): 70-94. https://izlik.org/JA25WP78FM.
JAMA
1.Başaran V, Demir R. Telgrafçı Mustafa Hami Efendi’nin Telgraf Risalesi. Dört Öge. 2020;:70–94.
MLA
Başaran, Vural, ve Remzi Demir. “Telgrafçı Mustafa Hami Efendi’nin Telgraf Risalesi”. Dört Öge, sy 17, Haziran 2020, ss. 70-94, https://izlik.org/JA25WP78FM.
Vancouver
1.Vural Başaran, Remzi Demir. Telgrafçı Mustafa Hami Efendi’nin Telgraf Risalesi. Dört Öge [Internet]. 01 Haziran 2020;(17):70-94. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25WP78FM