Baş Hoca İshak Efendi’de Kantar Bahsi
Öz
Kantar, çeşitli ağırlıklardaki yükleri tartmak için kullanılan bir araçtır. Kaldıraç prensibine göre çalışmaktadır. Ticaretle uğraşan hemen her toplumda kantar kullanılmıştır. Ancak işin fiziği ve geometrisiyle ilgilenmek farklı bir tutumdur. Anadolu’da çok eski zamanlardan beri kullanılan kantar, Osmanlı döneminde de çarşı ve pazarlarda bir tartı aleti olarak kullanılmıştır. Kantarın fiziğini bir ders konusu olarak işleyen ilk isim İshak Efendi’dir. Mühendishâne-i Berri Hümayun’un baş hocası İshak Efendi, modern bilimleri tanıttığı Mecmua-i Ulûm-u Riyâziyye adlı dört ciltlik muazzam eserinin fizik ile ilgili olan üçüncü cildinde basit makineleri incelemiştir. Üçüncü cildin 205-207. sayfalarında “kantar” aletine de yer vermiştir. Bu yazı, İshak Efendi’nin “kantar” bahsinin sadeleştirilmiş metninden ve konunun tarihsel değerlendirmesinden oluşmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al-Hassan, A. Y. ve Hill, D. R. (1986). Islamic Technology: An Illustrated History. Cambridge: Cambridge University Press.
- Bass, G. F. ve Van Doorninck, F. H. (1982). Yassı Ada: Seventh-Century Byzantine Shipwreck. Texas: Texas A&M University Press.
- Beydilli, K. (1995). Türk Bilim ve Matbaacılık Tarihinde Mühendishane ve Mühendishane Matbaası ve Kütüphanesi (1776-1826). Istanbul: Eren Yayıncılık.
- Bowser, E. A. (1893). An Elementary Treatise on Analytic Mechanics: With Numerous Examples. New York: D. Van Nostrand. Ceccarelli, M. (2006). “Early TMM in Le Mecaniche by Galileo Galilei in 1593.” Mechanism and Machine Theory, (41). 1401-1406. Elsevier Ltd.
- Ceccarelli, M. (2014). “Contributions of Archimedes on Mechanics and Design of Mechanisms.” Mechanism and Machine Theory. (72). 86-93. Elsevier Ltd.
- Chomdros, T. G. (2007). “Archimedes”, Distinguished Figures in Mechanism and Machine Science. Dordrecht-Hollanda: Springer- Verlag. 1-30.
- Heath, T. L. (1897). The Works of Archimedes. Londra: Cambridge University Press.
- İhsanoğlu, E. (1989). Başhoca İshak Efendi (Türkiye'de Modern Bilimin Öncüsü). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
24 Haziran 2020
Kabul Tarihi
9 Temmuz 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Sayı: 17
APA
Aslan Seyhan, İ., & Dosay Gökdoğan, M. (2020). Baş Hoca İshak Efendi’de Kantar Bahsi. Dört Öge, 17, 59-70. https://izlik.org/JA86FL75KW
AMA
1.Aslan Seyhan İ, Dosay Gökdoğan M. Baş Hoca İshak Efendi’de Kantar Bahsi. Dört Öge. 2020;(17):59-70. https://izlik.org/JA86FL75KW
Chicago
Aslan Seyhan, İrem, ve Melek Dosay Gökdoğan. 2020. “Baş Hoca İshak Efendi’de Kantar Bahsi”. Dört Öge, sy 17: 59-70. https://izlik.org/JA86FL75KW.
EndNote
Aslan Seyhan İ, Dosay Gökdoğan M (01 Haziran 2020) Baş Hoca İshak Efendi’de Kantar Bahsi. Dört Öge 17 59–70.
IEEE
[1]İ. Aslan Seyhan ve M. Dosay Gökdoğan, “Baş Hoca İshak Efendi’de Kantar Bahsi”, Dört Öge, sy 17, ss. 59–70, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86FL75KW
ISNAD
Aslan Seyhan, İrem - Dosay Gökdoğan, Melek. “Baş Hoca İshak Efendi’de Kantar Bahsi”. Dört Öge. 17 (01 Haziran 2020): 59-70. https://izlik.org/JA86FL75KW.
JAMA
1.Aslan Seyhan İ, Dosay Gökdoğan M. Baş Hoca İshak Efendi’de Kantar Bahsi. Dört Öge. 2020;:59–70.
MLA
Aslan Seyhan, İrem, ve Melek Dosay Gökdoğan. “Baş Hoca İshak Efendi’de Kantar Bahsi”. Dört Öge, sy 17, Haziran 2020, ss. 59-70, https://izlik.org/JA86FL75KW.
Vancouver
1.İrem Aslan Seyhan, Melek Dosay Gökdoğan. Baş Hoca İshak Efendi’de Kantar Bahsi. Dört Öge [Internet]. 01 Haziran 2020;(17):59-70. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86FL75KW