COVİD-19 KRİZ İLETİŞİMİNDE SOSYAL MEDYA KULLANIMI: BİR KAMU VE ÖZEL SAĞLIK KURUMUNUN INSTAGRAM PAYLAŞIM ANALİZİ

Öz

Covid-19 salgını sırasında sağlık kurumlarının kriz iletişimi için sosyal medya hesaplarını nasıl kullandığının incelenmesi önemlidir. Bu çalışmanın temel amacı, Covid-19 salgını sırasında kriz döneminde kamu ve özel sağlık kurumlarının sosyal medyayı etkin bir şekilde kullanıp kullanmadıklarını ve kriz iletişimi bağlamında ne tür içerikler paylaştıklarını ortaya çıkarmaktır. Araştırma sorularını değerlendirmek için Medicalpark Sağlık Grubu ve Ankara Şehir Hastanesi'nin resmi Instagram hesaplarından 11.03.2020-15.06.2020 tarihlerini kapsayan salgına ait toplam 216 adet paylaşım incelendi. Gönderiler, ilgili literatür incelenerek araştırmacılar tarafından oluşturulan kodlama kılavuzuna göre içerik analizi yöntemine uygun olarak kodlanmıştır. İlgili veriler Excel ofis programından SPSS 22'ye aktarılarak yüzde ve frekans analizleri yapılmıştır. İncelenen gönderilerin %52,7’si Medicalpark Sağlık Grubu’na, %47,3’ü Ankara Şehir Hastanesi’ne aittir. Toplam 216 gönderinin %60,2'si görsel, %31,9’u video, %7,9’u canlı yayın olarak paylaşılmıştır. Paylaşımların %51,4'ü Covid-19 ile ilgili içeriklerden oluşmaktadır. Covid-19 ile ilgili paylaşımların %65,8'i kısıtlamaları / önlemleri, %82'si halkın güvenini sağlamak ve kurumsal itibarını korumak ve %27'si çalışanları desteklemek için yapılan paylaşımlardır. Yapılan 216 paylaşımın %48,6’sı Covid-19 haricindeki içeriklerden oluşmaktadır. Bu gönderiler de %53,3 oranında kurumların sunduğu diğer sağlık hizmetleri, %40 oranında önemli gün ve haftalar, % 9,5 oranında sosyal sorumluluk projeleri ile ilgili konuları içermektedir.

Anahtar Kelimeler

• covid-19 salgını
• sağlık kurumları
• kriz
• iletişim
• sosyal medya

USE OF SOCIAL MEDIA IN COVID-19 CRISIS COMMUNICATION: INSTAGRAM SHARING ANALYSISOF A PUBLIC AND A PRIVATE HEALTH INSTITUTION

Öz

It is important to examine how health institutions use social media accounts for crisis communication during Covid-19 outbreak. The main purpose of this study is to reveal whether the public and private health institutions used social media effectively during crisis period during the Covid-19 epidemic and what kind of content they shared in context of crisis communication. Total of 216 shares of epidemic covering dates 11.03.2020-15.06.2020 of official Instagram accounts of Medicalpark Health Group and Ankara City Hospital were examined. Percentage and frequency analyzes were made by transferring relevant data from the excel office program to SPSS 22. 52,7% of analyzed posts belong to Medicalpark Health Group and 47,3% to Ankara City Hospital. Total 216 posts, 60,2% were shared as visual, 31.9% as video and 7,9% as live broadcast. 51,4% of shares consist of content related to Covid-19. 65,8% of posts about Covid-19 are restrictions / precautions, 82% are posts to ensure public trust and protect corporate reputation, and 27% to support employees. 48.6% of 216 posts consisted of content not related to Covid-19. These posts include 53,3% of other health services offered by institutions, 40% of important days and weeks, and 9,5% of social responsibility projects.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19
• Health Institutions
• Crisis
• Communication
• Social Media

Kaynakça

1. Ateş, N. B., & Baran, S. (2020). Kriz iletişiminde sosyal medyanın etkin kullanımı: Covıd-19 (koronavirüs) salgınına yönelik Twitter analizi. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, 16, 66–99.
2. Batta, H. E., & Iwokwagh, N. S. (2015). Optimising the digital age health-wise: utilisation of new/social media by nigerian teaching hospitals. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 176, 175–185. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.459
3. Bauman, Z. (2000). Siyaset arayış. İstanbul: Metis Yayıncılık. Bilgiç, A., & Akyüz, S. S. (2020). Türkiye’de covid-19 pandemisi döneminde sağlık bakanı fahrettin koca’nın sosyal medya kullanımı: Twitter paylaşımları içerik analizi. Gaziantep University Journal Of Social Sciences, Special Issue, 230–243.
4. Brandingturkiye. (2020). Türkiye’nin en değerli 100 markası (2020). Erişim Adresi: https://www.brandingturkiye.com/turkiyenin-en-degerli-100-markasi-2020/
5. Bulduklu, Y., & Karaçor, S. (2017). Sağlık hizmetlerinde kriz iletişimi ve yeni medya. Atatürk İletişim Dergisi, 14(Özel Sayı), 279–296.
6. Çakır, V. (2014). Kriz İletişim Teorileri. M. Akdağ, Ü. Arklan, S. Tiryaki, Ö. Özer, & M. Kazaz (Eds.), Kriz Yönetimi: İletişimsel Temelde Çözüm Odaklı Stratejik Yaklaşımlar. 36–87. Konya: Literatürk Academia. CDC. (2011). The health communicator’s social media toolkit. Erişim adresi: https://www.cdc.gov/healthcommunication/toolstemplates/socialmediatoolkit_bm.pdf
7. Çınar, F., Demircan, R., & Nişancı, Z. (2019). Hastane yöneticilerinin stratejik yönetim araçlarını kullanım durumlarının incelenmesi: Nitel bir çalışma. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 1(2), 40–52. Çobaner, A. A., & Köksoy, S. (2014). Sağlık alanında sosyal medyanın kullanımı: Twitter’da sağlık mesajları. Akgül, M., Çağlayan, U., Derman, E. & Özgit, A. (Ed.). 2014 Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri içinde (899–906. ss). Mersin.
8. Coombs, T. (2010). Parameters for crisis communication. T. Cooms & S. J. Holladay (Eds.), The Handbook of Crisis Communication (17–54). Blackwell Publishing.

9. Dondurucu, Z. B., & Çetinkaya, A. (2020). Uluslararası havayolları şirketlerinin covid-19 salgını sürecinde Instagram’da marka iletişimi stratejilerinin analizi. Turkish Studies, 15(4), 325–356. https://doi.org/https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.44479
10. Geysi, A. (2019). Sağlık iletişiminde sosyal medyanın yeri: Kocaeli ilindeki sağlık kurumlarının sosyal medya kullanımlarının incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim ve Halkla İlişkiler Anabilim Dalı. Kocaeli.
11. Ginsberg, K. (2015). Instabranding: Shaping the personalities of the top food brands on Instagram. In The Elon Journal of Undergraduate Research in Communications, 6(1), 78-91.
12. Güngör, F. S. (2019). Türkiye’de hastanelerin Instagram kullanımı: Medical Park, Acıbadem ve Memorial sağlık grupları örneği. Erciyes İletişim Dergisi, 6(2), 1309–1324. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.495513
13. Hilliard, C. (2012). Social media for healthcare: A content analysis of m.d. Anderson’s Facebook presence and its contribution to cancer support systems. The Elon Journal of Undergraduate Research in Communications, 3(1), 23–32.
14. Karasar, N. (2010). Bilimsel araştırma yöntemi (21th ed.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
15. Kordzadeh, N., & Young, D. K. (2015). Understanding how hospitals use social media: An exploratory study of facebook posts. 2015 Americas Conference on Information Systems içinde (1–10. ss.). Puerto Rico.
16. Law, R. W. M., Kanagasingam, S., & Choong, K. A. (2021). Sensationalist social media usage by doctors and dentists during Covid-19. Digital Health, 7(1), 1–12. https://doi.org/10.1177/20552076211028034
17. Lindsay, B. R. (2011). Social media and disasters: Current uses, future options, and policy considerations. In US Congressional Research Service Report on Homeland Security. Erişim adresi: www.crs.gov
18. Longstaff, P. H., & Yang, S. U. (2008). Communication management and trust: Their role in building resilience to “surprises” such as natural disasters, pandemic flu, and terrorism. Ecology and Society, 13(1), 1–14. https://doi.org/10.5751/ES-02232-130103
19. Lukaszewski, E. J. (1997). Establishing Individual And Corporate Crisis Communication Standarts: The Principles And Protocols. Public Relation Quarterly, 42(3), 7–14.
20. Özkoyuncu, F. (2016). Sosyal medya. İstanbul Üniversitesi Açık Ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Lisans Programı. İstanbul Üniversitesi Yayınları.
21. Özoran, B. A. (2020). Covid-19 salgınında markaların twitter kullanımları üzerine bir inceleme. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,( Salgın Hastalıklar Özel Sayısı), 429–458.
22. Öztürk, C., & Vardarlıer, P. (2020). Sağlığın geliştirilmesi ve sağlık iletişimi: Sağlık kurumlarının sosyal medya mecra kullanımının incelenmesi. Modern Leisure Studies, 2(1), 33-56.
23. Öztürk, G., & Öymen, G. (2013). Sağlık iletişiminde sosyal medya kullanımının stratejik önemi: Türkiye’de kalp sağlığı ile ilgili kâr amacı gütmeyen kuruluşlar üzerine bir değerlendirme. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 5(1), 109–132.
24. Pinto, M. B., & Yagnik, A. (2017). Fit for life: A content analysis of fitness tracker brands use of Facebook in social media marketing. Journal of Brand Management, 24(1), 49–67. https://doi.org/10.1057/s41262-016-0014-4
25. Robledo, D. (2012). Integrative use of social media in health communication. Online Journal of Communication and Media Technologies, 2(4), 77–95.
26. Samur, S. (2020). Covid-19 pandemi sürecinde Ankara’daki devlet üniversitelerinin Instagram kullanımları üzerine nicel bir araştırma. Eurasian Journal of Researches in Social and Economics, 7(6), 436–457.
27. Smith, K. T. (2017). Hospital marketing and communications via social media. Services Marketing Quarterly, 38(3), 187–201. https://doi.org/10.1080/15332969.2017.1363518
28. Surani, Z., Hirani, R., Elias, A., Quisenberry, L., Varon, J., Surani, S., & Surani, S. (2017). Social media usage among health care providers. BMC Research Notes, 10(1), 1–5. https://doi.org/10.1186/s13104-017-2993-y
29. Tafesse, W., & Wien, A. (2017). A framework for categorizing social media posts. Cogent Business and Management, 4(1), 1–22. https://doi.org/10.1080/23311975.2017.1284390
30. Tekbıyık, S. G. (2017). Dijital içerik yönetiminde görsel kullanımının marka iletişimine etkisi.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Anabilim Dalı. İstanbul.
31. Tirkkonen, P., & Luoma-aho, V. (2011). Online authority communication during an epidemic: A finnish example. Public Relations Review, 37(2), 172–174. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2011.01.004
32. Van De Belt, T. H., Berben, S. A. A., Samsom, M., Engelen, L. J. L. P. G. & Schoonhoven, L. (2012). Use of social media by Western European hospitals: Longitudinal study. Journal of Medical Internet Research, 14(3), e1992. https://doi.org/10.2196/jmir.1992
33. Vassallo, A. J., Kelly, B., Zhang, L., Wang, Z., Young, S., & Freeman, B. (2018). Junk food marketing on Instagram: Content analysis. Journal of Medical Internet Research, 20(6), e54. https://doi.org/10.2196/publichealth.9594
34. Wearesocial.com. (2021). Digital 2021: The latest insights into the ‘state of digital’ - We Are Social. Erişim adresi: https://wearesocial.com/blog/2021/01/digital-2021-the-latest-insights-into-the-state-of-digital
35. Wendling, C., Radisch, J., & Jacobzone, S. (2013). The use of social media in risk and crisis communication. OECD Working Papers on Public Governance No.24. https://doi.org/10.1787/5k3v01fskp9s-en
36. Yamamoto, G., & Şekeroğlu, Ö. (2014). Sosyal medya ve blog. İstanbul: Kriter Yaynevi.