Kadınların İşgücüne Katılım Oranlarının Arttırılmasında Vergilendirmenin Rolü: Türkiye ve OECD Ülkeleri Açısından Bir Değerlendirme

Öz

Kadınların işgücüne katılımları, ülkelerin refah düzeylerinin artırılması ve kalkınmalarının sürdürülebilmesi bakımından önem taşımaktadır. Bu bakımdan ülkeler, kadınların işgücüne katılımlarının artırılmasına yönelik birtakım politikalar uygulamaktadır. Kadınların işgücüne katılım oranlarını etkileyen çeşitli unsurlar bulunmaktadır. Yapılan çalışmalar, OECD üyesi ülkelerde vergi uygulamalarının, kadınların işgücüne katılım oranlarını etkileyen başlıca unsurlardan biri olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışmada; Türkiye’de kadınların işgücüne katılım oranlarının mevcut durumunun OECD üyesi ülkelerle karşılaştırılarak ortaya konulması ve kadınların işgücüne katılım oranlarının artırılmasına yönelik vergi önerileri geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kadın İstihdamı
• Toplumsal Cinsiyet Eşitliği
• İşgücüne Katılım Oranı
• Vergi Politikaları
• Pozitif Ayrımcılık

The Role of Taxation in Increasıng Female Labour Force Participation Rates: An Evaluation in Turkey and OECD Countries

Öz

Women’s labour force participations have an important place in increasing the welfare of countries and sustaining their developments. Due to these reasons, countries have been carrying out some policies for increasing female labour force participation. There are various factors affecting the female labour force participation rates. The former studies reveal that tax practice is one of the main factors affecting the female labour force participation rates in OECD member countries. This study aims to reveal current situation of female labour force participation in Turkey by comparing with OECD member countries and to develop tax recommendations for increasing female labour force participation rates. 

Anahtar Kelimeler

• Women Employment
• Gender Equality
• Labour Force Participation Rate
• Tax Policies
• Positive Discrimination

Kaynakça

1. Agencia Tributaria (2019), Individual or Joint Taxation, https://www.agenciatributaria.es/AEAT .internet/en_gb/Inicio.shtml
2. Alesina, A., Ichino, A. ve Karabarbounis, L. (2007), Gender Based Taxation and the Division of Family Chores, Nber Working Paper Series, Cambridge, http://www.nber.org/papers/w13638
3. Australian Tax Office (2019), Individual Income Tax Rates, https://www.ato.gov.au/Rates/Individual-income-tax-rates/
4. Austrian Federal Ministry of Finance (2018), The Tax Book 2019, https://english.bmf.gv.at/services/publications/BMF-Tax_Book_2019_PDF-UA.pdf?75b5m5
5. Başlevent, C. ve Onaran, Ö. (2003), “Are Married Women in Turkey More Likely to Become Added or Discouraged Workers?”, Labour, 17(3), 439-458. Başlevent, C. ve Onaran, Ö. (2004), “The Effect of Export- Oriented Growth on Female Labor Market Outcomes in Turkey”, World Development, 32(8), 1375-1393.
6. Belgium.be (2019), Taxes, https://www.belgium.be/en/taxes/income_tax
7. Bettio, F. ve Verashchagina, A. (2009), Fiscal System and Female Employment in Europe, Roma, https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docld=5545
8. Biçerli, K. (2009), Çalışma Ekonomisi, İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.

9. Bronchi, C. ve Burns, A. (2000), The Tax System in the Czech Republic, OECD Economics Department Working Papers No. 245, Paris, https://dx.doi.org/10.1787/242706151678
10. Bundesfinanzministerium (2016), An ABC of Taxes, Federal Ministry of Finance, https://www.bundesfinanzministerium.de/Content/EN/Standardartikel/Press_Room/Publications/Brochures/2012-10-30-abc-on-taxes-pdf.html
11. Citizens Information (2019), Taxation of Married People and Civil Partners, https://www.citizensinformation.ie/en/money_and_tax/tax/income_tax/taxation_of_married_people.html
12. Colonna, F. ve Marcassa, S. (2011), Taxation and Labor Force Participation: The Case of Italy, Human Capital and Economic Opportunity: A Global Working Group Working Paper Series, Chicago, https://ideas.repec.org/p/bdi/opques/qef_191_13.html
13. Çağan, N. (1982), Vergilendirme Yetkisi, İstanbul: Kazancı Hukuk Yayınları.
14. Deloitte (2016), Taxation and Investment in Mexico 2016, https://www2.deloitte.com /content/dam/Deloitte/cn/Documents/international-business-support/deloitte-cn-ibs-mexico-tax-invest-en-2016.pdf
15. Deloitte (2018), International Tax Chile Highlights 2018, https://www2.deloitte.com/content /dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-chilehighlights-2018.pdf
16. Deloitte (2019), International Tax Korea Highlights 2019, https://www2.deloitte.com /content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-koreahighlights-2019.pdf
17. Dirik, N. (2016), Türkiye’de Kadın İstihdamının Önündeki Engellerin Aşılmasında Girişimciliğin Önemi ve Kamu İstihdam Kurumlarının Rolü, (Uzmanlık Tezi). T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü, Ankara.
18. Econpubblica (2011), The Role and Impact of Labour Taxation Policies, Universita' Bocconi, Centre for Research on the Public Sector, Milan, https://ec.europa.eu/social/BlobServlet ?docld=7404&langld=en
19. Ertuğruloğlu, M. (1952), “Fransız Gelir Vergisinin Ana Hatları”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 1(4), 22-84.
20. Expatica (2019a), Dutch Tax System and Salary Calculation: Tax in the Netherlands, https://www.expatica.com/nl/finance/taxes/dutch-tax-system-and-salary-calculation-tax-in-the-netherlands-103981/
21. Expatica (2019b), An Expat’s Guide to Swiss Taxes, https://www.expatica.com/ch/finance/taxes/an-expats-guide-to-swiss-taxes-101589/
22. Expatica (2019c), Belgian Tax Guide: Understanding Taxes in Belgium for Foreigners, https://www.expatica.com/be/finance/taxes/belgian-tax-guide-understanding-taxes-in-belgium-for-foreigners-100073/
23. Financial Administration Slovak Republic (2019), Income Tax, https://www.financnasprava.sk /en/individuals/taxes-individuals/income-tax
24. Government of the Grand Duchy of Luxembourg (2012), Tax Implications in the Event of Divorce, Separation or Dissolution of a Partnership, https://guichet.public.lu/en/citoyens/famille/vie-maritale/separation-divorce/fiscalite-divorce.html
25. Güner, T., Ural Uslan, Y. ve Çiçek, Ö. (2014), “Türkiye ve Avrupa Birliği’nde Kadın İstihdamının Karşılaştırmalı İncelenmesi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 5(10), 55-75.
26. Günsoy, G. ve Özsoy, C. (2012), “Türkiye’de Kadın İşgücü, Eğitim ve Büyüme İlişkisinin VAR Analizi”, Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 49(568), 21-40.
27. IRS (2017), Choosing the Correct Filing Ststus, https://www.irs.gov/newsroom/correct-filing-status
28. İktisadi Kalkınma Vakfı (2019), AB Katılım Sürecindeki Türkiye’nin Kadın İstihdamı Karnesi,İstanbul,https://www.ikv.org.tr/images/files/%C4%B0KV_Degerlendirme_Notu_AB_Kat%C4%B1l%C4%B1m_S%C3%BCrecindeki_T%C3%BCrkiyenin_Kad%C4%B1n_%C4%B0stihdam%C4%B1_Karnesi(2).pdf
29. Jaumotte, F. (2003), Labour Force Participation of Women: Empirical Evidence on the Role of Policy and Other Determinants in OECD Countries, OECD Economic Studies No:37, http://search.oecd.org/economy/growth/34562935.pdf
30. Kesici, M.R. ve Selamoğlu, A. (2005), “Genel Hatlarıyla Avrupa İstihdam Stratejisi ve Geçirdiği Dönüşüm”, İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 7(2),25-51.
31. Kılıç, D. ve Öztürk, S. (2014), “Türkiye’de Kadınların İşgücüne Katılımı Önündeki Engeller ve Çözüm Yolları: Bir Ampirik Uygulama”, Amme İdaresi Dergisi, 47(1), 107-130.
32. KPMG (2018), Sweden- Income Tax, https://home.kpmg/xx/en/home/insights/2011/12/sweden-income-tax.html
33. KPMG (2019a), Italy- Income Tax, https://home.kpmg/xx/en/home/insights/2011/12/italy-income-tax.html
34. KPMG (2019b), Japan- Income Tax, https://home.kpmg/xx/en/home/insights/2011/12/japan-income-tax.html
35. KPMG (2019c), Canada- Income Tax, https://home.kpmg/xx/en/home/insights/2011/12/canada-income-tax.html
36. KPMG (2019d), Hungary- Income Tax, https://home.kpmg/xx/en/home/insights/2011/12/hungary-income-tax.html
37. KPMG (2019e), Portugal- Income Tax, https://home.kpmg/xx/en/home/insights/2011/12/portugal-income-tax.html
38. KPMG (2019f), Greece, https://home.kpmg/xx/en/home/insights/2014/04/greece-thinking-beyond-borders.html
39. LaLumia, S. (2017), Tax Policies to Encourage Women’s Labor Force Participation, The Hamilton Project, https://www.hamiltonproject.org/papers/tax_policies_to_encourage_womens_labor _force_participation
40. Ministry of Finance Republic of Latvia (2018), Personal Income Tax Rates, https://www.vid.gov.lv/en/personal-income-tax-rates
41. OECD (2004), Policies to Increase Labour-Force Participation of Women and Older Workers, Forum Conference 12.05.2004, Paris, http://www.oecd.org/social/labour/31743892.pdf
42. OECD (2014a), Women, Government and Policy Making in OECD Countries: Fostering Diversity for Inclusive Growth, OECD Publishing, Paris, http://dx.doi.org/10.1787/9789264210745-en
43. OECD (2014b), Germany: Keeping the Edge: Competitiveness for Inclusşve Growth, OECD Better Policies, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/9789264216006-en
44. OECD (2019), Labour Force Statistics by Sex and Age, OECD, Paris, https://stats.oecd.org/viewhtml.aspx?datasetcode=LFS_SEXAGE_I_R&lang=en
45. Önder, N. (2013), “Türkiye’de Kadın İşgücünün Görünümü”, ÇSGB Çalışma Dünyası Dergisi, 1(1), 35-61.
46. Özer, M. ve Biçerli, K. (2003), “Türkiye’de Kadın İşgücünün Panel Veri Analizi”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 55-85.
47. Palaz, S. ve Çolak, O. (2011), “2008 Küresel Finans Krizi ve Türkiye’de Kadınların İşgücüne Katılımı”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(25), 99-115.
48. Parliament UK (2019), Income Tax allowances for Married Couples, https://researchbriefings.parliament.uk/ResearchBriefing/Summary/SN00870
49. Pignatti, N. (2016), Encouraging Women’s Labor Force Participation in Transition Countries, https://wol.iza.org/articles/encouraging-womens-labor-force-participation-in-transition-countries
50. PKF (2016), Slovenia Tax Guide 2016/17, https://www.pkf.com/media/10028473/slovenia-tax-guide-2016-17.pdf
51. Polish Investment & Trade Agency (2018), Personal Income Tax (PIT), https://www.paih.gov.pl/polish_law/taxation/pit
52. PricewaterhouseCoopers (2019a), France Individual- Taxes on Personal Income, http://taxsummaries.pwc.com/ID/France-Individual-Taxes-on-personal-income
53. PricewaterhouseCoopers (2019b), Taxation of International Assignees- Israel, https://www.pwc.com/gx/en/services/people-organisation/global-employee-mobility/global-mobility-country-guides/assets/pwc-gm-folio-israel.pdf
54. PricewaterhouseCoopers (2019c), Taxation of International Assignees- New Zealand, https://www.pwc.com/gx/en/services/people-organisation/global-employee-mobility/global-mobility-country-guides/assets/pwc-gm-folio-new-zealand.pdf
55. Rastrigina, O. ve Verashchagina, A. (2015), Secondary Earners and Fiscal Policies in Europe, European Comission, https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/150511_secondary_earners _en.pdf
56. Republic of Estonia Tax and Customs Board (2018), Main Changes in Declaring the Income of Year 2018, https://www.emta.ee/eng/private-client/declaration-income/main-changes-declaring-income-year-2018
57. RSK (2019), Tax Liability, https://www.rsk.is/english/individuals/tax-liability/
58. Skat.dk (2019), Taxation in Denmark, https://skat.dk/skat.aspx?oid=2244281
59. Skatteetaten (2019), Changed Relationship Status, https://www.skatteetaten.no/en/person/taxes /get-the-taxes-right/family-and-health/changed-relationship-status/
60. Tekbaş, A. (2009), Vergi Kanunlarının Anayasaya Uygunluğunun Yargısal Denetimi: Türkiye Değerlendirmesi, Ankara: Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı.
61. TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (2013), Her Alandaki Kadın İstihdamının Artırılması ve Çözüm Önerileri Komisyon Raporu, Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Yayınları No:12, https://www.tbmm.gov.tr/komisyon/kefe/docs/komisyon_raporu_2014 _1.pdf
62. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2019), On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023), http://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/07/OnbirinciKalkinma Plani.pdf
63. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2009), Hanehalkı İşgücü Araştırması 2009 Temmuz Dönemi, Ankara, http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1007
64. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2019a), İşgücü İstatistikleri Temmuz 2019, Ankara, http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=30687
65. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2019b), İşteki Durum ve Ekonomik Faaliyete Göre İstihdam Edilenler, Haziran 2018- Haziran 2019, Ankara, http://www.tuik.gov.tr /PreHaberBultenleri.do ?id=30686
66. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2019c), İşgücü İstatistikleri Haziran 2019, Ankara, http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=30686
67. Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği ve Türkiye Kadın Girişimciler Derneği (2008), Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: Sorunlar, Öncelikler ve Çözüm Önerileri, İstanbul, https://tusiad.org/tr/yayinlar/raporlar/item/3667-turkiyede-toplumsal-cinsiyet-esitsizligi-sorunlar-oncelikler-ve-cozum-onerileri
68. T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (2019), İstihdam Seferberliği 2019, Ankara, https://tobb.org.tr/istihdam/Sunumlar/%C4 %B0stihdam%20Te%C5%9Fvikleri%20Sunum_Uzun%20Versiyon.pdf
69. T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (2018), Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı 2018-2023, Ankara, http://www.sp.gov.tr/upload/xSPTemelBelge/files/RySPo+KADININ _GUCLENMESI_STRATEJI_BELGESI_VE_EYLEM_PLANI_2018-2023_.pdf
70. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı ve Dünya Bankası (2009), Türkiye’de Kadınların İşgücüne Katılımı: Eğilimler, Belirleyici Faktörler ve Politika Çerçevesi, Rapor No 48508-TR, Washington, http://siteresources.worldbank.org/TURKEYEXTN/Resources/361711-1268839345767/Female_LFP-tr.pdf
71. T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü (2008), Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ulusal Eylem Planı 2008-2013, Ankara, http://www.huksam.hacettepe.edu.tr/Turkce/SayfaDosya /TCEUlusaleylemplani.pdf
72. Vero Skatt (2019), Indıviduals, https://www.vero.fi/en/individuals/
73. VMI (2018), Income Tax Rates of Individuals 2018, http://www.vmi.lt/cms/en/gyventoju-pajamu-mokestis