Senga Nengudi’nin Kavramsal Heykellerinde Toplumsal Cinsiyetin Bedensel Temsili

Yıl 2026, Sayı: Ahmet Yakupoğlu Özel Sayısı, 155 - 168, 22.01.2026

Şükran Bulut

https://doi.org/10.5281/zenodo.18278666

Öz

Senga Nengudi’nin çalışmaları, 1970’lerden itibaren siyah kadın sanatçıların görünürlüğü, beden politikaları ve alternatif estetik anlayışları bağlamında değerlendirilmektedir. Nengudi, geleneksel heykel anlayışını dönüştürerek bedenin bireysel ve toplumsal boyutlarını pantolon çorabı, kum ve plastik gibi gündelik malzemeler aracılığıyla ele alır. Bu esnek ve geçirgen malzemeler, kadın bedenine dair deneyimleri görünür kılarken hegemonik cinsiyet normlarını sorgulayan bir estetik strateji sunar. Araştırma, fenomenolojik yöntem ve vaka analizine dayalı olup izleyici-‐eser ilişkisini ve sanatçının R.S.V.P. serisi ile Ceremony for Freeway Fets performansını ayrıntılı biçimde incelemektedir. Bulgular, Nengudi’nin malzeme ve performans kullanımının beden, kimlik ve cinsiyet üzerine eleştirel bir söylem geliştirdiğini göstermektedir. Sonuç olarak sanatçının pratiği, feminist teori, antropoloji ve çağdaş sanat arasında güçlü bir köprü kurarak disiplinlerarası bir yenilik ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Senga Nengudi , Kavramsal Heykel , Toplumsal Cinsiyet

Embodied Representations of Gender in Senga Nengudi’s Conceptual Sculptures

Öz

Senga Nengudi’s work has been examined within the context of Black women artists’ visibility, body politics, and alternative aesthetic approaches since the 1970s. Nengudi transforms conventional sculptural practices by exploring both the individual and social dimensions of the body through everyday materials such as pantyhose, sand, and plastic. These flexible and permeable materials render women’s bodily experiences visible while offering an aesthetic strategy that challenges hegemonic gender norms. The study employs a phenomenological method and case analysis, focusing on the viewer–artwork relationship and providing an in-depth examination of the artist’s R.S.V.P. series and Ceremony for Freeway Fets performance. The findings indicate that Nengudi’s use of material and performance develops a critical discourse on body, identity, and gender. Ultimately, her practice establishes a strong bridge between feminist theory, anthropology, and contemporary art, contributing to a distinct form of interdisciplinary innovation

Anahtar Kelimeler

Senga Nengudi , Conceptual Sculpture , Gender

Kaynakça

• Farrington, L. E. (2005). Creating their own image: The history of African-American women artists (Rev. ed.). Oxford University Press. Foster, H. (2011). The return of the real: Art and theory at the end of the century. MIT Press.
• Hooks, b. (1992). Black looks: Race and representation. South End Press.
• Jones, A. (1998). Body art: Performing the subject. University of Minnesota Press.
• Lippard, L. R. (1973). Six years: The dematerialization of the art object from 1966 to 1972. Praeger.
• Moustakas, C. (1994). Phenomenological research methods. Sage.
• Piper, A. (2003). Out of order, out of sight: Selected writings in metaphysics, aesthetics, and art criticism. MIT Press.
• Powell, R. J. (2012). Black art: A cultural history. Thames & Hudson.
• Turner, V. (1982). From ritual to theatre: The human seriousness of play. PAJ Publications.
• Van Manen, M. (1990). Researching lived experience: Human science for an action sensitive pedagogy. SUNY Press.
• Yılmaz, A., & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5. baskı). Seçkin Yayıncılık.
• Yin, R. K. (2014). Case study research: Design and methods (5th ed.). Sage.
• Internet Kaynakları
• Butler, J. (1990). Gender trouble: Feminism and the subversion of identity. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203824979 Erişim Tarihi:10.09.2025
• Collins, P. H. (2000). Black feminist thought: Knowledge, consciousness, and the politics of empowerment (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203900055 Erişim Tarihi:10.09.2025
• Crenshaw, K. (1989). Demarginalizing the intersection of race and sex: A Black feminist critique of antidiscrimination doctrine, feminist theory, and antiracist politics. University of Chicago Legal Forum, 1989(1), 139–167.https://chicagounbound.uchicago.edu/uclf/vol1989/iss1/8 Erişim Tarihi:10.09.2025
• Crenshaw, K. (2011). Demarginalising the intersections of race and sex: A Black feminist critique of anti-discrimination doctrine, feminist theory, and antiracist politics. In H. Lutz, M. T. H. Vivar, & L. Supik (Eds.), Framing intersectionality: Debates on a multi-faceted concept in gender studies (pp. 25–42). Ashgate. https://doi.org/10.4324/9781315595307 Erişim Tarihi:10.09.2025
• Kıral, B. (2021). Nitel araştırmada fenomenoloji deseni: Türleri ve araştırma süreci. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 10(4), 92–104. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jret Erişim Tarihi:10.09.2025
• Sarıgöl, P. (2021). Kesişimsellik teorisi ve farklılıkların feminizmi. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 6(1), 331–352.https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijhs Erişim Tarihi:10.09.2025
• Nochlin, L. (2006). Women, art, and power and other essays. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429493182 Erişim Tarihi:11.09.2025
• Görsel Kaynaklar
• Görsel1.https://www.moma.org/collection/works/187725?artist_id=40531&page=1&sov_referrer=artist Erişim Tarihi:10.09.2025
• Görsel 2.https://www.moma.org/artists/40531-senga-nengudi Erişim Tarihi:10.09.2025
• Görsel3.https://www.moma.org/collection/works/166462?artist_id=40531&page=1&sov_referrerartist Erişim Tarihi:10.09.2025
• Görsel4.https://www.moma.org/collection/works/166462?artist_id=40531&page=1&sov_referrer=artist Erişim Tarihi:10.09.2025
• Görsel 5.https://philamuseum.org/resources/senga-nengudis-ceremony-for-freeway-fets izniyle. Erişim Tarihi:18.09.2025