Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Ortaöğretim Müzik Programının Bileşen Temelli İncelenmesi

Yıl 2026, Sayı: Ahmet Yakupoğlu Özel Sayısı, 169 - 191, 22.01.2026

Mustafa Eren

https://doi.org/10.5281/zenodo.18279004

Öz

Bu araştırma, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) kapsamında hazırlanan Ortaöğretim Müzik Dersi Öğretim Programını; müziksel becerilerin yapılandırılması ile modelin temel bileşenleri arasındaki ilişki açısından incelemektedir. Çalışmada beceriler, eğilimler, değerler, okuryazarlıklar ve ölçme-değerlendirme boyutlarının programdaki yeri ve işleniş biçimi betimlenmektedir. Nitel doküman analizi yöntemiyle, hazırlık sınıfından 12. sınıfa kadar tüm sınıf düzeylerinde yer alan temalar, öğrenme çıktıları ve etkinlik yönergeleri sistematik olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, programın beceri temelli yaklaşımı merkeze aldığını ve sosyal-duygusal, kültürel ve bilişsel yönelimlerin çeşitli sınıf düzeylerinde değişen biçimlerde ifade edildiğini göstermektedir. Çalışma, TYMM bağlamında hazırlanan ortaöğretim müzik dersi öğretim programındaki müziksel beceri yapısını ve bileşenler arası ilişkileri bütüncül bir çerçevede sunmakta ve gelecekteki program geliştirme çalışmalarına katkı sağlayabilecek önerilerde bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli , müzik eğitimi , öğretim programı , beceri temelli yaklaşım , doküman analizi

Türkiye Century Education Model: Component-Based Examination of the Secondary Education Music Program

Öz

This study examines the Secondary Education Music Curriculum developed within the scope of the Türkiye Century Maarif Model (TYMM) issued by the Ministry of National Education, focusing on the relationship between the structuring of musical skills and the core components of the model. The research describes how the dimensions of skills, dispositions, values, literacies, and assessment–evaluation are represented and operationalized within the curriculum. Using a qualitative document analysis method, themes, learning outcomes, and activity guidelines across all grade levels—from the preparatory year to 12th grade—were systematically evaluated. Findings indicate that the curriculum centers on a skill-based approach and that social-emotional, cultural, and cognitive orientations are articulated in varying forms across different grade levels. The study presents a holistic framework for understanding the structure of musical skills and the interrelations among key components within the TYMM-based secondary music curriculum and offers recommendations that may inform future curriculum development efforts.

Anahtar Kelimeler

Türkiye Century Maarif Model , music education , curriculum , skill based approach , document analysis

Kaynakça

• Artıktay, G. G. (2024). Cognitive neuroscience and music education: Relationships and interactions. International Journal of Educational Spectrum, 6(1), 91-119. https://doi.org/10.47806/ijesacademic.1402953
• Atabek, O., ve Burak, S. (2019). Müzik Öğretmeni Adaylarının Eğitim Teknolojisine Yönelik Özyeterlilik ve Tutumları. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(29), 444-464. https://doi.org/10.29329/mjer.2019.210.23
• Aslanoğlu, A. E. (2017). Grup İçinde Bireyin Değerlendirilmesi: Akran ve Öz Değerlendirme. Bogazici University Journal of Education, 34(2), 35-50.
• Barrett, M. S. (2011). Musical Narratives: A Study of a Young Child’s Identity Work in and Through Music-Making. Psychology of Music, 39(4), 403–423. https://doi.org/10.1177/0305735610373054
• Bauer, W. (2020). Music Learning Today: Digital Pedagogy for Creating, Performing, and Responding to Music, New York: Oxford University Press.
• Bingöl, H. O. (2008). Fotoğrafta Sanal Gerçeklik ve Müzeler Yolu ile Sanat Eğitimine Katkıları (Anıtkabir Ve Anadolu Medeniyetleri Müzesi Uygulaması). [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Ankara: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Cai, Y., Kang, D., ve Xu, X. (2025). Boosting Executive Function in Children Aged 3-12 Through Musical Training: A Three-Level Meta-Analysis. Frontiers in Psychology, 16, 1659927. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1659927
• Campbell, P. S. (2010). Songs in Their Heads: Music Aand Its Meaning in Children’s Lives, 2nd edition, New York: Oxford University Press.
• Campbell, P. S. (2018). Music, Education, and Diversity: Bridging Cultures and Communities, New York: Teachers College Press.
• Cosumov, M. (2022). 9. Conceptual and Praxiological Premises of Musical Education Throughout Life in The Educational Area of The Republic of Moldova. Review of Artistic Education, 23(1), 67–72. https://doi.org/10.2478/rae-2022-0009
• Dingle, G. A., Brander, C., Ballantyne, J., ve Baker, F. A. (2012). To Be Heard’: The Social and Mental Health Benefits of Choir Singing for Disadvantaged Adults. Psychology of Music, 41(4), 405-421. https://doi.org/10.1177/0305735611430081
• Elliott, D. J., ve Silverman, M. (2015). A Response to Commentaries on Music Matters: A Philosophy of Music Education. Action, Criticism & Theory for Music Education, 14(3). Eren, E. ve Eren, M. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin Vatandaşlık Eğitimi Üzerine İncelenmesi. 1. Uluslararası Eğitim Kongresi. https://doi.org/10.5281/zenodo.17481257
• Fang, J. (2024). Theory and Practice of Applying The Principle of Continuity of Pre-University and University Levelso Violin Teachingin China. Pedagogy and Education, 2(2), 57–65. https://10.7256/2454-0676.2024.2.70675
• Gayretli, İ. H., ve Çoban, S. (2021). Müzik Etkinliklerinin Ortaokul Öğrencilerinin Sosyal Becerilerine Etkisi (Sakarya İli Karasu İlçesi Örneği). Turkish Journal of Educational Studies, 8(3), 343-360.
• Green, L. (2008). Music, İnformal Learning and The School: A New Classroom Pedagogy, Aldershot, England: Ashgate.
• Güneş, E., ve İnal, Ş. Ç. (2018). Müzik İcrasıyla Şekillenen Beyin: Bilişsel Etkiler ve Genetik Yaklaşımlar. Journal of Ankara University Faculty of Medicine, 71(3), 106–111. https://doi.org/10.4274/atfm.10820
• Jiang, D., Liu, X., Lin, Q., Wang, G., Wang, G., ve Zhang, D. (2025). Music Intervention for Neurodevelopment in The Pediatric Population: A Systematic Review and Meta-Analysis. Scientific Reports, 15(1), 10388. https://doi.org/10.1038/s41598-025-93795-8
• Jorgensen, E. (2003). Transforming Music Education, Indiana: Indiana University Press.
• Karataş, İ. H. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Hakkında. Alanyazın Eğitim Bilimleri Eleştirel İnceleme Dergisi, 5(1), 6–11.
• King, A., ve Himonides, E. (2016). Music, Technology, and Education: Critical Perspectives, New York: Routledge.
• Kirschner, S., ve Tomasello, M. (2010). Joint Music Making Promotes Prosocial Behavior in 4-Year-Old Children. Evolution and Human Behavior, 31(5), 354–364. https://doi.org/10.1016/j.evolhumbehav.2010.04.004
• MEB. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Ortaöğretim Müzik Dersi Öğretim Programı, Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
• MEB. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortak Metni, Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
• MEB. (2024b). Ortaöğretim Müzik Dersi Öğretim Programı, Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
• Millican, J. S.,ve Forrester, S. H. (2019). Pedagogical Content Knowledge and Core Practices for Music Teaching. In C. Conway (Ed.), The Oxford Handbook of Preservice Music Teacher Education in The United States, London: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780190671402.013.18
• Partti, H., ve Karlsen, S. (2010). Reconceptualising Musical Learning: New Media, İdentity and Community in Music Education. Music Education Research, 12(4), 369–382. https://doi.org/10.1080/14613808.2010.519381
• Patton, M. Q. (2015). Qualitative Research ve Evaluation Methods: Integrating Theory and Practice, Fourth edition, Thousand Oaks: SAGE Publications.
• Pérez-Eizaguirre, M., Vergara-Moragues, E., ve Privado, J. (2023). Cognitive and Academic Benefits of Music Training With Children: A Multilevel Meta-Analysis. International Journal of Music Education, 43(3), 475–492. https://doi.org/10.1177/02557614231211351
• Regelski, T. A. (2005). Curriculum Reform: Reclaiming “Music As Praxis. Action, Criticism, and Theory For Music Education, 4(2), 5–31
• Rodriguez-Gomez, D. A., ve Talero-Gutiérrez, C. (2022). Effects of Music training in Executive Function Performance in Children: A Systematic Review. Frontiers in Psychology, 13, 968144. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.968144
• Schiavio, A. ve Kimmel, M. (2021). “The Ecology of Musical Creativity in Digital Culture”, Music Education Research, 15(4), 367–381. https://10.5771/9783896659934-121
• Sofologi, M., Papatzikis, E., Kougioumtzis, G., Kosmidou, E., Klitsioti, A., Droutme, A., ve Efstratopoulou, M. (2022). Effectiveness of Musical Training on Reading Comprehension in Elementary School Children. Is There an Associative Cognitive Benefit? In Frontiers in Education (Vol. 7, p. 875511). Frontiers Media SA. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.875511
• Swanwick, K. (1999). Teaching music musically. New York, NY: Routledge.
• Tınmaz, S., Timur, B. ve Atmaca, D. (2025). An Interdisciplinary Perspective Examination of Secondary School Science and Social Studies Courses in The Context of The Century of Türkiye Maarif Model, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 75, 410-421. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1631159
• Turhal, E. ve Varış, Y. (2022). Türkiye’de Müzik ve Değerler Eğitimi Konularında Yapılmış Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. Online Journal of Music Sciences, 8(2), 45–62. https://doi.org/10.31811/ojomus.1203790
• Uçan, A. (2005). Müzik Eğitimi: Temel Kavramlar–İlkeler–Yaklaşımlar. Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları.
• Uzun, M. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında Sosyal Duygusal Öğrenme Becerilerinin İncelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 11(2), 63-78. https://doi.org/10.24289/ijsser.1610561
• Webster, P. (2011). Construction of Music Learning. Journal of Music, Technology & Education, 4(2–3), 35–83. https://doi.org/10.1093/acprof:osobl/9780195386677.003.0002